II USK 244/22
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2023-05-24
Skład orzekający: Bohdan Bieniek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna organu rentowego, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, może być przyjęta do rozpoznania, gdy jej argumentacja sprowadza się do podważenia ustaleń faktycznych i oceny dowodów dokonanej przez sąd drugiej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że argumentacja skarżącego organu rentowego, mająca uzasadniać jej oczywistą zasadność, stanowiła w istocie próbę podważenia ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego dokonanej przez Sąd Apelacyjny. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalania faktów lub oceny dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.Stan faktyczny
Organ rentowy wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który stwierdził, że dwie osoby podlegały obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym u płatnika składek T. S.A. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w określonych okresach. Skarżący kwestionował ograniczenie okresów podlegania ubezpieczeniom, argumentując, że rozwiązanie umowy o pracę przez podmiot trzeci nie było wystarczającą przesłanką do ustania stosunku pracy. Sąd Najwyższy uznał, że argumentacja organu rentowego stanowiła próbę podważenia ustaleń faktycznych sądu drugiej instancji dotyczących rzeczywistego przejęcia części zakładu pracy i okresów zatrudnienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od organu rentowego na rzecz odwołującej się kwotę kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
II USK 244/22 POSTANOWIENIE Dnia 24 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek w sprawie z odwołania T. S.A. z siedzibą w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w Warszawie z udziałem C. G., J. K. oraz L. sp. z o.o. z siedzibą w W. o podleganie ubezpieczeniom społecznym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 24 maja 2023 r., skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt III AUa 1088/18, 1. odmawia przyjecia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od organu rentowego na rzecz odwołującej się kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2021 r., zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 18 września 2018 r. i poprzedzające go decyzje organu rentowego, stwierdzając, że C. G. podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym u płatnika składek T. S.A. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w okresie od 1 lipca 2014 r. do 31 lipca 2015 r., a J. K. podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym u płatnika składek T. S.A. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w okresie od 1 lipca 2014 r. do 31 sierpnia 2015 r. (pkt 1).
II USK 244/22 2 Od wyroku Sądu Apelacyjnego organ rentowy wywiódł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok ten w zakresie, w jakim Sąd odwoławczy zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji i zaskarżone decyzje przez ograniczenie okresów podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w T. S.A.: wobec C. G. do 31 lipca 2015 r. i J. K. do 31 sierpnia 2015 r. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący organ rentowy powołał się na oczywistą zasadność skargi, gdyż rozwiązanie umowy o pracę przez podmiot trzeci (L. Sp. z o.o. (dalej LT) – podmiot, który w sposób pozorny „przejął” część zakładu pracy), niezwiązany żadnym węzłem prawnym z T. S.A. i ubezpieczonymi, nie może być uznane za wystarczającą przesłankę do przyjęcia, że stosunek pracy zawarty z T. S.A. ustał, z uwagi na to, że samo świadectwo pracy wskazujące datę rozwiązania stosunku pracy nie jest jednostronną czynnością pracodawcy wskazującą na zamiar rozwiązania umowy, tylko oświadczeniem wiedzy pracodawcy, który – sporządzając świadectwo pracy – pozostaje w słusznym bądź mylnym przeświadczeniu, że dany stosunek pracy uległ rozwiązaniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną odwołująca się T. S.A. wniosła o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądzenie od skarżącego na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Wyjaśnia to już postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 września 2022 r., II USK 589/21 wydane w tożsamym problemie prawnym, co uprawnia do zwięzłego uzasadnienia w tej sprawie. Formułując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, oparty na przesłance przedsądu, jaką jest oczywista zasadność skargi kasacyjnej, należy w motywach wniosku zawrzeć wywód prawny wyjaśniający, w czym wyraża się owa oczywistość i przedstawić argumenty na poparcie tego twierdzenia (por. postanowienia Sądu
II USK 244/22 3 Najwyższego: z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531; z 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX nr 421035; z 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205; z 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, LEX nr 465859 i z 5 września 2008 r., I CZ 64/08, LEX nr 512050). W judykaturze podkreśla się, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230; z 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743; z 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133). Tak rozumiana przesłanka „oczywistej zasadności skargi kasacyjnej” nie została skutecznie wykazana przez skarżącego. W kontekście argumentów skarżącego co do oczywistej zasadność skargi należy zauważyć, że według ustaleń Sądu Apelacyjnego w dniu 26 maja 2014 r. T. S.A. zawarła z LT umowę o świadczenie usług dziennikarskich, grafiki komputerowej, montażu materiałów telewizyjnych i charakteryzacji wraz z przejęciem pracowników i współpracowników T. S.A. W rezultacie od 1 lipca 2014 r. LT miała stać się nowym pracodawcą dla pracowników realizujących wydzielone funkcje wykonawcze w zakresie zadań: dziennikarskich, montażu, charakteryzacji i grafiki komputerowej, którzy do tej pory realizowali zadania na rzecz 22 jednostek organizacyjnych T. S.A. Przejściu do nowego pracodawcy podlegało 411 pracowników. Sąd Apelacyjny uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy i dokonane na jego podstawie ustalenia uzasadniały twierdzenie, że mimo formalnie zawartej umowy między T. S.A. a LT w istocie nie doszło do przejęcia części zakładu pracy. Sąd podkreślił, że przejmujący (LT) nie przejął zasadniczej części personelu odpowiadającego za realizację zadań dziennikarskich, montażu, grafiki komputerowej i charakteryzacji. Przejęta część personelu nie tworzyła samodzielnej jednostki organizacyjnej, która pozwoliłaby LT na ich wykorzystanie w celu prowadzenia identycznej lub analogicznej działalności (tj. produkcji treści na potrzeby emisji programów telewizyjnych). Uzasadniało to
II USK 244/22 4 stwierdzenie, że nie doszło do przejęcia przez LT części zakładu pracy T. S.A. Przejęcie przez LT samych zadań i wykonujących je pracowników, bez przejęcia kadry kierowniczej dokonującej weryfikacji prawidłowości wykonywania zadań, zostało ocenione jako nieskuteczne przejście zakładu pracy na nowego pracodawcę w rozumieniu art. 231 k.p. Jednakże Sąd odwoławczy dostrzegł podstawy do wydania orzeczenia reformatoryjnego w odniesieniu do zaskarżonych decyzji. Sąd Apelacyjny ustalił, że ubezpieczony C. G. pozostawał formalnie zatrudniony przez LT, a więc w rzeczywistości przez T. S.A. od 1 lipca 2014 r. do 31 lipca 2015 r., a J. K. od 1 lipca 2014 r. do 31 sierpnia 2015 r., co oznacza, że w dacie wydania zaskarżonych decyzji zainteresowani nie pozostawali już w zatrudnieniu lub innej relacji uznanej za tytuł ubezpieczenia u płatnika składek T. S.A. Zdaniem Sądu Najwyższego, zawarta we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania argumentacja, mająca uzasadniać oczywistą zasadność skargi, stanowi w istocie próbę podważenia przeprowadzonej przez Sąd drugiej instancji oceny materiału dowodowego oraz dokonanych na tej podstawie ustaleń faktycznych, z których wynikało, że wymienieni w zaskarżonym wyroku zainteresowani byli zatrudnieni u odwołującej się T. S.A. i podlegali obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu tego zatrudnienia w okresach opisanych w wyroku. Zgodnie zaś z art. 3983 § 3 k.p.c. oraz art. 39813 § 2 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalania faktów lub oceny dowodów, a Sąd Najwyższy związany jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy jako sąd kasacyjny nie zajmuje się oceną materiału dowodowego, nie ma również kompetencji do kontrolowania prawidłowości oceny dowodów dokonanej przez sąd drugiej instancji według kryteriów opisanych w art. 233 § 1 k.p.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z 4 lipca 2013 r., II UK 403/12, LEX nr 1350309). Sumując, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach orzeczono w myśl art. 98 § 1 i 39821 k.p.c.
II USK 244/22 5 (AGM) [ał]
Powiązane orzeczenia
- II USK 1/22 2022-09-21Czy skarga kasacyjna organu rentowego, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli jej uzasadnienie stanowi próbę podważenia ustaleń faktycznych i oceny dowodó…
- III USK 55/24 2024-11-26Czy skarga kasacyjna organu rentowego, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, spełnia wymogi formalne uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, gdy nie wskazuje konkretnych przepisów prawa, które miałyby…
- II USK 137/23 2024-03-12Czy skarga kasacyjna organu rentowego, oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego dotyczących ustalenia okresów podlegania ubezpieczeniom społecznym, może zostać przyjęta do rozpoznania pr…
- II USK 87/23 2023-08-24Czy skarga kasacyjna organu rentowego, oparta na zarzutach dotyczących naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność, jeśli jej uzasadnienie st…
- II USK 43/23 2024-03-12Czy skarga kasacyjna organu rentowego, w której podniesiono zarzut oczywistej zasadności, spełnia wymogi formalne przewidziane dla wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 231 KPart. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 233 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1§ 3§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy