II UZ 26/17

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2017-11-08

Skład orzekający: Jerzy Kuźniar, Beata Gudowska, Romualda Spyt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia w poszczególnych sprawach jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, dotyczących ustalenia podstawy wymiaru składek, jest niedopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia w każdej z tych spraw jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. W przypadku objęcia jednym wyrokiem wielu decyzji ustalających podstawę wymiaru składek, wartość przedmiotu zaskarżenia należy oznaczać odrębnie względem każdego ubezpieczonego pracownika.
Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną syndyka masy upadłości spółki od wyroku dotyczącego podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Wartość przedmiotu zaskarżenia w poszczególnych sprawach była niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Syndyk zarzucił naruszenie przepisów, twierdząc, że spór dotyczył objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, a nie tylko wysokości składek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UZ 26/17 POSTANOWIENIE Dnia 8 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Beata Gudowska SSN Romualda Spyt w sprawie z wniosku syndyka masy upadłości działającego na rzecz C. spółki z o. o. z siedzibą w W. w upadłości uprzednio C. spółki z o.o. w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W. z udziałem zainteresowanych: K.B., M.J. o podstawę wymiaru składek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 listopada 2017 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 7 listopada 2016 r., sygn. akt III AUa (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 listopada 2016 r., III AUa (…), Sąd Apelacyjny w (…), w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W. o podstawę wymiaru składek, odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy – syndyka masy upadłości działającego na rzecz C. spółki z o.o. z siedzibą w W. w upadłości, uprzednio C. spółki z o.o. w W., z udziałem zainteresowanych K.B. i M.J., od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 16 czerwca 2016 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd drugiej instancji wskazał, że zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. w sprawach zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych 2 skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. We wniesionej skardze kasacyjnej oznaczono łączną wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 4829 zł, odnośnie do K.B. – 1380 zł i odnośnie do M.J. 3449 zł. Wnioskodawca odwołał się od dwóch decyzji organu rentowego dotyczących zainteresowanych, w których określono wyłącznie podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne zainteresowanych z tytułu podlegania ubezpieczeniom jako pracowników wnioskodawcy za wskazane w decyzjach okresy. Określenie wyższej podstawy wymiaru składek wynikało z uznania, że do przychodów osiąganych przez zainteresowanych należało uwzględnić kwoty wypłaconych napiwków, które stanowiły element wynagrodzenia ze stosunku pracy. W związku z tym, zdaniem Sądu Apelacyjnego, przedmiotem sporu nie jest podleganie ubezpieczeniom społecznym, ponieważ zainteresowani są objęci ubezpieczeniami społecznych z tytułu zatrudnienia u wnioskodawcy, a jedynie wysokość należnych składek od zwiększonych podstaw wymiaru na ubezpieczenia opisane w zaskarżonych decyzjach. Co prawda w niniejszym postępowaniu sprawy zostały połączone na podstawie art. 219 k.p.c., do łącznego rozpoznania, jednak zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2014 r., II UZ 69/13 (niepublikowane), połączenie - na podstawie art. 219 k.p.c. - kilku oddzielnych spraw w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia jest zabiegiem technicznym, który nie prowadzi do powstania jednej nowej sprawy i nie pozbawia połączonych spraw ich odrębności oraz nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal samodzielnymi sprawami. W konsekwencji o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia w każdej z tych spraw, w których ubezpieczeni pracownicy są zainteresowanymi w rozumieniu art. 47711 k.p.c. Z uwagi na powyższe należało przyjąć, że przedmiotem sporu jest wyłącznie wysokość składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, a wartość przedmiotu zaskarżenia odnosi się do części 3 stanowiącej różnicę pomiędzy sumą przypisanych składek w skarżonych decyzjach, a sumą wynikającą z deklaracji płatnika. Skoro przedmiotem sporu w sprawie jest prawo majątkowe, sprowadzające się do wysokości składek, to w stosunku do spraw zainteresowanych, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. W zażaleniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania – art. 3982 § 1 k.p.c. zdanie 2 w związku z art. 3986 § 2 k.p.c. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że skarga kasacyjna wniesiona przez wnioskodawcę dotyczy wyłącznie sprawy o ustalenie wysokości składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne należnych ze stosunku pracy, podczas gdy w rzeczywistości przedmiotem postępowania było objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego zainteresowanych. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego. Podniósł, że w rozpoznawanej sprawie, istotą sporu było określenie czy istnieje stosunek ubezpieczenia społecznego w odniesieniu do części przychodów zainteresowanych, postępowanie w istocie dotyczyło określenia czy napiwki (dobrowolne datki) otrzymywane przez zainteresowanych podlegają obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Konsekwencją tego ustalenia było określenie czy należy od takich dobrowolnych datków odprowadzać składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Zdaniem skarżącego istotą sporu była również interpretacja art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm.), nie zaś jedynie ustalenie wysokości należnych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. W ocenie Sądu Najwyższego spór w sprawie objętej zażaleniem dotyczy ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zainteresowanych i nie obejmuje kwestii, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Stosownie do art. 3982 § 1 zdanie pierwsze i drugie k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach z 4 zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa, niż dziesięć tysięcy złotych. Za uchwałą siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2014 r., II UZP 1/14, (OSNP 2014 nr 12, poz. 168) należy wskazać, że w razie objęcia jednym wyrokiem wielu decyzji ustalających płatnikowi składek (pracodawcy) i wskazanym w tych decyzjach pracownikom podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną oznacza się odrębnie względem każdego ubezpieczonego pracownika (art. 19 § 2 w związku z art. 3984 § 3 k.p.c.). Oznacza to, że w okolicznościach sprawy wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną oznacza się odrębnie względem każdego zainteresowanego, co wobec wskazanych w zaskarżonym postanowieniu Sądu Apelacyjnego wartości przedmiotu zaskarżenia dla zainteresowanych K.B. i M.J. prowadzi do oddalenia zażalenia. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu (art. 3941 § 3 w związku z 39814 k.p.c.). as

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3982 § 1 KPCart. 219 KPCart. 47711 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 12 ust. 1art. 3982 § 1art. 19 § 2art. 3984 § 3 KPCart. 3941 § 3§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy