II UZ 2/25

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2025-04-08

Skład orzekający: Robert Stefanicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę niebędącą profesjonalnym pełnomocnikiem, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę, która nie jest adwokatem ani radcą prawnym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wynika to z obowiązującego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym przymusu adwokacko-radcowskiego, który dotyczy również czynności procesowych podejmowanych przed sądem niższej instancji w ramach postępowania wywołanego skargą kasacyjną lub zażaleniem.
Stan faktyczny
Ubezpieczony G. Z. złożył osobiście skargę kasacyjną w sprawie o wysokość emerytury. Sąd Apelacyjny odrzucił tę skargę, wskazując na brak profesjonalnego pełnomocnika oraz na niską wartość przedmiotu zaskarżenia. Następnie ubezpieczony wniósł osobiście zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne.

Pełny tekst orzeczenia

II UZ 2/25 POSTANOWIENIE Dnia 8 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Robert Stefanicki w sprawie z odwołania G. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Gdańsku o wysokość emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 8 kwietnia 2025 r., zażalenia odwołującego się na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt III AUa 2431/21, odrzuca zażalenie. (J.K.) UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 29 maja 2024 r. odrzucił skargę kasacyjną G.Z. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 7 listopada 2023 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w dniu 25 kwietnia 2024 r. do tutejszego Sądu wpłynęło pismo z dnia 15 kwietnia 2024 r., osobiście sporządzone przez ubezpieczonego, zatytułowane „wniosek o kasację wyroku” w sprawie sygn. III AUa 2431/21, które zostało przez niego złożone w Sądzie Najwyższym i następnie przekazane do Sądu właściwego. Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Skarga kasacyjna winna być zatem sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, wniesiona osobiście przez ubezpieczonego skarga kasacyjna, podlega zatem II UZ 2/25 2 odrzuceniu z mocy art. 3986 § 2 k.p.c. jako niedopuszczalna. Ponadto postanowieniem z dnia 6 listopada 2023 r. Sąd Apelacyjny ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie w kwocie 2.266,57 zł. Zgodnie z art. 3982 § 1 zd. 1 k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. W przedmiotowej sprawie skargę kasacyjną sporządził i podpisał osobiście wnioskodawca, wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, co skutkuje uznaniem jej za niedopuszczalną i odrzuceniem skargi na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w związku z art. 871 § 1 k.p.c. i 3982 § 1 k.p.c. Na powyższe postanowienie G. Z. wniósł osobiście zażalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest niedopuszczalne. Na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego (art. 3941 § 1 k.p.c.). Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych i dotyczy ono także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym podejmowanych przed sądem niższej instancji. Ustanowiony w tym przepisie przymus adwokacko-radcowski dotyczy każdego postępowania przed Sądem Najwyższym, a więc również zainicjowanego skargą kasacyjną oraz toczącego się w jego ramach postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia. Oznacza, że czynności samej strony lub pełnomocnika niebędącego adwokatem lub radcą prawnym albo rzecznikiem patentowym są bezskuteczne. Przymusu adwokacko-radcowski w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ma na celu zapewnienie złożenia środka odwoławczego, który odpowiada ustawowym wymaganiom i jest wynikiem dochowania staranności, jakiej można wymagać od profesjonalisty. Pisma procesowe sporządzone z naruszeniem tego przepisu podlegają zwrotowi bez wezwania do usunięcia braków (art. 130 § 5 k.p.c.), a środki zaskarżenia, w tym skarga kasacyjna i zażalenie, podlegają - na zasadach ogólnych i również bez II UZ 2/25 3 wdrażania procedury naprawczej - odrzuceniu jako niedopuszczalne z mocy art. 3986 § 2 i 3 k.p.c., w wypadku zażaleń, także w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego (postanowienia: z 28 marca 2018 r., V CZ 16/18, LEX nr 2495976; 28 stycznia 2022 r., III CZ 44/22, LEX nr 3352122; 18 maja 2023 r., II UZ 73/22, LEX nr 3562874; 26 lutego 2025 r., III CZ 289/24, LEX nr 3834379; 28 lutego 2025 r., II CSKP 1764/22, LEX nr 3837752). Z tych przyczyn także w niniejszej sprawie zażalenie wniesione osobiście przez ubezpieczonego podlega odrzuceniu. Wobec powyższego Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 w związku z art. 871 i art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. (J.K.) [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 871 § 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 3982 § 1art. 3941 § 1 KPCart. 130 § 5 KPCart. 3986 § 2art. 3941 § 3 KPCart. 3986 § 3art. 871§ 1§ 2§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy