II UZ 2/06

Sygn. akt II UZ 2/06 POSTANOWIENIE Dnia 11 kwietnia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący) SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca) SSN Jerzy Kwaśniewski w sprawie z odwołania B.P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. o rentę inwalidy wojennego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 11 kwietnia 2006 r., zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 26 października 2005 r., sygn. akt III AUz …/05, oddala zażalenie. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z 13 września 2005 r. Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W., w punkcie pierwszym, oddalił zażalenie B.P. na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z 3 czerwca 2005 r. odrzucającego skargę o wznowienie postępowania od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. z 9 listopada 1999 r., (oddalającego odwołanie skarżącego od decyzji ZUS z 30 czerwca 1999 r. odmawiającej mu prawa do renty inwalidy wojennego z tego powodu, że jego niezdolność do pracy nie ma związku z pobytem w więzieniu, lecz wynika z przyczyn ogólnych), a w punkcie drugim przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu - Sądowi Ubezpieczeń Społecznych w W. zawarty w zażaleniu wniosek o przywrócenie terminu do żądania uzasadnienia wyroku z 9 listopada 2 1999 r. i do wniesienia apelacji w sprawie o sygn. akt XIV Ul …/99. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący nie odniósł się do argumentacji Sądu Okręgowego, iż żądanie wznowienia nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 409 k.p.c., a ponadto strona skarżąca nie wykazała, iż skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w terminie zakreślonym art. 407 § 1 k.p.c. 17 października 2005 r. zażalenie (k. 76) na to postanowienie (tj. postanowienie Sądu Apelacyjnego z 13 września 2005 r.) złożył pełnomocnik B.P.. Wniósł on o uznanie bezzasadności powołanych przepisów w procedurze sądowej, o nieważność postępowania sądowego. Wskazywał naruszenie prawa materialnego tj. przepisów ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75 z późn. zm.), prawa procesowego na podstawie art. 5 k.p.c., poprzez niepouczenie skarżącego o sposobie i terminie złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku i apelacji oraz prawa konstytucyjnego. Pełnomocnik podkreślił, że w niniejszej sprawie występuje sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego. Natomiast przywołane przez Sąd przepisy są stronnicze, bezzasadne, pomijają stan faktyczny, są krzywdzące, oparte na interpretacji i domniemaniach. Reasumując wskazał, iż utrata zdrowia B. P. jest wynikiem pobytu w więzieniu. Wnosił o wydanie orzeczenia z uzasadnieniem w trybie przyspieszonym i dostarczenie na koszt strony pozwanej. 20 października 2005 r. do Sądu Apelacyjnego wpłynęła również apelacja pełnomocnika B.P. od wyżej powołanego orzeczenia Sądu Okręgowego z 9 listopada 1999 r. Pełnomocnik, podobnie jak w zażaleniu podniósł, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, prawa procesowego, a Sąd ocenił materiał dowodowy w sposób błędny i przywołał przepisy stronnicze i korzystne dla organu rentowego. Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W., po rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z 26 października 2005 r. odrzucił wyżej wymienione zażalenie i apelację. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że w sprawie należało przede wszystkim rozważyć dopuszczalność wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego z 13 września 2005 r. Zgodnie z art. 3941 § 1 i 2 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji 3 odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie z wyjątkiem postanowień wymienionych w art. 3981 k.p.c. tj. postanowień w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania, a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Z przepisów tych jasno wynika, że zażalenie do Sądu Najwyższego, a tak należało potraktować zażalenie pełnomocnika B.P., nie przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie oddalenia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji oraz przekazania wniosku o przywrócenie terminu do żądania uzasadnienia wyroku i do wniesienia apelacji do rozpoznania Sądowi Okręgowemu - Sądowi Ubezpieczeń Społecznych w W.. Z tych względów zażalenie wniesione przez pełnomocnika B.P. było niedopuszczalne i w myśl art. 373 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. należało je odrzucić. Odnośnie do apelacji Sąd wskazał, że w myśl art. 369 § 1 i 2 k.p.c. apelację wnosi się do Sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie dwutygodniowym od doręczenia stronie skarżącej wyroku z uzasadnieniem, a gdy strona nie zażądała uzasadnienia wyroku w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji, termin do wniesienia apelacji biegnie od dnia, w którym upłynął termin do żądania uzasadnienia. B. P. nie złożył od wyroku Sądu Okręgowego z 9 listopada 1999 r. środka zaskarżenia w terminie ustawowym, a złożona przez jego pełnomocnika apelacja z 15 października 2005 r. podlega odrzuceniu, gdyż została wniesiona ze znacznym przekroczeniem terminu do jej złożenia. Wyrok Sądu Okręgowego z 9 listopada 1999 r. jest prawomocny. W myśl art. 370 k.p.c., Sąd Okręgowy miał obowiązek odrzucić na posiedzeniu niejawnym apelację wniesioną po terminie. Ponieważ tego nie uczynił, podlegała ona odrzuceniu przez Sąd Apelacyjny na mocy art. 373 k.p.c. W zażaleniu na powyższe postanowienie Sądu Apelacyjnego pełnomocnik odwołującego się stwierdził, że podtrzymuje stanowisko w przedmiotowej sprawie i wniósł „o nieważności postępowania sądowego, naruszenie prawa materialnego, naruszenie prawa procesowego, konstytucyjnego, praw człowieka”. Jako podstawy zażalenia skarżący wskazał „naruszenie prawa materialnego o rentę inwalidy 4 wojennego zgodnie z obowiązującą ustawą należne powodowi B.P. na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 pkt 3 i 5, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 1, 2 pkt 1, ust. 3, 4, art. 13, art. 19 ust. 1, 2 oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. nr 17, poz. 75 z późniejszymi zmianami”, „zarzut naruszenia prawa procesowego, iż postępowanie w pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie jest dotknięte nieważnością, której przypadki przewidziane są w art. 379 pkt 1 – 6 k.p.c.” oraz „sprzeczność ustaleń sądu z treścią materiału dowodowego, a zatem błędną wykładnię w przedmiotowej sprawie.” Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nie ulega wątpliwości, że odrzucone zaskarżonym postanowieniem zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego z 13 września 2005 r. wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego z 3 czerwca 2005 r. było niedopuszczalne, jako zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu pierwszej instancji (art. 3941 § 2 k.p.c. in fine). W tym zakresie rozpoznawane zażalenie jest zatem z oczywistych względów nieuzasadnione. Podobnie nieuzasadnione jest zażalenie w części dotyczącej odrzucenia apelacji. Apelacja odwołującego się od wyroku Sądu Okręgowego z 9 listopada 1999 r. została bowiem wniesiona ze znacznym opóźnieniem, przy jednoczesnym braku okoliczności usprawiedliwiających przywrócenie terminu do jej wniesienia, o co odwołujący się nawet nie wnosił. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.