II UKN 609/00
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2001-11-15
Skład orzekający: Teresa Romer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ubezpieczony, który w okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego nie odzyskał zdolności do pracy, nabywa prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia zaprzestania pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, nawet jeśli opinia biegłych nie wskazuje precyzyjnie daty powstania tej niezdolności?Ratio decidendi
Jeżeli ubezpieczony przez okres pobierania świadczenia rehabilitacyjnego nie odzyskał zdolności do pracy, jego dalsza niezdolność, stanowiąca przesłankę nabycia prawa do renty, powinna być liczona z zachowaniem ciągłości od dnia następującego po zaprzestaniu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Sąd Apelacyjny słusznie ustalił, że świadczenie rehabilitacyjne nie spowodowało odzyskania zdolności do pracy, a zatem renta przysługuje od dnia zaprzestania pobierania tego świadczenia, nawet jeśli opinia biegłych nie wskazała konkretnej daty powstania niezdolności.Stan faktyczny
Mieczysław B. złożył wniosek o rentę w okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Po zakończeniu świadczenia rehabilitacyjnego, zgodnie z opinią biegłych, nadal był częściowo niezdolny do pracy. Sąd Okręgowy przyznał mu rentę od dnia zaprzestania pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Sąd Apelacyjny oddalił apelację organu rentowego, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego. Organ rentowy wniósł kasację, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących daty przyznania renty.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację organu rentowego, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 15 listopada 2001 r. II UKN 609/00 Jeżeli przez okres pobierania świadczenia rehabilitacyjnego ubezpieczo-ny nie odzyskał zdolności do pracy, to jego dalszą niezdolność, stanowiącą przesłankę nabycia prawa do renty z tego tytułu, należy liczyć z zachowaniem ciągłości, choćby nawet daty powstania tej niezdolności nie wskazano wyraź-nie w opinii biegłych lekarzy sądowych. Przewodniczący SSN Teresa Romer, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski (spra-wozdawca), Zbigniew Myszka. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2001 r. sprawy z wniosku Mieczysława B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w G.W. o datę przyznania renty, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Apela-cyjnego w Poznaniu z dnia 12 czerwca 2000 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gorzowie Wlkp. wy-rokiem z dnia 26 listopada 1999 r. [...] zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Spo-łecznych-Oddziału w G.W. z dnia 22 lutego 1999 r. i przyznał Mieczysławowi B. od dnia 3 marca 1999 r. prawo do okresowej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy wskazał, że wnioskodawca ma bezspornie wymagany okres zatrudnienia. Natomiast wniosek o przyznanie renty złożył w dniu 29 stycznia 1999 r., to jest w okresie pobierania świadczenia rehabilita-cyjnego, przyznanego od dnia 8 marca 1998 r. do dnia 2 marca 1999 r. Świadczenie to nie spełniło jednak swego celu, gdyż wnioskodawca nie odzyskał zdolności do pracy i według opinii biegłych lekarzy sądowych, nie zakwestionowanej przez żadną ze stron, jest do niej nadal częściowo niezdolny przez okres roku. Sąd Okręgowy uznał zatem, że wnioskodawca spełnił wszystkie wymagania do nabycia renty z ty-
2 tułu częściowej niezdolności do pracy i przyznał mu do niej prawo od dnia zaprzesta-nia pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, to jest od dnia 3 marca 1999 r. Apelację wniesioną przez organ rentowy oddalił Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 czerwca 2000 r. [...]. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd Apelacyjny podniósł, że biegli lekarze w treści swej opinii jednoznacznie stwierdzili, że „kwalifikują badanego jako częściowo i okre-sowo niezdolnego do pracy na okres jednego roku, po ustaniu świadczeń rehabilita-cyjnych, czyli od marca 1999 r.” Brak zatem - wbrew stanowisku organu rentowego - przesłanek do ustalenia początkowej daty powstania niezdolności do pracy na pod-stawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Fun-duszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.), to znaczy na dzień 31 marca 1999 r.. Nic też nie wskazuje na to, aby stan zdrowia ubezpieczone-go w okresie od 2 do 31 marca 1999 r. uległ poprawie mogącej usprawiedliwić przy-znanie świadczenia rentowego dopiero z końcem tego miesiąca. Kasację od powyższego wyroku wniósł organ rentowy, zarzucając błędną wy-kładnię i niewłaściwe zastosowanie art.100 ust. 2 i art. 57 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. „poprzez przyjęcie, że renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy przy-sługuje ubezpieczonemu od dnia 3 marca 1999 r., tj. z dniem zaprzestania pobiera-nia zasiłku chorobowego, podczas gdy w rzeczywistości na ten dzień wnioskodawca nie spełnił określonych przepisami warunków do uzyskania świadczenia”. Na tej pod-stawie skarżący domagał się zmiany kwestionowanego orzeczenia przez ustalenie, iż sporna renta przysługuje od dnia 31 marca 1999 r., ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów procesu według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja podlega oddaleniu, gdyż jej podstawa nie znajduje usprawiedliwienia. Chybiony jest zwłaszcza zarzut naruszenia w zaskarżonym wyroku przepisu art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubez-pieczeń Społecznych. Przepis ten stanowi bowiem, że ubezpieczony pobierający zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub wynagrodzenie za czas niezdol-ności do pracy wypłacane na podstawie przepisów Kodeksu pracy, nabywa prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty szkoleniowej z dniem
3 zaprzestania pobierania tego zasiłku, świadczenia lub wynagrodzenia. Jeżeli zatem Sąd Apelacyjny przejął od Sądu pierwszej instancji oparte na opinii biegłych lekarzy ustalenie, że ubezpieczony jest „po ustaniu świadczeń rehabilitacyjnych, czyli od marca 1999 r.” częściowo na okres jednego roku niezdolny do pracy, to ustalenie to musiał subsumować pod normę wyinterpretowaną z powołanego przepisu i stwier-dzić, iż sporne prawo do renty powstało z dniem 3 marca 1999 r., jako dniem bezpo-średnio następującym po dacie zaprzestania pobierania świadczenia rehabilitacyj-nego. Wbrew sugestiom skarżącego organu rentowego Sąd Apelacyjny nie tylko nie ustalił, ale nie miał też podstaw do ewentualnego ustalenia, iż u wnioskodawcy nie sposób określić daty powstania niezdolności do pracy, a można jedynie wskazać miesiąc marzec 1999 r. jako „okres”, w którym to się stało, co uzasadniałoby zasto-sowanie art.14 ust. 2 ustawy, nakazującego wówczas za datę powstania niezdolno-ści przyjąć końcową datę danego okresu, czyli w przedmiotowej sprawie dzień 31 marca 1999 r. W oparciu o jednoznaczną w swej konkluzji opinię biegłych Sąd Ape-lacyjny słusznie ustalił, że świadczenie rehabilitacyjne nie spowodowało - wbrew za-łożeniom - odzyskania przez ubezpieczonego zdolności do pracy, a zatem jest on do niej nadal niezdolny, przy czym niezdolność ta ma częściowy charakter i będzie trwać przez okres roku, więc odpowiednia renta przysługuje „z istoty rzeczy” na roczny okres, liczony od zaprzestania pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Bieg rocznego okresu prawa do renty podlegałby zatem zgodnie z art.14 ust.2 ustawy przesunięciu na ostatni dzień miesiąca marca 1999 r. jedynie wówczas, gdyby istniały przesłanki do ustalenia, iż ubezpieczony po zaprzestaniu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego z dniem 3 marca 1999 r. odzyskał w dniach od 4 do 30 tego miesiąca zdolność do pracy, po czym od dnia 31 marca 1999 r. ponownie stał się do niej niezdolny, względnie - gdyby odzyskawszy zdolność do pracy przynajm-niej na jeden dzień, utracił ją w którymś z kolejnych, a więc nie skonkretyzowanych dni marca 1999 r. Jeżeli natomiast przez okres pobierania świadczenia rehabilitacyj-nego ubezpieczony nie odzyskał zdolności do pracy, to jego dalszą niezdolność, sta-nowiącą przesłankę nabycia prawa do renty z tego tytułu, należy liczyć z zachowa-niem ciągłości , a więc od dnia po zaprzestaniu pobierania świadczenia rehabilitacyj-nego, choćby nawet daty tej nie powołano wyraźnie w opinii biegłych lekarzy sądo-wych. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art.39312 KPC orzekł jak w sentencji.
4 ========================================
Powiązane orzeczenia
- II USKP 141/21 2022-03-15Czy prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy powstaje z dniem zaprzestania pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, jeśli wszystkie warunki do przyznania renty zostały spełnione wcześniej?
- II UK 512/17 2019-03-13Czy prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy może powstać w okresie, w którym ubezpieczony pobiera świadczenie rehabilitacyjne?
- I UK 331/16/1 2017-08-29Czy możliwe jest przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy za okres, w którym ubezpieczony pobierał świadczenie rehabilitacyjne?
- I USKP 88/22 2023-06-13Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo orzekł o przyznaniu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres 5 lat, mimo że uzasadnienie wyroku sugerowało stałe prawo do świadczenia, a stan zdrowia ubezpieczonego nie dawał…
- II UK 435/15 2016-12-06Czy prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy może powstać w okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, mimo spełnienia warunków do nabycia renty?
Powołane przepisy
art. 14 ust. 2art.100 ust. 2art. 57art. 100 ust. 2art.14 ust. 2art.14 ust.2art.39312 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy