II URN 182/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Z. Stypułkowska. Sędziowie SN: T. Kasiński (sprawozdawca), A. Szczurzewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Tomasza K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o wyższą podstawę wymiaru emerytury na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 21 marca 1986 r.:uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu - Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zaskarżonym rewizją nadzwyczajną wyrokiem oddalił odwołanie wnioskodawcy od orzeczenia Rady Nadzorczej Oddziału ZUS z dnia 17 lipca 1985 r. odrzucającego odwołanie wnioskodawcy od decyzji organu rentowego nie uwzględniającej w podstawie wymiaru emerytury uzyskanego przez wnioskodawcę wynagrodzenia w kwocie 88.207 zł za udział w pracach rozruchowych.Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, kwota ta nie mogła być uwzględniona w podstawie wymiaru z tej przyczyny, że w kwestii zaliczalności tej kwoty wypowiedział się negatywnie i prawomocnie Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 7 lutego 1984 r.Rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości trafnie zarzuca temu wyrokowi rażące naruszenie prawa - art. 3 § 1 k.p.c. oraz art. 80 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o z.e.p.Po wspomnianym wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 lutego 1984 r. wnioskodawca w dniu 26 marca 1985 r. zgłosił wniosek o wznowienie postępowania przed organem rentowym, załączając zaświadczenie zakładu pracy stwierdzające, że sporne kwoty zostały wypłacone z osobowego funduszu płac. Wnioskodawca powołał się też na pismo Działu Emerytur i Rent ZUS w Warszawie informujące go o słuszności jego roszczenia o wliczenie kwoty 88.207 zł do podstawy wymiaru i wnosił o wydanie stosownej decyzji emerytalnej, obejmującej w podstawie wymiaru wymienioną wypłatę z osobowego funduszu płac. W tym czasie Oddział ZUS decyzją z dnia 20 czerwca 1985 r. podwyższył emeryturę na podstawie uchwały Rady Ministrów nr 27 z dnia 4 marca 1985 r., zwiększając podstawę wymiaru o 2.000 zł, i od decyzji tej wnioskodawca odwołał się do Rady Nadzorczej ze względu na niewliczenie kwoty 88.207 zł do podstawy wymiaru. Rada Nadzorcza orzeczeniem z dnia 17 lipca 1985 r. odrzuciła odwołanie, ponieważ Oddział ZUS nie wydał jeszcze decyzji w sprawie podstawy wymiaru na wniosek z dnia 26 marca 1985 r., "a wyda ją po zwrocie akt z Centrali ZUS w Warszawie dokąd je przesłał z prośbą o zajęcie stanowiska".Jak wynika z dołączonych do sprawy dalszych akt Sądu Wojewódzkiego, Oddział ZUS w decyzji z dnia 20 kwietnia 1986 r. dokonał dalszej waloryzacji emerytury wnioskodawcy, co również zostało zaskarżone przez wnioskodawcę, a jego odwołanie Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 27 czerwca 1986 r. oddalił - przy zajęciu takiego samego stanowiska w kwestii wliczenia do podstawy wymiaru kwoty 88.207 zł jak w wyroku z dnia 21 marca 1986 r. zaskarżonym rozpatrywaną przez Sąd Najwyższy rewizją nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości.Według przytoczeń uzasadnienia rewizji nadzwyczajnej przed wydaniem zaskarżonego wyroku kwestia wliczenia do podstawy wymiaru kwoty 88.207 zł została ostatecznie załatwiona merytorycznie przez organ rentowy (odmowną decyzją z dnia 9 stycznia 1986 r.). Fakt ten wskazuje na potrzebę merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy również przez Sąd Wojewódzki mimo formalnego charakteru zaskarżonego orzeczenia Rady Nadzorczej z dnia 17 lipca 1985 r. (odrzucenie odwołania wnioskodawcy od decyzji Oddziału ZUS), przemawia za tym także obowiązująca dwuinstancyjność postępowania w sprawach ubezpieczeniowych.Rozpoznając rewizję nadzwyczajną Sąd Najwyższy uznał za uzasadniony zarzut naruszenia art. 80 ust. 1 i 2 ustawy o z.e.p. W myśl tych przepisów ponownemu ustaleniu prawa do świadczeń lub ich wysokości po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń w razie przedstawienia nowych dowodów lub ujawnienia nowych okoliczności nie stoi na przeszkodzie - wbrew odmiennemu stanowisku Sądu Wojewódzkiego - ustalenie ich orzeczeniem organu odwoławczego (sądu), gdyż w takiej sytuacji z mocy art. 80 ust. 2 pkt 1 organ rentowy władny jest wydać we własnym zakresie decyzję przyznającą prawo do świadczenia lub podwyższającą ich wysokość. Decyzja taka (również odmowna) podlega zaskarżeniu przez zainteresowanego do Sądu Wojewódzkiego jako organu drugiej instancji, który ponownie ocenia sprawę na podstawie nowych dowodów (nowy stan faktyczny), niezależnie od kierunku rozstrzygnięcia w poprzedniej sprawie.W tym stanie rzeczy zaskarżony wyrok podlega - zgodnie z wnioskiem rewizji nadzwyczajnej - uchyleniu z przekazaniem sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania (art. 422 § 2 k.p.c.).