II URN 130/90

WyrokIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1991-02-27

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie strony możliwości obrony jej praw poprzez niezawiadomienie jej o terminie rozprawy w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych stanowi podstawę do uchylenia wyroku i zniesienia postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że niezawiadomienie strony o terminie rozprawy w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych, mimo że posiada ona przymiot strony zgodnie z art. 477¹¹ § 1 k.p.c., stanowi istotne uchybienie procesowe. Pozbawienie strony możliwości obrony jej praw w ten sposób powoduje nieważność postępowania na podstawie art. 369 pkt 5 k.p.c., co uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku, zniesienie postępowania i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zobowiązał zakład pracy do wliczenia premii motywacyjnej do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego pracownika. Sąd Wojewódzki zmienił tę decyzję, orzekając, że premia nie przysługuje za okres choroby. Minister Pracy i Polityki Socjalnej złożył rewizję nadzwyczajną, zarzucając rażące naruszenie prawa, w tym pozbawienie pracownika możliwości obrony jego praw.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie przed Sądem Wojewódzkim i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Szymańska (sprawozdawca).Sędziowie SN: K. Kolasiński, M. Tyszel.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Handlowo-Technicznej Spółdzielni Pracy (...) w W. - Oddział w P. (następca prawny Centralnego Związku Spółdzielni (...) Zakładu Transportu i Zaopatrzenia Materiałowego w W. - Oddział w P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w P. o wysokość podstawy wymiaru zasiłku chorobowego na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy i Polityki Socjalnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 30 kwietnia 1990 r.uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie przed Sądem Wojewódzkim - Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneDecyzją z dnia 22 lutego 1990 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w P. zobowiązał Centralną Rolniczą Spółdzielnię (...) Zakład Transportu i Zaopatrzenia Materiałowego - Oddział w P. do wliczenia do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego należnego Kazimierzowi R. premii motywacyjnej.Na skutek odwołania zakładu pracy sprawę rozpoznawał Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 30 kwietnia 1990 r. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że "wnioskodawca nie ma prawa do premii za okres choroby". Do zajęcia takiego stanowiska, zdaniem Sądu, uprawnia zawarty w Regulaminie premiowania pracowników Zarządu Zaopatrzenia Technicznego i Materiałowego CZS (...) zapis, iż premia przysługuje pracownikowi za czas faktycznie przepracowany. Tym samym premia nie przysługuje za czas nieobecności pracownika w pracy, w tym także z powodu choroby.Od wyroku tego złożył rewizję nadzwyczajną Minister Pracy i Polityki Socjalnej z wnioskiem o uchylenie wyroku oraz zniesienie postępowania przed Sądem Wojewódzkim - Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu i przekazanie sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Rewizja opiera się na zarzucie rażącego naruszenia prawa, a w szczególności art. 47711 § 1 k.p.c., a także naruszenia interesu Rzeczypospolitej Polskiej. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna oraz zawarty w niej wniosek są uzasadnione.Stosownie do art. 47711 k.p.c. stronami postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są ubezpieczony, inna osoba, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja, organ rentowy i zainteresowany.W świetle tego przepisu, zawierającego określenie strony w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych, Sąd Wojewódzki miał obowiązek zapewnienia osobom mającym przymiot strony możliwość obrony ich praw. W szczególności obowiązek ten polegał na zawiadomieniu strony o terminie rozprawy w celu umożliwienia wzięcia w niej udziału. Tymczasem Sąd Wojewódzki w sprawie niniejszej obowiązku tego nie dopełnił.Zaskarżona decyzja ZUS - Oddział w P. wydana została na skutek zgłoszonego - zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jedn. tekst: Dz. U. z 1983 r., Nr 30, poz. 143 ze zm.) - wniosku Kazimierza R. i dotyczyła jego praw. Domagał się on bowiem wliczenia premii motywacyjnej do podstawy wymiaru należnego mu zasiłku chorobowego. Kazimierz R. zatem miał - w świetle art. 47711 § 1 k.p.c. - jako osoba ubezpieczona przymiot strony. Tymczasem z akt sądowych wynika, że nie został on powiadomiony o terminie rozprawy i nie brał w niej udziału, co stanowi istotne uchybienie Sądu Wojewódzkiego. Na skutek tego uchybienia Kazimierz R. został pozbawiony możliwości obrony jego praw, co w myśl art. 369 pkt 5 k.p.c. powoduje nieważność postępowania, a w konsekwencji uzasadnia wniosek rewizyjny o uchylenie wyroku, zniesienie postępowania przed Sądem Wojewódzkim i przekazanie sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej nie stoi na przeszkodzie upływ terminu określonego w art. 421 § 2 k.p.c., ponieważ zaskarżony wyrok - jako wydany z naruszeniem podstawowego prawa strony - narusza także interes Rzeczypospolitej Polskiej.Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd Wojewódzki będzie miał na uwadze zmianę nazwy zakładu pracy wnioskodawcy.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 47711 § 1 KPCart. 47711 KPCart. 49 ust. 1art. 369 pkt 5 KPCart. 421 § 2 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026.