II UZ 13/22

Sygn. akt II UZ 13/22 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romuald Dalewski (przewodniczący) SSN Leszek Bielecki (sprawozdawca) SSN Jarosław Sobutka w sprawie z odwołania I. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Gdańsku z udziałem J.B. o podstawę wymiaru składek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 13 grudnia 2022 r., zażalenia odwołującej się na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. akt III AUz 473/20, 1. oddala zażalenie, 2. zasądza od I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Gdańsku kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Gdańsku III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z 27 stycznia 2022 r., III AUz 473/20, w sprawie płatnika składek l. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G., przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Gdańsku, z udziałem J.B., o podstawę 2 wymiaru składki, odrzucił skargę kasacyjną spółki od postanowienia tegoż sądu z 19 maja 2021 r. Sąd Apelacyjny wskazał, że przedmiotem sporu była podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne zainteresowanego ustalona na kwotę 46 zł. Spółka natomiast wskazała wartość przedmiotu sporu na kwotę 388.789 zł, co stanowi sumę należności składkowych w 108 indywidualnych decyzjach. Sąd wezwał zatem spółkę do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej, tj. wskazania prawidłowo wyliczonej wartości przedmiotu sporu. Brak ten nie został usunięty w zakreślonym tygodniowym terminie. Tym samym Sąd odrzucił skargę kasacyjną stosownie do art. 3986 § 2 k.p.c. Postanowienie zaskarżył zażaleniem w całości pełnomocnik płatnika składek, podnosząc naruszenie: (-) art. 3986 § 2 w związku z art. 3982 § 1 w związku z art. 3984 § 4 k.p.c., przez odrzucenie skargi kasacyjnej, podczas gdy w treści skargi kasacyjnej płatnik oznaczył wartość przedmiotu zaskarżenia zaś w treści pisma z dnia 22 grudnia 2021 r. dodatkowo wskazał sposób obliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia, a nadto żaden przepis nie nakłada na płatnika obowiązku wskazania sposobu wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego odrzucenia przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku skargi kasacyjnej wniesionej przez płatnika. Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznania zwrotu kosztów procesu. W odpowiedzi na za zażalenie organ rentowy wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie od odwołującej się spółki kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie odnosi się do rozstrzygniętego już problemu przez Sąd Najwyższy, bowiem płatnik składek zaskarżył kilkadziesiąt orzeczeń, mocą których odrzucono jego skargi kasacyjne (np.: 14 grudnia 2021 r., II UZ 23/21, LEX nr 3275250; z 11 stycznia 2022 r., II UZ 70/21, LEX nr 3305655, z 27 kwietnia 2022 r., II UZ 1/22, z 13 lipca 2022 r., II UZ 8/22). Z tego względu skarżącemu, jak i organowi rentowemu, znane są argumenty potwierdzające bezzasadność złożonego środka 3 zaskarżenia. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał za zasadne ograniczenie się do wyjaśnienia podstawowych kwestii, skoro podniesione argumenty są tożsame z uprzednio rozpoznanymi zażaleniami. Po pierwsze, sprawa nie dotyczy obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu, skoro chodzi o umowy objęte dyspozycją art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. Wyznacznikiem jest decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie (art. 4779 i 47714 k.p.c.; por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 13 maja 1999 r., II UZ 52/99, OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 601; z 20 stycznia 2010 r., II UZ 49/09, LEX nr 583831; z 22 lutego 2012 r., II UK 275/11, LEX nr 1215286) i to jej treść kieruje spór na określone tory. Dlatego ustalenie podmiotu zobowiązanego do odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne (płatnika składek) wyklucza możliwość zakwalifikowania sprawy jako sprawy dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznym, a tym samym skarga kasacyjna jest dopuszczalna w zależności od wartości przedmiotu zaskarżenia. W rezultacie, kiedy spór dotyczy składek na ubezpieczenia społeczne, to nie obejmuje sfery podlegania ubezpieczeniom społecznym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 października 2019 r., I UK 422/18, LEX nr 3019496). Po wtóre, dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia, niezależnie od tego, czy sporne roszczenie dotyczyło ustalenia, ukształtowania, czy świadczenia (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 stycznia 2021 r., I USK 16/21, LEX nr 3106017; z 8 grudnia 2020 r., I UK 379/19, LEX nr 3089631). Wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, co uzasadnia odrzucenie skargi kasacyjnej. Oceny tej nie zmienia próba wykazania, że dana wartość jest inna i wynosi 388.798 zł, a więc skarga kasacyjna jest dopuszczalna, zwłaszcza, że płatnik złożył jedno odwołanie od decyzji organu rentowego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że w sprawie o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 k.p.c.) określa się odrębnie względem każdego ubezpieczonego (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 12 czerwca 2014 r., II UZP 1/14, OSNP 2014 nr 12, poz. 168). 4 Po trzecie, należy przypomnieć, że dla oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym art. 25 k.p.c. stosowany jest jedynie odpowiednio, a jego § 2 nie ma zastosowania. W rezultacie nawet brak sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia podanego w apelacji (zażaleniu), nie eliminuje możliwości weryfikacji prawidłowości podanej wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 20 stycznia 2017 r., I CZ 105/16, LEX nr 2224601; z 8 grudnia 2016 r., I CZ 97/16, LEX nr 2188616; z 6 marca 2018 r., I UZ 119/17, LEX nr 6456371). Dokonana kontrola pozwala przyjąć, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, co obliguje do oddalenia zażalenia w myśl art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. as l.n