II UKN 560/00
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2001-09-24
Skład orzekający: Beata Gudowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odwołanie od bezczynności organu rentowego, wniesione na podstawie art. 4779 § 4 KPC, jest dopuszczalne, gdy organ rentowy wydał decyzję i wykonał ją, ale nie doręczył jej zainteresowanemu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że odwołanie do sądu w związku z bezczynnością organu rentowego (art. 4779 § 4 KPC) podlega odrzuceniu, gdy organ rentowy wydał i wykonał decyzję, a jedynie nie doręczył jej zainteresowanemu. W takiej sytuacji droga sądowa jest niedopuszczalna, ponieważ odwołanie przysługuje tylko wtedy, gdy organ rentowy nie wydał decyzji w terminie lub nie załatwił zgłoszonego roszczenia. Doręczenie decyzji ma wpływ na bieg terminu do wniesienia odwołania od decyzji, a nie na dopuszczalność odwołania od bezczynności.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni wniosła 22 odwołania na bezczynność organu rentowego, twierdząc, że organ nie doręczał jej kolejnych decyzji w przedmiocie podwyższenia i waloryzacji świadczeń emerytalnych w latach 1981-1995. Sądy obu instancji oddaliły odwołania, uznając, że organ rentowy wydawał decyzje i wypłacał świadczenia. Wnioskodawczyni zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego kasacją, zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez niedoręczenie decyzji za zwrotnym potwierdzeniem odbioru.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i poprzedzający go wyrok Sądu Okręgowego oraz odrzucił odwołanie.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 24 września 2001 r. II UKN 560/00 Odwołanie do sądu w związku z bezczynnością organu rentowego (art. 4779 § 4 KPC) podlega odrzuceniu, gdy organ rentowy wydał i wykonał decyzję, a jedynie nie doręczył jej zainteresowanemu. Przewodniczący SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 24 września 2001 r. sprawy z wniosku Zofii W., z udziałem Stowarzyszenia Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w Ł. o zobowiązanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do wydania de-cyzji, na skutek kasacji Stowarzyszenia Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 30 maja 2000 r. [...] p o s t a n o w i ł: u c h y l i ć zaskarżony wyrok i poprzedzający go wyrok Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 22 listopada 1999 r. [...] i od-wołanie odrzucić. U z a s a d n i e n i e Wnioskodawczyni Zofia W. wniosła 22 odwołania na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w Ł. twierdząc, że organ rentowy w latach 1981 - 1995 nie doręczał jej kolejnych decyzji w przedmiocie podwyższenia i waloryzacji świadczeń. Wyrokiem z dnia 22 listopada 1999 r. [...] Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpie-czeń Społecznych w Łodzi oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że w spornym okresie or-gan rentowy wydawał każdorazowo decyzje dotyczące podwyższenia i waloryzacji
2 świadczeń i wypłacał wnioskodawczyni podwyższone świadczenia. Apelacja wnioskodawczyni od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 30 maja 2000 r. [...]. Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji i uznał rozstrzygnięcie za prawidłowe. Wyrok ten zaskarżyła kasacją wnioskodawczyni wskazując jako podstawę ka-sacji naruszenie przepisów postępowania - art. 109 § 1 i art. 46 KPA w związku z art. 95 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Naruszenie tych przepisów polega na tym, że decyzje organu rentowego nie zostały doręczone na piśmie za zwrotnym poświad-czeniem odbioru. W związku z tymi zarzutami wnioskodawczyni wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nie jest dopuszczalne żądanie w drodze sądowej prawidłowego doręczenia decyzji organu rentowego. Zgodnie z art. 23 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 1989 r. Nr 25, poz. 137 ze zm.) a także art. 4779 § 4 KPC odwołanie przysługuje od decyzji organu rentowego oraz w przypadku, gdy organ rentowy nie wydał decyzji w terminie dwóch miesięcy licząc od dnia zgłoszenia roszczenia. Odwołanie w związku z bezczynnością przysługuje tylko wówczas, gdy żądanie zostało zgłoszone w orga-nie rentowym i nie zostało w terminie załatwione. Nie przysługuje natomiast odwoła-nie na to, że organ rentowy nie wydał decyzji w sprawie, w której przepisy zobowią-zują go do działania z urzędu (np. waloryzacji świadczeń). W takim przypadku zainte-resowany musi zgłosić w organie rentowym żądanie wykonania ustawowego obo-wiązku i od daty tego zgłoszenia biegnie dwumiesięczny termin do wydania decyzji. W 22 odwołaniach wnioskodawczyni nie powołuje się na to, że jakiekolwiek jej roszczenie zgłoszone w organie rentowym nie zostało w dwumiesięcznym terminie załatwione decyzją. Zarzuty podniesione w tych odwołaniach sprowadzają się do tego, że decyzje wydawane przez organ rentowy z urzędu nie zostały jej doręczone. W sytuacji, gdy organ rentowy wydał z urzędu decyzję i decyzję tą wykonał, nie jest dopuszczalne wniesienie w trybie art. 4779 § 4 KPC odwołania do sądu na bezczyn-
3 ność tego organu tylko z tej przyczyny, że decyzja nie została zainteresowanemu doręczona. Doręczenie decyzji ma wpływ na bieg terminu do wniesienia odwołania i kwestia uchybień w tym zakresie powinna być brana pod uwagę przy badaniu termi-nowości wniesienia odwołania od decyzji podwyższającej świadczenie. Ponieważ wszystkie odwołania wnioskodawczyni dotyczą jedynie bezczynności organu rento-wego, należało uznać, że droga sądowa w tej sprawie jest niedopuszczalna. Odwo-łanie podlega zatem odrzuceniu na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 KPC. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 39316 KPC uchylił oba wyro-ki i odwołanie odrzucił. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UKN 490/99 1999-09-29Czy odrzucenie odwołania od decyzji organu rentowego wniesionego po upływie 18 miesięcy od dnia doręczenia decyzji, z uwagi na nadmierne przekroczenie terminu, jest zgodne z prawem?
- II UKN 105/98 1998-06-19Czy odwołanie od decyzji organu rentowego, dotyczące tego samego roszczenia i stron, które zostało już prawomocnie osądzone, powinno zostać odrzucone na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 KPC?
- II UK 154/18 2019-05-22Czy odwołanie od decyzji organu rentowego, które kwestionuje jedynie wysokość świadczenia lub datę jego przyznania, stanowi przeszkodę procesową (lis pendens) dla odrębnego odwołania wniesionego w związku z bezczynnością…
- II UKN 588/99 1999-10-29Czy zmiana zamiaru poniechania wniesienia odwołania od decyzji organu rentowego, połączona z późniejszym jego wniesieniem, stanowi zależną od odwołującego przyczynę przekroczenia terminu w rozumieniu art. 4779 § 3 KPC?
- II URN 63/95 1996-02-14Czy organ rentowy ma obowiązek odnotować sposób doręczenia odwołania od decyzji (osobiście czy pocztą) i czy sąd powinien wyjaśnić przyczyny przekroczenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli nie jest to nadmierne?
Powołane przepisy
art. 4779 § 4 KPCart. 109 § 1art. 46 KPart. 95art. 23 ust. 1art. 199 § 1 pkt 1 KPC.art. 39316 KPC§ 4§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy