II UZ 34/15
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2015-12-08
Skład orzekający: Beata Gudowska, Zbigniew Korzeniowski, Krzysztof Staryk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa o wydanie zaświadczenia o podleganiu polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych przez pracowników jest sprawą o prawa majątkowe, od której zależy obowiązek oznaczenia wartości przedmiotu sporu w apelacji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprawa o wydanie zaświadczenia o podleganiu polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych jest sprawą o prawa majątkowe. Jednakże, nieoznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji nie stanowiło wady powodującej jej odrzucenie, gdyż sprawa o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, choć jest sprawą o prawo majątkowe, jest traktowana specyficznie w kontekście dopuszczalności środków odwoławczych, zwłaszcza skargi kasacyjnej, gdzie ustawodawca pomija wartość przedmiotu sprawy.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił apelację spółki z o.o. od wyroku Sądu Okręgowego, który zmienił decyzje ZUS odmawiające wydania zaświadczenia o podleganiu przez pracowników spółki polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych. Sąd Apelacyjny uznał, że sprawa dotyczy sporów o prawa majątkowe i wezwał do oznaczenia wartości przedmiotu sporu. Organ rentowy wniósł zażalenie, argumentując, że sprawa o podleganie ubezpieczeniu jest wymieniona w art. 398(2) § 1 k.p.c. i nie wymaga oznaczenia wartości przedmiotu sporu, wskazując ją jako 0 zł.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 34/15 POSTANOWIENIE Dnia 8 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Korzeniowski SSN Krzysztof Staryk w sprawie z wniosku P. Spółki z o.o. z siedzibą w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (…) Oddziałowi w W. z udziałem zainteresowanych: P. J., I. K. i G. K. o wydanie zaświadczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 grudnia 2015 r., zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt III AUa (...), uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 17 lutego 2015 r. Sąd Apelacyjny w (...) odrzucił apelację P., spółki z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 15 września 2014 r., którym zmieniono decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w W., odmawiające ubezpieczonej spółce wydania zaświadczenia o podleganiu polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych przez jej pracowników P. J., I. K. i G. K.. Sąd drugiej instancji stwierdził, że sprawy tego rodzaju obejmują spory o prawa majątkowe, w których obowiązkiem strony jest oznaczenie wartości przedmiotu sporu, i wezwał o to wnoszący apelację organ rentowy.
2 W zażaleniu organ rentowy wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, argumentując, że sprawa, w której złożył apelację jest sprawą o podleganie ubezpieczeniu, wymienioną w art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. Usunął brak apelacji, podając, że wartość przedmiotu sporu wynosi 0 zł i wskazał, że art. 370 i 373 k.p.c. należy odczytywać łącznie z art. 130 k.p.c., więc odrzucenie apelacji może nastąpić tylko z powodu braków formalnych, które uniemożliwiają nadanie jej prawidłowego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 1261 § 1 k.p.c., w każdym piśmie należy podać wartość przedmiotu sporu lub zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy właściwość rzeczowa sądu, wysokość opłaty lub dopuszczalność środka odwoławczego, a przedmiotem sprawy nie jest oznaczona kwota pieniężna. A contrario, obowiązek ten nie jest zatem wymagany odnośnie do apelacji, która może uzyskać prawidłowy bieg bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. W konsekwencji nieoznaczenie przez organ rentowy wartości przedmiotu zaskarżenia apelacją nie było wadą powodującą jej odrzucenie (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2005 r., II UZP 7/05, OSNP 2005 nr 24, poz. 396 oraz postanowienia z dnia 26 stycznia 1999 r., I PKN 676/98, OSNAPUS 2000 nr 6, poz. 232, z dnia 12 stycznia 1998 r., I PKN 471/97, OSNAPUS 1998 nr 24, poz. 711, z 28 stycznia 2005 r., III UZ 29/04, OSNP 2005 nr 11, poz. 165 oraz z 28 stycznia 2005 r., III UZ 29/04, OSNP 2005 nr 11, poz. 165). Odrzucenie apelacji nie mogło nastąpić także ze względu na nieusunięcie braków w wyznaczonym terminie, gdyż organ rentowy zastosował się do wezwania Sądu. Oznaczając wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 0 zł wdał się jednak w spór na tle art. 368 § 2 k.p.c., wskazującego obowiązek oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o prawa majątkowe. Takim sprawom przeciwstawił określenie „sprawa o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia” i stąd określił zerową wartość przedmiotu zaskarżenia. Istnieje zasadniczy błąd w kategoryzowaniu spraw ze względu na obowiązek oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia według kryterium odróżniającego
3 sprawy o prawa majątkowe od spraw o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia. Każda sprawa o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego jest z pewnością sprawą o prawo majątkowe, gdyż żądanie zmierza do realizacji prawa mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe ubezpieczonego (por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1961 r., 2 CR 909/59, OSPiKA 1962 nr 1, poz. 8). Ustawodawca pomija wartość przedmiotu spraw o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia tylko w razie dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej; w art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. postanawia, że skarga w tych sprawach jest zawsze dopuszczalna, bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (scil. nie wymaga, by była to wartość przekraczająca 10.000 zł). W niniejszej sprawie odróżnienie to nie ma znaczenia, co uwzględniając, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, jak w sentencji (art. 3941 § 3 w związku z art. 39815 § 1 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II UZ 26/15 2015-10-21Czy brak oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji w sprawie o wydanie zaświadczenia o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu stanowi brak formalny uzasadniający odrzucenie apelacji?
- II UZ 20/15 2015-09-24Czy sprawa o wydanie zaświadczenia na formularzu A1 potwierdzającego podleganie polskiemu ustawodawstwu w zakresie ubezpieczeń społecznych jest sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art. 368 § 2 k.p.c. i wymaga oznaczeni…
- II UZ 35/15 2016-02-09Czy sprawa o wydanie zaświadczenia potwierdzającego podleganie polskiemu ustawodawstwu w zakresie ubezpieczeń społecznych, w tym na formularzu A1, jest sprawą o prawa majątkowe, a brak oznaczenia wartości przedmiotu zask…
- II UZ 4/16 2016-05-17Czy nieoznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji w sprawie o podleganie ubezpieczeniu społecznemu stanowi wadę uzasadniającą jej odrzucenie?
- II UZ 37/17 2017-09-12Czy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych o ustalenie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, nieoznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji, mimo wezwania, może stanowić podstawę do jej odrzucen…
Powołane przepisy
art. 3982 § 1art. 370art. 130 KPCart. 1261 § 1 KPCart. 368 § 2 KPCart. 3941 § 3art. 39815 § 1 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy