II USK 62/24
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2024-11-20
Skład orzekający: Leszek Bielecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariuszowi, który w okresie pełnienia służby mundurowej pozostawał zatrudniony na podstawie umowy o pracę i nabył prawo do wypłaty emerytury z FUS, jak i równolegle, w związku ze służbą mundurową, nabył prawo do wypłaty emerytury policyjnej, przysługuje prawo do wypłaty obydwu świadczeń?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów. Zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy emerytalnej, w przypadku zbiegu prawa do świadczeń z FUS i świadczeń z odrębnych przepisów, obowiązuje zasada wypłaty jednego świadczenia. Choć orzecznictwo SN nie było jednolite, uchwała składu siedmiu sędziów z 15 grudnia 2021 r. (III UZP 7/21) rozstrzygnęła, że ubezpieczonemu przysługuje wypłata jednego, wyższego lub wybranego przez niego świadczenia.Stan faktyczny
Ubezpieczony M. P. odwołał się od decyzji ZUS przyznającej mu emeryturę od 1 marca 2021 r. i jednocześnie zawieszającej jej wypłatę z uwagi na pobieranie emerytury z MSWiA. Sąd Okręgowy oddalił jego odwołanie, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację. Ubezpieczony zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, formułując zagadnienie prawne dotyczące możliwości pobierania dwóch świadczeń emerytalnych: z FUS i emerytury policyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
II USK 62/24 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bielecki w sprawie z odwołania M. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w Warszawie o wypłatę emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 20 listopada 2024 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2023 r., sygn. akt III AUa 1305/22, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 4 października 2023 r., III AUa 1305/22, oddalił apelację odwołującego się M. P. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 23 lutego 2022 r., XXI U 1511/21, oddalającego jego odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziału w Warszawie z 24 maja 2021 r. przyznającej mu emeryturę od dnia 1 marca 2021 r. jednocześnie zawieszając jej wypłatę z uwagi na pobieranie emerytury z MSWiA. Odwołujący zaskarżył powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną. Wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania formułując istotne zagadnienie prawne: „Czy funkcjonariuszowi, który w okresie pełnienia służby mundurowej - i w ścisłym z nią związku - pozostawał zatrudniony na podstawie umowy o pracę i nabył prawo do
II USK 62/24 2 wypłaty emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak i równolegle, w związku ze służbą mundurową, nabył prawo do wypłaty emerytury policyjnej, przysługuje prawo do wypłaty obydwu świadczeń?”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego rozpoznania. Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). W razie powołania przesłanki przedsądu jaką jest występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych lub potrzeba uzyskania wykładni spornych przepisów prawa, obowiązkiem skarżącego jest wywiedzenie i uzasadnienie występujących w sprawie problemów w sposób zbliżony do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, LEX 1102817). Sformułowanie zagadnień prawnych powinno zatem odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisów, które nie poddają się jednoznacznej wykładni, a ich wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego. Równocześnie zadaniem Sądu Najwyższego jako najwyższego organu sądowego Rzeczypospolitej Polskiej nie jest działanie w interesie indywidualnym, lecz powszechnym przez ochronę obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania dla osiągnięcia celu ujednolicenia praktyki stosowania przepisów prawa pozytywnego (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147; z 16 kwietnia 2008 r., I CZ 11/08, LEX nr 393883). Ponadto, istotne zagadnienie prawne czy potrzeba wykładni przepisów nie występują, jeżeli Sąd Najwyższy w określonej kwestii wyraził pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności
II USK 62/24 3 uzasadniające zmianę tego poglądu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 18 lutego 2015 r., II CSK 428/14, LEX nr 1652383; z 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, LEX nr 523522 oraz z 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP - wkładka z 2003 r. nr 13, poz. 5). Tymczasem wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej autor skargi nie sfomułował w sposób prawidłowy powołanej wyżej przesłanki. Kwestia pobierania zbiegających się świadczeń emerytalnych i rentowych, w tym emerytury nabywanej z powszechnego ubezpieczenia społecznego oraz emerytury wojskowej (policyjnej), jest objęte regulacją art. 95 ust. 1 ustawy emerytalnej, który wprowadza regułę pobierania jednego świadczenia. Z tego wynika, że w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty uregulowanych w tej ustawie z prawem do świadczeń przewidzianych w odrębnych przepisach z zakresu zabezpieczenia społecznego, niezależnie od ich ubezpieczeniowego czy też zaopatrzeniowego charakteru, obowiązuje ogólna zasada wypłaty jednego świadczenia. Zagadnienie związane z prawem do pobierania jednego ze zbiegających się świadczeń emerytalno-rentowych zostało również omówione w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Faktem jest, że judykatura nie była w tym względzie jednolita. Między innymi w wyrokach: z 4 grudnia 2013 r. (II UK 223/13, LEX nr 1394110), z 8 maja 2012 r. (II UK 237/11, OSNP 2013 nr 7-8, poz. 91) oraz z 24 maja 2012 r. (II UK 261/11, LEX nr 1227967) Sąd Najwyższy opowiedział się przeciwko możliwości jednoczesnego pobierania świadczenia wypłacanego z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz z zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Natomiast w innych orzeczeniach, szczególnie tych, na jakie powołała się strona odwołująca w treści skargi kasacyjnej (wyrok Sądu Najwyższego z 24 stycznia 2019 r., I UK 426/17), wskazano że o zastosowaniu wyjątku od zasady wypłacania jednego świadczenia decyduje brak możliwości obliczenia emerytury wojskowej przy uwzględnieniu "cywilnego" stażu emerytalnego, a nie data przyjęcia żołnierza zawodowego do służby wojskowej. Ostatecznie, rozstrzygając różne poglądy prezentowane w orzecznictwie, Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z 15 grudnia 2021 r. (III UZP 7/21, LEX nr 3274620) wyraził pogląd, że ubezpieczonemu, który pozostawał w zawodowej służbie wojskowej przed dniem 1 stycznia 1999 r. i pobiera emeryturę
II USK 62/24 4 wojskową wynoszącą 75% podstawy jej wymiaru obliczoną bez uwzględnienia okresów składkowych i nieskładkowych, z tytułu których jest uprawniony również do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez niego. Wobec niewykazania przez skarżącego istnienia wskazanej przesłanki przedsądu, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. ł.n [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I USK 391/21 2022-02-17Czy ubezpieczonemu, który pozostawał w zawodowej służbie wojskowej przed 2 stycznia 1999 r. i pobiera emeryturę wojskową wynoszącą 75% podstawy jej wymiaru obliczoną bez uwzględnienia okresów składkowych i nieskładkowych…
- I USK 424/23 2024-10-09Czy w przypadku zbiegu prawa do emerytury wojskowej, obliczonej według zasad uwzględniających wysługę lat poza wojskiem, oraz emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczony może pobierać oba świadczenia, czy…
- III USK 25/22 2022-07-27Czy w przypadku zbiegu prawa do emerytury wojskowej i emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczony ma prawo do pobierania obu świadczeń, czy tylko jednego, a jeśli jednego, to na jakich zasadach?
- I USK 494/23 2024-10-22Czy w przypadku zbiegu prawa do emerytury wojskowej i emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczony, który pozostawał w służbie wojskowej przed 2 stycznia 1999 r., może pobierać oba świadczenia, jeśli emeryt…
- II USK 464/22 2023-05-16Czy żołnierz zawodowy, który rozpoczął służbę przed 2 stycznia 1999 r. i pobiera emeryturę wojskową, może jednocześnie pobierać emeryturę z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jeśli emerytura wojskowa jest obliczona na 75%…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 390 KPCart. 95 ust. 1art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy