II URN 5/94
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1994-02-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja inspektora sanitarnego odmawiająca stwierdzenia choroby zawodowej wiąże sąd w sprawie o świadczenia z tytułu tej choroby, zwłaszcza gdy po wydaniu decyzji wnioskodawca był nadal zatrudniony w warunkach narażających na powstanie tej choroby?Ratio decidendi
Decyzja inspektora sanitarnego odmawiająca stwierdzenia choroby zawodowej nie ma mocy wiążącej dla sądu w sprawie o świadczenia z tytułu tej choroby. Sąd może samodzielnie ocenić występowanie choroby zawodowej na podstawie opinii biegłych sądowych, nawet jeśli wcześniejsza decyzja inspektora była negatywna, szczególnie gdy po tej decyzji pracownik nadal był narażony na szkodliwe czynniki w miejscu pracy.Stan faktyczny
Konstanty W. ubiegał się o rentę inwalidzką z tytułu choroby zawodowej, twierdząc, że cierpi na zatrucie rtęcią. Wcześniejsza decyzja inspektora sanitarnego z 1969 r. odmówiła stwierdzenia choroby zawodowej. Sąd Wojewódzki oddalił odwołanie, opierając się na tej decyzji. Sąd Najwyższy uchylił wyrok, wskazując, że decyzja inspektora nie jest wiążąca, a opinie biegłych potwierdziły wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego między objawami neurologicznymi a narażeniem na rtęć, zwłaszcza że wnioskodawca był nadal zatrudniony w szkodliwych warunkach po wydaniu decyzji inspektora.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
28. Wyrok z dnia 17 lutego 1994 r. II URN 5/94 Decyzja inspektora sanitarnego odmawiająca stwierdzenia choroby zawodowej, nie ma mocy wiążącej, zwłaszcza gdy po jej wydaniu wniosko-dawca był nadal przez wiele lat zatrudniony w warunkach narażających na powstanie tej choroby. Przewodniczący SSN: Maria Tyszel, Sędziowie SN: Krzysztof Kolasiński (sprawozdawca), Stefania Szymańska, Sąd Najwyższy przy udziale prokuratora Jana Szewczyka, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 1994 r. sprawy z wniosku Konstantego W. przeciwko przeciwko Północnej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w G. o rentę inwalidzką z tytułu choroby zawodowej, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku od wyroku Sadu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdyni z dnia 4 listopada 1993 r., [...], u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wo-jewódzkiemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Konstanty W., urodzony w 1937 r., pobierający rentę inwalidzką według II grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia, od listopada 1991 r., wystąpił w dniu 27 stycznia 1992 r. z wnioskiem do Północnej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych o przyznanie renty inwalidzkiej tejże grupy z tytułu choroby zawodowej. Wniosek ten poparł dokumentacją z leczenia szpitalnego, w której określono poziom rtęci w jego organiźmie. Północna Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych w G. decyzją z dnia 28 kwietnia 1992 r. odmówiła przyznania Konstantemu W. renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej. [...] W odwołaniu [...] Konstanty W. podniósł, iż po wydaniu wskazanej decyzji
2 przez inspektora sanitarnego był do lipca 1975 r. nadal zatrudniony przy pracach narażających na wdychanie oparów rtęci i ołowiu. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku przeprowadził w sprawie dowód z opinii biegłych sądowych lekarzy: intern-isty-lekarza chorób zawodowych, neurologa i psychiatry. W łącznej opinii z dnia 17 marca 1993 r. biegli ci orzekli, iż istnieje znaczny stopień prawdopodobieństwa związku przyczynowego między objawami uszkodzenia układu nerwowego a czasowym narażeniem na wchłanianie rtęci w miejscu pracy. Prawdopodobieństwo to jest znaczne, iż uznać je można za pewne, jeżeli przyjmie się, że istniał niewąt-pliwy kontakt zawodowy z rtęcią, a okresowo także w jej stężeniach awaryjnych. Rozwój chorób ośrodka układu nerwowego od 1969 r., do 1979 r. odpowiada spek-trum objawów powodowanych przez rtęć. Pozwala to na przyjęcie uszczerbku na zdrowiu [...] w wysokości 70%. Wyrokiem z dnia 4 listopada 1993 r. Sąd Wojewódzki-Sad Pracy i Ubezpie-czeń Społecznych w Gdańsku oddalił odwołanie od zaskarżonej decyzji. Wyrok ten uzasadnił Sąd Wojewódzki tym, iż decyzją inspektora sanitarnego z 2 października 1969 r. odmówiono stwierdzenia u Konstantego W. choroby zawodowej. Minister Sprawiedliwości w rewizji nadzwyczajnej z dnia 25 stycznia 1994 r. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 3 § 2 k.p.c., art. 18 i 33 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r., Nr 30, poz. 144 ze zm.) oraz § 3 ust. 1, § 77 ust. 4 i § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294). Rewizja nadzwyczajna wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającej go decyzji Północnej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w G. z dnia 28 kwietnia 1992 r. i przekazanie sprawy kolejowemu organowi rentowemu do ponownego rozpoznania. W rewizji wywodzi się, iż decyzja Okręgowego Inspektora Sanitarnego DOKP w Warszawie z dnia 2 października 1969 r. stwierdzająca, że u wnioskodawcy nie występuje choroba zawodowa nie mogła być podstawą decyzji organu ren-towego o odmowie przyznania renty inwalidzkiej, z tytułu choroby zawodowej, gdyż po tej dacie jeszcze przez kilka lat wnioskodawca był nadal zatrudniony w warunk-ach szkodliwych dla zdrowia. W drodze zaś przeprowadzonego przez Sąd Wo-jewódzki dowodu z opinii biegłych sądowych lekarzy zostało ustalone, że objawy występujących u Konstantego W. schorzeń odpowiadają tym, które występują w przebiegu zatrucia rtęcią. Sąd Najwyższy rozważył co następuje.
3 Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku zaskarżonym wyrokiem oddalił odwołanie Konstantego W. bezpodstawnie. Sąd Wo-jewódzki uzasadnił oddalenie odwołania tym, że wnioskodawca nie przedstawił decyzji właściwego Państwowego Inspektora Sanitarnego, stwierdzającej wystąpie-nie u niego choroby zawodowej. Jak słusznie podniesiono w rewizji nadzwyczajnej nie mogło to być podstawą oddalenia odwołania a jedynie zawieszenia postępowa-nia i zwrócenia się do tego organu o wydanie decyzji w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. W sprawie tej jednak Sąd Wojewódzki sam przeprowadził dowód z opinii biegłych sądowych lekarzy w przedmiocie wystąpienia u Konstantego W. choroby zawodowej. Dopuszczalność samodzielnej oceny przez sąd występow-ania choroby zawodowej w drodze dowodu z opinii biegłych sądowych-lekarzy przesądzona została uchwałą Sądu Najwyższego z 23 marca 1993 r. II PZP 1/93. W tezie tej uchwały Sąd Najwyższy zajął stanowisko, iż decyzja inspektora sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej nie wiąże sądu w sprawie o świadczenia z tytułu tej choroby. W opinii zbiorczej trzech biegłych sądowych lekarzy: internisty-lekarza chorób zawodowych, neurologa i psychiatry z dnia 17 marca 1993 r. zostało ustalone prawdopodobieństwo tak znaczne związku przyczynowego między objawami usz-kodzenia układu nerwowego a narażeniem na wchłanianie rtęci w miejscu pracy, iż uznać je można za pewne, jeśli przyjmuje się, iż istniał niewątpliwy kontakt z rtęcią, a okresowo także w stężeniach awaryjnych. W opinii tej nie ustalono jednak grupy in-walidów z tytułu choroby zawodowej i w tym zakresie opinia wymaga uzupełnienia. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 422 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III ARN 20/90 1990-11-10Czy uprawomocnienie się decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wyłącza możliwość wykazania choroby zawodowej w postępowaniu przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych w sprawie z odwołania od decyzji…
- I PK 295/07 2008-06-24Czy decyzja Państwowego Inspektora Sanitarnego stwierdzająca chorobę zawodową pracownika jest wiążąca dla sądu w postępowaniu dotyczącym cywilnoprawnej odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy za skutki tej choroby?
- II UKN 660/00 2001-12-11Czy decyzja Państwowego Inspektora Sanitarnego stwierdzająca chorobę zawodową jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 § 1 KPC tylko w zakresie dotyczącym stwierdzenia istnienia lub nieistnienia choroby zawodowej,…
- II PZP 2/95 1995-06-29Czy decyzja inspektora sanitarnego stwierdzająca chorobę zawodową lub brak podstaw do jej stwierdzenia, która stała się ostateczna (w tym na skutek oddalenia skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny), wiąże sąd powszech…
- II PZP 4/94 1994-06-16Czy decyzje organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej w przedmiocie istnienia lub nieistnienia choroby zawodowej, wydane w związku z postępowaniem przed organem rentowym o świadczenia z tytułu inwalidztwa spowodowanego chor…
Powołane przepisy
art. 3 § 2 KPCart. 18art. 422 § 2 KPC§ 2§ 3 ust. 1§ 77 ust. 4§ 13
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy