II UKN 531/00
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2001-07-17
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Kopalnia, która wystawiła wadliwe świadectwo pracy, na podstawie którego przyznano emeryturę, jest 'zainteresowanym' w rozumieniu art. 477¹¹ § 2 KPC w sprawie o emeryturę pracownika, a tym samym czy jej kasacja od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego apelację od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego odwołanie pracownika od decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Kopalnia nie jest 'zainteresowanym' w rozumieniu art. 477¹¹ § 2 KPC w sporze o prawo pracownika do emerytury, ponieważ żadne jej prawa ani obowiązki jako pracodawcy nie zależą od rozstrzygnięcia tej kwestii. Obowiązek zwrotu niesłusznie wypłaconej emerytury wynika z odrębnej podstawy prawnej (prawa cywilnego), a nie z rozstrzygnięcia o prawie pracownika do świadczenia. W związku z tym kasacja Kopalni, która nie zawierała zarzutów dotyczących jej obowiązku zwrotu emerytury organowi rentowemu, a jedynie kwestionowała prawo pracownika do świadczenia, była niedopuszczalna jako przedmiotowo wyłączona na podstawie art. 393 pkt 1 KPC.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. P. przyznano emeryturę na podstawie przepisów o pracy w szczególnych warunkach. Wypłata emerytury została wstrzymana z powodu wadliwie wystawionego świadectwa pracy przez Kopalnię i Zakład (…). Sąd pierwszej instancji ustalił, że wnioskodawczyni nie przepracowała wymaganego okresu w szczególnych warunkach, oddalając jej odwołanie od decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury. Sąd Apelacyjny oddalił apelację Kopalni, która została uznana za 'zainteresowanego' w sprawie. Kopalnia wniosła kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, kwestionując prawo wnioskodawczyni do emerytury.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił kasację Kopalni jako niedopuszczalną.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UKN 531/00 P O S T A N O W I E N I E Dnia 17 lipca 2001 r. Sąd Najwyższy – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar Sędziowie: SN Maria Tyszel (sprawozdawca) SA Bogumiła Blok Protokolant Anna Gryżniewska po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2001 r. sprawy z wniosku M. P. z udziałem zainteresowanego Kopalni i Zakładu (…) w Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych – Oddziałowi w K. o emeryturę na skutek kasacji zainteresowanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 11 maja 2000 r., sygn. akt III AUa (…) p o s t a n o w i ł : o d r z u c i ć kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w (…) wyrokiem z dnia 11 maja 2000 r., III AUa (…) – uznając za prawidłowe zarówno ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd pierwszej instancji, jak i wskazaną podstawę prawną rozstrzygnięcia – oddalił apelację od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 29 października 1999 r., VI U (…), wniesioną przez Kopalnię i Zakład (…) w Ł. – „zainteresowaną” w sprawie z odwołania M. P. od
2 decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K. z dnia 17 grudnia 1997 r. Decyzją tą organ rentowy wstrzymał M. P. dalszą wypłatę emerytury, a jej odwołanie Sąd Okręgowy - oddalił wyżej wymienionym wyrokiem. Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżyła kasacją Kopalnia. Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje: Organ rentowy, decyzją z dnia 24 marca 1997 r. przyznał wnioskodawczyni prawo do emerytury przysługującej pracownikom na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), stosownie do świadectwa pracy wystawionego przez Kopalnię i Zakład (…). Wobec wyników weryfikacji tego świadectwa, wypłata emerytury została wstrzymana zaskarżoną decyzją, natomiast Kopalnia – obciążona obowiązkiem zwrotu niesłusznie wypłaconej emerytury. Sąd pierwszej instancji, po przeprowadzeniu stosownego postępowania dowodowego ustalił, że wnioskodawczyni jedynie w okresie od 18 lipca 1979 r. do 16 stycznia 1984 r., stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wykonywała pracę w szczególnych warunkach wymienioną w pkt 7 działu IV wykazu B stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia, nie spełnia więc warunków do emerytury przewidzianych w tym rozporządzeniu. Już Sąd pierwszej instancji błędnie uznał Kopalnię za „zainteresowaną” w sprawie o emeryturę wnioskodawczyni a Sąd Apelacyjny błąd ten powtórzył. Stosownie do art. 47711 § 1 KPC w postępowaniu w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego stronami są: ubezpieczony, inna osoba, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja i zainteresowany. Zdanie pierwsze § 2 tego przepisu wyjaśnia, że zainteresowanym jest ten, czyje prawa lub obowiązki zależą od rozstrzygnięcia sprawy. W rozpatrywanej sprawie Kopalnia jest stroną postępowania odwoławczego od decyzji organu rentowego zobowiązującej ją do zwrotu emerytury wnioskodawczyni wypłaconej na skutek niewłaściwie wystawionego świadectwa pracy, natomiast nie jest „zainteresowanym” w rozumieniu tego przepisu w sporze o emeryturę ubezpieczonej, bowiem żadne prawa ani obowiązki Kopalni, jako pracodawcy, nie zależą od rozstrzygnięcia o prawie pracownika do emerytury. Ewentualny obowiązek wynagrodzenia szkody wynikłej z niedopełnienia lub nienależytego dopełnienia przez zakład pracy jego powinności udzielania pracownikowi pomocy w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego
3 wynika z przepisów prawa cywilnego i nie jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych w rozumieniu art. 4778 KPC. Wnioskodawczyni nie wniosła apelacji, więc wyrok Sądu pierwszej instancji jest prawomocny o ile dotyczy jej prawa do emerytury. Sąd Najwyższy zauważa, że na podstawie art. 465 § 1 KPC pełnomocnikiem pracownika lub ubezpieczonego może być również m.in. inspektor pracy albo pracownik zakładu pracy, w którym mocodawca jest lub był zatrudniony, jednakże pełnomocnik taki w sprawie nie został ustanowiony. Wszystkie zarzuty i poglądy pełnomocnika Kopalni dotyczące charakteru pracy wnioskodawczyni są bezprzedmiotowe, bowiem kasacja może być rozpatrywana jedynie w zakresie odnoszącym się do tejże Kopalni, czyli jej obowiązku zwrotu organowi rentowemu emerytury wypłaconej wnioskodawczyni na podstawie niewłaściwie wystawionego świadectwa pracy. W tym przedmiocie kasacja nie sformułowała żadnego zarzutu. Przypisana do zwrotu kwota wynosi 3.336,65 zł co oznacza, że stosownie do art. 393 pkt 1 KPC kasacja jest przedmiotowo wyłączona i na podstawie art. 3935 w związku z art. 3938 § 1 KPC, podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- II UZ 80/01 2001-11-28Czy sprawa o wyrównanie emerytury za okres poprzedzający datę jej przyznania jest sprawą o przyznanie emerytury, czy sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art. 3921 § 1 KPC, co wpływa na dopuszczalność kasacji?
- II UZ 52/97 1997-08-06Czy w sprawie o ustalenie prawa do emerytury górniczej, gdzie spór dotyczy zastosowania określonego wskaźnika przeliczenia okresów pracy, niedopuszczalność kasacji z powodu niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3…
- II UZ 141/00 2001-01-17Czy postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu odwołania od decyzji organu rentowego należy traktować jako postanowienie w przedmiocie odrzucenia pozw…
- II UZ 83/01 2001-11-28Czy decyzja o potrąceniu z emerytury kwoty nienależnie pobranej, która przekracza wysokość świadczenia, stanowi sprawę o "wstrzymanie" emerytury w rozumieniu art. 3921 § 1 zdanie drugie KPC, uzasadniającą dopuszczalność…
- III UK 161/18 2019-02-20Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną organu rentowego dotyczącą prawa do emerytury pomostowej, gdy jedyną kwestią sporną jest precyzyjne określenie daty przyznania świadczenia, a praca w szc…
Powołane przepisy
art. 47711 § 1 KPCart. 4778 KPC.art. 465 § 1 KPCart. 393 pkt 1 KPCart. 3935art. 3938 § 1 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy