II UZ 43/13
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2013-08-27
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar, Beata Gudowska, Zbigniew Hajn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, gdzie przedmiotem sporu jest kwalifikacja pracy jako umowy zlecenia zamiast umowy o dzieło, jest sprawą, w której skarga kasacyjna przysługuje bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ubezpieczenie zdrowotne ma charakter ubezpieczenia społecznego, a sprawa o objęcie tym ubezpieczeniem jest sprawą, w której skarga kasacyjna przysługuje bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, zgodnie z art. 398^2 § 1 zdanie drugie k.p.c. W związku z tym, postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną z powodu niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia zostało uchylone.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy i zainteresowanych od wyroku dotyczącego ubezpieczenia zdrowotnego, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Przedmiotem sporu była kwalifikacja pracy jako umowy zlecenia, a nie umowy o dzieło, co skutkowało naliczeniem składek na ubezpieczenie zdrowotne. Wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że sprawa ma charakter majątkowy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 43/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 sierpnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Beata Gudowska SSN Zbigniew Hajn w sprawie z wniosku Fundacji […] przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych z udziałem zainteresowanych: W. G., W. M., A. G. o ubezpieczenie społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 sierpnia 2013 r., zażalenia wnioskodawcy oraz zainteresowanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego […] z dnia 5 lutego 2013 r., uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 lutego 2013 r., Sąd Apelacyjny w pkt I - ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia odnośnie zainteresowanych W. G. (w kwocie 502,12 zł), W. M. (w kwocie 64,80 zł) i A. G. (w kwocie 252,00 zł), a w pkt II - odrzucił skargę kasacyjną złożoną przez wnioskodawcę Fundację […] oraz zainteresowanych od wyroku tego Sądu z dnia 27 września 2012 r., w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, o ubezpieczenie społeczne. Powyższym wyrokiem Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 29 listopada 2011 r. i oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji organu rentowego z dnia 30 listopada 2010 r. ustalających podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne zainteresowanych.
2 W zaskarżonym postanowieniu, Sąd Apelacyjny ustalił wartość składek na ubezpieczenie zdrowotne, i wskazując, że wartość przedmiotu sporu w odniesieniu do każdej zainteresowanej stanowi kwota ustalonych składek na ubezpieczenie zdrowotne, która jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną (art. 3986 § 2 k.p.c.). W zażaleniu na to postanowienie, pełnomocnik wnioskodawcy i zainteresowanych zarzucił naruszenie art. 3982 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię tego przepisu i przyjęcie, że sprawa ma charakter majątkowy, gdy w rzeczywistości sprawa dotyczy kwalifikacji pracy zainteresowanych jako umowy zlecenia, a nie jako umowy o dzieło. Wniósł o uchylenie postanowienia i nadanie biegu skardze kasacyjnej. W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik organu rentowego wniósł o „odmowę przyjęcia zażalenia do rozpoznania, ewentualnie w przypadku przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania – oddalenie zażalenia”, wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Nie jest wątpliwe, że przedmiotem sporu w sprawie było objęcie zainteresowanych ubezpieczeniem zdrowotnym, zaś odwołania wnioskodawcy i zainteresowanych dotyczyły decyzji organu rentowego, który po przeprowadzonej kontroli zakwalifikował pracę zainteresowanych jako wykonywaną na podstawie umowy zlecenia (umowy o świadczenie usług), nie zaś na podstawie umowy o dzieło, czego konsekwencją było naliczenie składek na ubezpieczenie zdrowotne zainteresowanych. Trafnie w związku z tym, przedmiot sporu oznaczono jako sprawę „o ubezpieczenie społeczne”. W orzecznictwie Sądu Najwyższego, nie budzi wątpliwości, że ubezpieczenie zdrowotne ma charakter ubezpieczenia społecznego (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2004 r., I UZ 35/04, OSNP 2005r. nr 7, poz. 101 oraz uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2007 r., III UZP 4/06 – OSNP 2007r. nr 15-16, poz. 226, w którym wskazano, że co prawda ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie
3 ubezpieczeń społecznych rozróżniająca cztery ryzyka ubezpieczeniowe: emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe, nie objęła ubezpieczenia zdrowotnego, to jednak należy przyjąć, że ubezpieczenie to jest też rodzajem ubezpieczenia społecznego zaś jego odrębność wynika przede wszystkim z faktu odmiennego przedmiotu ochrony oraz odrębności organizacyjnej). Tak więc - stosownie do art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. - sprawa o objęcie obowiązkiem tego ubezpieczenia jest sprawą, w której skarga kasacyjna przysługuje bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. Tym się kierując, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji (art. 39816 w związku z 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II UZ 39/13 2013-06-06Czy sprawa dotycząca objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest sprawą, w której skarga kasacyjna przysługuje bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia?
- II UZ 19/13 2013-05-14Czy sprawa dotycząca objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, które ma charakter ubezpieczenia społecznego, podlega wymogowi wartości przedmiotu zaskarżenia dla dopuszczalności skargi kasacyjnej?
- II UZ 17/13 2013-05-14Czy sprawa o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, w której przedmiotem sporu jest ustalenie podmiotu zobowiązanego do odprowadzania składek, jest sprawą, w której skarga kasacyjna przysługuje bez względu na war…
- I UZ 19/25 2025-09-23Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, gdzie spór dotyczy charakteru umowy (o dzieło czy o świadczenie usług) i tym samym istnienia obowiązku ubezpieczeniowego…
- II UZ 129/12 2013-02-19Czy sprawa dotycząca ustalenia, który z podmiotów jest właściwym płatnikiem składek na ubezpieczenie zdrowotne, gdy wysokość składek nie jest sporna, ma charakter sprawy o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, c…
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 3982 § 1art. 39816§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy