II UZ 4/16

Sygn. akt II UZ 4/16 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Bogusław Cudowski SSN Halina Kiryło w sprawie z wniosku P. Spółki z o.o. z siedzibą w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych z udziałem zainteresowanego P. D. o wydanie zaświadczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 maja 2016 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 4 marca 2015 r., uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 marca 2015 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację P. Spółki z o.o. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 20 sierpnia 2014 r., zmieniającego decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o podleganiu polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych przez pracownika tymczasowego P. D. w czasie wykonywania w Niemczech pracy na rzecz pracodawcy użytkownika. Stwierdził, że sprawy tego rodzaju obejmują spory o prawa majątkowe, w których obowiązkiem strony jest oznaczenie wartości przedmiotu sporu, i wezwał o to wnoszącego apelację. 2 W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, argumentując, że sprawa, w której złożył apelację, jest sprawą o podleganie ubezpieczeniu, wymienioną w art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. Wskazał, że art. 370 i 373 k.p.c. należy odczytywać łącznie z art. 130 k.p.c., więc odrzucenie apelacji może nastąpić tylko z powodu braków formalnych, które uniemożliwiają nadanie jej prawidłowego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 1261 § 1 k.p.c., w każdym piśmie należy podać wartość przedmiotu sporu lub zaskarżenia, gdy od tej wartości zależy właściwość rzeczowa sądu, wysokość opłaty lub dopuszczalność środka odwoławczego. Z mocy art. 368 § 2 k.p.c., wnoszący apelację ma obowiązek oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia przy odpowiednim zastosowaniu art. 19-24 i 25 § 1 k.p.c. Sprawa o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego jest sprawą o prawo majątkowe, gdyż żądanie w niej zmierza do realizacji prawa mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe ubezpieczonego; ma wartość możliwą do oznaczenia w pieniądzu (por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1961 r., 2 CR 909/59, OSPiKA 1962 nr 1, poz. 8). Tę wartość ustawodawca pomija jako wartość sporu w sprawach mających za przedmiot objęcie obowiązkiem ubezpieczenia, lecz tylko przy określeniu dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej; w art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. postanawia, że skarga w tych sprawach jest zawsze dopuszczalna, bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (scil. nie wymaga, by była to wartość przekraczająca 10.000 zł). Przyjmuje się jednak, że art. 373 k.p.c. należy odczytywać łącznie z art. 130 k.p.c., co powoduje, że odrzucenie apelacji z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie dotyczy tylko takich przypadków, które uniemożliwiają nadanie apelacji prawidłowego biegu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2009 r., II UZ 43/09, niepubl.). Analogicznie na sprawę zapatruje się Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 28 stycznia 2005 r., III UZ 29/04 (OSNP 2005 nr 11 poz. 165), z dnia 7 lipca 2005 r., II UZ 7/05 (OSNP 3 2005 nr 24, poz. 396). W konsekwencji przyjmuje się, że nieoznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji, która może uzyskać prawidłowy bieg bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, nie stanowi wady uzasadniającej jej odrzucenie (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2005 r., II UZP 7/05, OSNP 2005 nr 24, poz. 396 oraz postanowienia z dnia 26 stycznia 1999 r., I PKN 676/98, OSNAPiUS 2000 nr 6, poz. 232, z dnia 12 stycznia 1998 r., I PKN 471/97, OSNAPiUS 1998 nr 24, poz. 711, z dnia 28 stycznia 2005 r., III UZ 29/04, OSNP 2005 nr 11, poz. 165 oraz z dnia 28 stycznia 2005 r., III UZ 29/04, OSNP 2005 nr 11, poz. 165). Taki pogląd prawny wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 24 września 2015 r. w sprawach II UZ 18/15, II UZ 20/15 i 21/15 (niepubl.) oraz z dnia 21 października 2015 r. w sprawach II UZ 24/15 i 26/15 (niepubl.), w których rozpoznał zażalenia skarżącej P. Spółki z o.o. Uwzględniając to, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, jak w sentencji (art. 3941 § 3 w związku z art. 39815 § 1 k.p.c.), a orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawił Sądowi drugiej instancji w orzeczeniu kończącym sprawę (art. 108 § 2 w związku z art. 398²¹ k.p.c.). kc