II UZ 61/11

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2012-02-24

Skład orzekający: Małgorzata Wrębiakowska-Marzec, Katarzyna Gonera, Beata Gudowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania, spowodowane chorobą pełnomocnika i powoda, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z zasadą formalizmu postępowania cywilnego, czynność procesowa polegająca na zaskarżeniu orzeczenia musi być dokonana w określonym terminie. Uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia powoduje bezwzględną bezskuteczność czynności zaskarżenia, chyba że wraz z nim zostanie złożony wniosek o przywrócenie terminu. Wnioskodawca nie złożył wniosku o przywrócenie terminu, co skutkowało oddaleniem zażalenia.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę o wznowienie postępowania w sprawie o prawo do renty socjalnej, która została odrzucona przez Sąd Apelacyjny. Wnioskodawca wniósł zażalenie na to postanowienie, jednak zrobił to po upływie ustawowego terminu. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie jako spóźnione. W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego, wnioskodawca argumentował, że uchybienie terminowi było spowodowane chorobą pełnomocnika i jego własną chorobą.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające zażalenie jako spóźnione.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UZ 61/11 POSTANOWIENIE Dnia 24 lutego 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Katarzyna Gonera SSN Beata Gudowska w sprawie z wniosku D. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o wznowienie postępowania, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 lutego 2012 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 listopada 2011 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie D. K. od postanowienia tego Sądu z dnia 27 kwietnia 2011 r. odrzucającego skargę wnioskodawcy o wznowienie postępowania w sprawie o prawo do renty socjalnej. W ocenie Sądu Apelacyjnego, skoro odpis postanowienia z dnia 27 kwietnia 2011 r. wraz z jego uzasadnieniem doręczony został wnioskodawcy w dniu 25 lipca 2011 r., to termin do jego zaskarżenia upłynął w dacie 1 sierpnia 2011 r. 2 Zatem wniesienie zażalenia w dniu 26 września 2011 r. nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 3941 § 2 w związku z art. 394 § 2 k.p.c. W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca wniósł o jego uchylenie i nadanie sprawie biegu, podnosząc, że skuteczne wniesienie środka odwoławczego w ustawowym terminie nie było możliwe z uwagi na długotrwałą i obłożną chorobę pełnomocnika strony powodowej, uniemożliwiającą jakiekolwiek wykonywanie czynności zawodowych na rzecz mocodawcy, a także brak możliwości ustanowienia substytuta. Nadto sam powód miał w tym okresie ograniczone możliwości działania w swojej sprawie z uwagi na stan zaawansowanej choroby. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z zasadą formalizmu postępowania cywilnego, aby czynność procesowa polegająca na zaskarżeniu orzeczenia mogła wywrzeć zamierzone skutki, musi być dokonana w określonym terminie, a więc w okresie przewidzianym do wniesienia środka zaskarżenia. Terminy te, ustanowione przez przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, mają charakter procesowy i ustawowy. Nie mogą być przedłużane ani skracane przez sąd lub przewodniczącego jak ma to miejsce w przypadku terminów sądowych, a ich upływ powoduje bezwzględną bezskuteczność czynności zaskarżenia bez względu na to czy przekroczenie terminu nastąpiło z winy strony, czy też bez takiej winy (art. 167 k.p.c., zgodnie z którym czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna) oraz obowiązek sądu uwzględnienia tego przekroczenia z urzędu i odrzucenia spóźnionego środka zaskarżenia (tu: art. 397 § 2 zdanie pierwsze w związku z odpowiednio stosowanym art. 370 k.p.c.), chyba że wraz z nim zostanie złożony wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia (art. 168 i następne k.p.c.). Skarżący nie kwestionuje, że wniesienie przez niego zażalenia nastąpiło z uchybieniem tygodniowego terminu określonego w art. 394 § 2 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., co powoduje oddalenie zażalenia - jako niezawierającego uzasadnionych podstaw - na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3941 § 2art. 394 § 2 KPCart. 167 KPCart. 397 § 2art. 370 KPCart. 168art. 394 § 2art. 3941 § 3 KPCart. 39814§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy