II UZ 15/19
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2019-07-09
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar, Bohdan Bieniek, Krzysztof Rączka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę o wznowienie postępowania z powodu braku ustawowych podstaw, a także czy naruszył przepisy dotyczące pełnomocnika z urzędu oraz wyłączenia sędziego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając, że Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę o wznowienie postępowania, ponieważ nie została ona oparta na ustawowych podstawach. Wnioskodawczyni sama zrezygnowała z dalszej reprezentacji przez pełnomocnika z urzędu, a zarzuty dotyczące wyłączenia sędziów nie zostały uprawdopodobnione. Niezadowolenie z rozstrzygnięć nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem, powołując się na nieważność postępowania przed organem rentowym i wadliwe ustalenie stanu faktycznego. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając brak ustawowych podstaw. W zażaleniu wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących pełnomocnika z urzędu oraz wyłączenia sędziów. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 15/19 POSTANOWIENIE Dnia 9 lipca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Bohdan Bieniek SSN Krzysztof Rączka w sprawie z wniosku S. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w W. o wznowienie postępowania, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 9 lipca 2019 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt III AUa (…), 1. oddala zażalenie, 2. przyznaje adwokatowi O. J.O. (O.) Kancelaria Adwokacka w W. od Skarbu Państwa (Sądu Apelacyjnego w (…)) kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej na rzecz wnioskodawczyni w postępowaniu zażaleniowym. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 maja 2018 r., III AUa (…), Sąd Apelacyjny w (…), odrzucił wniesioną przez S. K. (wnioskodawczyni) w dniu 27 października 2016 r. skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 grudnia 2013 r., III AUa (…), a także
2 wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2015 r., II UK 377/14 (LEX nr 2288936). W uzasadnieniu skargi wnioskodawczyni powołała się na nieważność postępowania, już przed organem rentowym, która ostatecznie doprowadziła do błędnego obliczenia wysokości emerytury i niezasadnego wstrzymania renty rodzinnej. Jednocześnie orzekające w sprawie sądy nie wypełniły swej konstytucyjnej roli, dopuszczając się wadliwego ustalenia stanu faktycznego. W ocenie Sądu Apelacyjnego, wniesiona skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu z mocy art. 410 § 1 k.p.c. nie została bowiem oparta na ustawowych podstawach wymienionych w art. 401, 4011 i art. 403 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżącej, zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 120 k.p.c. w związku z art. 117 § 1, § 2 oraz § 5 k.p.c. poprzez „zwolnienie przez Sąd Apelacyjny r.pr. J. M. J. z obowiązku pełnienia funkcji pełnomocnika z urzędu skarżącej (…) pomimo obiektywnie nasuwającej się potrzeby reprezentacji skarżącej przez pełnomocnika profesjonalnego, dostrzeżonej przez Sąd Apelacyjny na wcześniejszym etapie postępowania, co skutkowało ograniczeniem skarżącej możliwości skutecznej obrony jej interesów i praw przed Sądem Apelacyjnym w (…)”, art. 410 w związku z art. 401 ust. 2 k.p.c. poprzez odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, co stanowi pozbawienie skarżącej możliwości działania w procesie, oraz art. 50 § 1 i § 2 k.p.c. w związku z art. 52 k.p.c. poprzez „rozpoznanie sprawy i wydanie skarżonego postanowienia przez skład orzekający, w którym zasiadali sędziowie, co do których skarżąca, jak wynika z treści jej kolejnych pism, wnosiła wnioski o wyłączenie od orzekania w jej sprawie - a które to wnioski nie zostały merytorycznie rozpoznane przed wydaniem skarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi”. Pełnomocnik wniósł o „uchylenie skarżonego postanowienia (…) w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w (…) do dalszego procedowania” oraz orzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego z urzędu wg. norm przepisanych, które nie zostały uiszczone ani w całości ani w części. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jako nieuzasadnione podlega oddaleniu.
3 W ocenie Sądu Najwyższego podniesione w nim zarzuty naruszenia prawa procesowego - art. 120 k.p.c. w związku z art. 117 § 1, § 2 oraz § 5 k.p.c., nie znajdują potwierdzenia skoro w piśmie procesowym złożonym przez skarżąca w dniu 28 lipca 2017 r. jako „wniosek procesowy powódki” skarżąca wskazała – „moja wolą jest by Pani mec. J. M. J. przestała być moim pełnomocnikiem z urzędu. Ponadto oświadczam, że nie chcę być reprezentowana przez żadnego innego pełnomocnika z urzędu” (k. 94 akt). Wobec powyższego, zarządzeniem z dnia 17 sierpnia 2017 r., III AUa (…), Sąd Apelacyjny potraktował pismo skarżącej jako wypowiedzenie pełnomocnictwa pełnomocnikowi z urzędu, radcy prawnemu J. M. J. zgodnie z art. 118 k.p.c. w związku z art. 94 § 1 k.p.c. Za niezasadne należy uznać także podnoszone w zażaleniu naruszenie art. 410 w związku z art. 401 ust. 2 k.p.c., skoro pełnomocnik skarżącej powyższego zarzutu w żaden sposób nie uzasadnił, trudno też odszukać jakiekolwiek argumenty w tym zakresie w uzasadnieniu złożonego zażalenia. Zarzut ten jest nadto, w ocenie Sądu Najwyższego, o tyle niezrozumiały, że jak wynika z akt sprawy skarżąca brała czynny udział na każdym etapie postępowania, złożyła szereg pism procesowych, a obecnie reprezentujący ją pełnomocnik, jest już drugim wyznaczonym przez Sąd Apelacyjny pełnomocnikiem z urzędu. Natomiast w zakresie zarzutów naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 50 § 1 i § 2 k.p.c. w związku z art. 52 k.p.c., należy zauważyć że zarzuty pod adresem organu rentowego, Sądu Apelacyjnego oraz pracowników tych instytucji, wywiodła skarżąca w piśmie z dnia 18 stycznia 2018 r. wskazując ogólnikowo, iż „wszystkie orzeczenia S.O. i S.A. są obarczone fałszem intelektualnym”, sądy działały w złej woli (…)”. Pełnomocnik skarżącej wskazał także na wcześniejsze pismo skarżącej z dnia 15 września 2017 r., w którym „skarżąca wskazała na brak bezstronności Sądu Apelacyjnego, w tym sędziów w nim orzekających, oraz wskazała na prowadzoną w Sądzie Apelacyjnym w (…) działalność przestępczą wpływającą negatywnie na postępowanie i naruszające jej gwarantowane konstytucyjnie prawo do sądu”, a zwłaszcza zarzutów zawartych w piśmie z dnia 28 lipca 2017 r., w którym „obszernie odniosła się po raz kolejny bardzo krytycznie do działań całości Sądu Apelacyjnego, wnosząc, jak wynika z treści uzasadnienia jej pisma, o wyłączenie całości Sądu Apelacyjnego”.
4 Wobec powyższych zarzutów, należy przypomnieć, że formalnie wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów danego sądu jest w istocie równoznaczny z wnioskiem o wyłączenie sądu. Wyłączenie sądu miałoby więc miejsce wówczas, gdyby między jedną stroną lub jej przedstawicielem a wszystkimi sędziami danego sądu zachodził stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności każdego z nich. Żądając wyłączenia sędziego, strona musi wskazać imiennie, kogo wniosek dotyczy i ma podać okoliczności uprawdopodobniające przyczyny wyłączenia (art. 50 § 1 k.p.c.). W tym zakresie jednak skarżąca w pismach procesowych stawiała sędziom zarzuty, które nie zostały w jakikolwiek sposób uprawdopodobnione. Niezadowolenie z rozstrzygnięcia innych spraw, jak i sprawy obecnie rozpatrywanej samo w sobie nie uzasadnia wniosku o wyłączenie sędziów, a przede wszystkim nie uprawnia do posądzania ich o niegodną zależność i stronniczość. Wszystko to należycie ocenił Sąd Apelacyjny, stąd zarzuty zażalenia nie są trafne. Z powyższych względów orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie § 15 ust. 2 oraz § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019 r. poz. 18).
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 10/09 2009-02-26Czy postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, wydane na posiedzeniu niejawnym, jest nieważne z powodu nierozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocni…
- V CZ 24/13 2013-06-14Czy sąd apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę o wznowienie postępowania, nie rozpoznając wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i dokonując przedwczesnej oceny merytorycznej podstaw wznowienia?
- V CZ 45/16 2016-08-25Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na zarzucie pozbawienia strony możności działania z powodu niezawiadomienia jej o terminie rozprawy apelacyjnej przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika, podlega odrzuceniu,…
- III CZ 9/18 2018-04-06Czy w sprawie o wznowienie postępowania, w której skarżący zarzuca naruszenie art. 401 pkt 1 i 2 k.p.c. poprzez orzekanie sędziego z wydziału gospodarczego zamiast cywilnego oraz pozbawienie prawa do obrony na skutek odm…
- II PZ 23/17 2017-10-25Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że nie zaszła przesłanka nienależytej reprezentacji strony pozwanej w pierwotnym postępowaniu?
Powołane przepisy
art. 410 § 1 KPCart. 401art. 403 KPCart. 120 KPCart. 117 § 1art. 410art. 401 ust. 2 KPCart. 50 § 1art. 52 KPCart. 118 KPCart. 94 § 1 KPCart. 50 § 1 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy