II UZ 50/14

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2014-11-26

Skład orzekający: Jerzy Kuźniar, Beata Gudowska, Jolanta Strusińska-Żukowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej objęcia zainteresowanych obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, a nie tylko wysokości składek, jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że spory dotyczące objęcia zainteresowanych obowiązkiem ubezpieczenia społecznego na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a nie tylko spory o wysokość składek, kwalifikują skargę kasacyjną jako dopuszczalną niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. W przypadku objęcia jednym wyrokiem wielu decyzji ustalających płatnikowi składek i pracownikom podstawę wymiaru składek, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną oznacza się odrębnie względem każdego ubezpieczonego pracownika.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej podstawy wymiaru składek. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną w stosunku do jednego z zainteresowanych, uznając ją za niedopuszczalną ze względu na niską wartość przedmiotu zaskarżenia (poniżej 10 000 zł), zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. Wnioskodawca w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów, twierdząc, że spór dotyczy objęcia zainteresowanych obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, a nie tylko wysokości składek, co czyniłoby skargę kasacyjną dopuszczalną niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UZ 50/14 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Beata Gudowska SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie z wniosku T. Sp.z o.o. z siedzibą w B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych z udziałem zainteresowanych:[…] o podstawę wymiaru składek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 26 listopada 2014 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 3 kwietnia 2014 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2014 r., Sąd Apelacyjny, w sprawie T. (wnioskodawcy) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o podstawę wymiaru składek, przy udziale zainteresowanych […] (1) ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia w stosunku do zainteresowanych: J. K. na kwotę 3703,28 zł, M. S. na kwotę 11790,54 zł, oraz (2) odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy w stosunku do zainteresowanego J. K. Sąd Apelacyjny wskazał, że stosownie do art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach majątkowych z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 2 dziesięć tysięcy złotych. W sprawie o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne wartość przedmiotu zaskarżenia należy liczyć odrębnie względem każdego ubezpieczonego pracownika, przy czym stanowi ją różnica między wysokością należnych składek a wysokością składek faktycznie opłaconych przez płatnika. Tym samym skarga kasacyjna w stosunku do zainteresowanego J. K. okazała się niedopuszczalna ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. W zażaleniu, zaskarżając postanowienie Sądu Apelacyjnego w części (co do pkt 2), skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 3986 § 2 w związku z art. 3982 § 1 k.p.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że sprawa w której wniesiono skargę kasacyjną jest sprawą o wysokość składek na ubezpieczenia społeczne. W ocenie wnoszącego zażalenie, spór toczący się pomiędzy stronami dotyczy uznania zainteresowanych za pracowników wnioskodawcy na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.), a więc rozpatrywana sprawa w istocie dotyczy objęcia zainteresowanych obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. W takim przypadku skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. W konsekwencji żalący się wniósł zmianę postanowienia w zaskarżonej części i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w stosunku do zainteresowanego J. K., zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych, oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia w trybie art. 395 § 2 k.p.c. jako oczywiście bezzasadnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na wstępie trzeba przypomnieć, że spory dotyczące niewykonania lub nienależytego wykonania przez płatnika obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne wymagają wydania decyzji indywidualnych (odrębnych), tak wobec płatnika składek jak i – przede wszystkim - ubezpieczonych pracowników. Oznacza to, że wartością przedmiotu sporu oraz przedmiotu kasacyjnego zaskarżenia będzie wartość niezapłaconych składek na ubezpieczenia 3 społeczne lub zdrowotne za sporne okresy od określonych przychodów ze stosunku pracy, które zostały pominięte przez płatnika w podstawie wymiaru i obliczeniu składek przekazanych do organu ubezpieczeń społecznych indywidualnie za każdego ubezpieczonego pracownika. Kontrowersje i rozbieżności jurysdykcyjne dotyczące spełnienia warunków przedmiotowej dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o składki na ubezpieczenia społeczne od spornej podstawy ich wymiaru (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2010 r., I UZ 11/10, I UZ 8/10, I UZ 12/10, I UZ 13/10, niepublikowane; z dnia 18 maja 2010 r., I UZ 29/10 i z dnia 20 września 2010 r., I UZ 116/10, niepublikowane; z dnia 22 lipca 2009 r., niepublikowane oraz z dnia 26 czerwca 2012 r., II UK 290/11, OSNP 2013 nr 13-14, poz. 161 oraz odmienne stanowisko zajęte w postanowieniu z dnia 17 kwietnia 2009 r., II UZ 12/09, OSNP 2010 nr 23-24, poz. 301), zostały rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2014 r., II UZP 1/14 (OSNP 2014 nr 12, poz. 168), z której wynika, że w razie objęcia jednym wyrokiem wielu decyzji ustalających płatnikowi składek (pracodawcy) i wskazanym w tych decyzjach pracownikom podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną oznacza się odrębnie względem każdego ubezpieczonego pracownika (art. 19 § 2 w związku z art. 3984 § 3 k.p.c.). Podzielając stanowisko zawarte w tej uchwale, Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu (art. 3941 § 3 w związku z 39814 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3982 § 1 KPCart. 3986 § 2art. 8 ust. 2art. 395 § 2 KPCart. 19 § 2art. 3984 § 3 KPCart. 3941 § 3§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy