II UZ 51/16
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2016-09-14
Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski, Beata Gudowska, Krzysztof Staryk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę reprezentowaną przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu biegnie od doręczenia wyroku z uzasadnieniem nowemu pełnomocnikowi ustanowionemu do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli poprzedni pełnomocnik z urzędu był umocowany tylko do prawomocnego zakończenia postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę reprezentowaną przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu rozpoczyna bieg od dnia doręczenia temu pełnomocnikowi orzeczenia z uzasadnieniem. Jeżeli po prawomocnym zakończeniu postępowania strona zamierza wnieść skargę kasacyjną, a wyznaczony z urzędu pełnomocnik był umocowany tylko do prawomocnego zakończenia postępowania, strona musi ponowić wniosek o ustanowienie pełnomocnika. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie jednak od doręczenia wyroku z uzasadnieniem pełnomocnikowi reprezentującemu stronę w postępowaniu apelacyjnym, a nie ustanowionemu później do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną B. J. jako wniesioną z uchybieniem terminu. Skarga została wniesiona przez pełnomocnika z urzędu, który został ustanowiony po prawomocnym zakończeniu postępowania. Pełnomocnik zarzucił, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od doręczenia wyroku nowemu pełnomocnikowi, a nie poprzedniemu. Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 51/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący) SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) SSN Krzysztof Staryk w sprawie z wniosku B. J. przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (…) o ustanowienie stopnia niepełnosprawności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 września 2016 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt VIII Ua (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2016 r. Sad Okręgowy w P., VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił skargę kasacyjną B. J. wniesioną w dniu 12 maja 2016 r. od wyroku tego Sądu z dnia 2 września 2015 r. przez ustanowionego na wniosek z dnia 24 grudnia 2015 r., umocowanego do tej czynności pełnomocnika z urzędu, który otrzymał odpis wyroku z uzasadnieniem w dniu 16 marca 2016 r. Sąd drugiej instancji stwierdził, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminowi określonemu w art. 3985 § 1 k.p.c., biegnącemu od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem w dniu 15 października 2015 r. pełnomocnikowi z urzędu
2 reprezentującemu ubezpieczoną w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji, na jego wniosek z dnia 2 września 2015 r. W zażaleniu ubezpieczona wniosła o uchylenie postanowienia, zarzucając naruszenie art. 118 § 2 i art. 124 § 3 w związku z art. 871 k.p.c. przez błędne uznanie, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od chwili doręczenia wyroku poprzedniemu pełnomocnikowi z urzędu, a nie temu, który został wyznaczony do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Wywiódł, że bieg dwumiesięcznego terminu do złożenia skargi kasacyjnej rozpoczął się w dniu powzięcia przez niego wiadomości o ustanowieniu i upływał w dniu 16 maja 2016 r., a skarga została wniesiona w dniu 12 maja 2016 r. Jednocześnie wskazał, że ubezpieczona nie mogła wiedzieć o złożeniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, skoro – mimo to – pełnomocnik został przez Sąd ustanowiony. Sąd drugiej instancji doręczył temu pełnomocnikowi wyrok z uzasadnieniem i skarga kasacyjna została wniesiona w terminie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę reprezentowaną przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu rozpoczyna bieg od dnia doręczenia temu pełnomocnikowi orzeczenia z uzasadnieniem. W niniejszej sprawie takie doręczenie nastąpiło w dniu 15 października 2015 r. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał więc po dwu miesiącach od tej daty. Jeżeli po prawomocnym zakończeniu postępowania strona zamierza wnieść skargę kasacyjną, a wyznaczony z urzędu pełnomocnik, zgodnie z art. 118 § 2 k.p.c. umocowany jest do działania tylko do prawomocnego zakończenia postępowania, strona musi ponowić wniosek o ustanowienie pełnomocnika, z tym że termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od doręczenia wyroku z uzasadnieniem pełnomocnikowi reprezentującemu stronę w postępowaniu apelacyjnym, a nie ustanowionemu później do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej (art. 124 § 3 k.p.c. a contario).
3 W przepisach Kodeksu postępowania cywilnego nie przewidziano innego sposobu liczenia tego terminu. Utrwalił się w związku z tym pogląd, że zmiana pełnomocnika, następująca po doręczeniu prawidłowo ustanowionemu pełnomocnikowi z urzędu wyroku z uzasadnieniem, nie ma wpływu na zmianę początku biegu terminu do złożenia skargi kasacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2002 r., II UZ 6/02, LEX nr 1170413, z dnia 14 października 2011 r., III CZ 45/11, niepubl., z dnia 29 czerwca 2012 r., I CZ 59/12, LEX nr 1232461, z dnia 14 stycznia 2015 r., I CZ 98/14, LEX nr 1640237). Argument, że ubezpieczona nie miała świadomości złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, może być podnoszony w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który zresztą został złożony w dniu 14 czerwca 2016 r. (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2009 r., III CZP 117/08, OSNC 2009 nr 7-8, poz. 91). Uwzględniając to, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, jak w sentencji (art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II CZ 10/21 2021-04-30Czy termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika z wyboru strony biegnie od nowa od dnia doręczenia stronie opinii pełnomocnika z urzędu o braku podstaw do jej wniesienia, jeśli pełnomocnik z urzędu przekroc…
- III CZ 419/22 2023-06-28Czy termin na wniesienie skargi kasacyjnej przez pełnomocnika z wyboru strony biegnie od daty doręczenia wyroku z uzasadnieniem pełnomocnikowi z urzędu, nawet jeśli ten ostatni sporządził opinię o braku podstaw do wniesi…
- I PZ 14/16 2016-08-03Czy skarga kasacyjna wniesiona przez pełnomocnika z wyboru po oddaleniu wniosku o ustanowienie kolejnego pełnomocnika z urzędu została wniesiona w terminie, jeśli doręczenie wyroku z uzasadnieniem ustanowionemu wcześniej…
- IV CZ 115/19 2020-01-23Czy termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika z wyboru biegnie od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu, jeśli pełnomocnik z urzędu odmówił wniesienia skargi?
- I CZ 62/16 2016-10-28Czy w przypadku wyznaczenia nowego pełnomocnika z urzędu po wydaniu przez sąd drugiej instancji orzeczenia z uzasadnieniem, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od nowa od dnia wyznaczenia nowego pełnomocnika?
Powołane przepisy
art. 3985 § 1 KPCart. 118 § 2art. 124 § 3art. 871 KPCart. 118 § 2 KPCart. 124 § 3 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy