II UZ 61/11
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2012-02-24
Skład orzekający: Małgorzata Wrębiakowska-Marzec, Katarzyna Gonera, Beata Gudowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania, spowodowane chorobą pełnomocnika i powoda, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z zasadą formalizmu postępowania cywilnego, czynność procesowa polegająca na zaskarżeniu orzeczenia musi być dokonana w określonym terminie. Uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia powoduje bezwzględną bezskuteczność czynności zaskarżenia, chyba że wraz z nim zostanie złożony wniosek o przywrócenie terminu. Wnioskodawca nie złożył wniosku o przywrócenie terminu, co skutkowało oddaleniem zażalenia.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę o wznowienie postępowania w sprawie o prawo do renty socjalnej, która została odrzucona przez Sąd Apelacyjny. Wnioskodawca wniósł zażalenie na to postanowienie, jednak zrobił to po upływie ustawowego terminu. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie jako spóźnione. W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego, wnioskodawca argumentował, że uchybienie terminowi było spowodowane chorobą pełnomocnika i jego własną chorobą.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające zażalenie jako spóźnione.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 61/11 POSTANOWIENIE Dnia 24 lutego 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Katarzyna Gonera SSN Beata Gudowska w sprawie z wniosku D. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o wznowienie postępowania, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 lutego 2012 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 listopada 2011 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie D. K. od postanowienia tego Sądu z dnia 27 kwietnia 2011 r. odrzucającego skargę wnioskodawcy o wznowienie postępowania w sprawie o prawo do renty socjalnej. W ocenie Sądu Apelacyjnego, skoro odpis postanowienia z dnia 27 kwietnia 2011 r. wraz z jego uzasadnieniem doręczony został wnioskodawcy w dniu 25 lipca 2011 r., to termin do jego zaskarżenia upłynął w dacie 1 sierpnia 2011 r.
2 Zatem wniesienie zażalenia w dniu 26 września 2011 r. nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 3941 § 2 w związku z art. 394 § 2 k.p.c. W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca wniósł o jego uchylenie i nadanie sprawie biegu, podnosząc, że skuteczne wniesienie środka odwoławczego w ustawowym terminie nie było możliwe z uwagi na długotrwałą i obłożną chorobę pełnomocnika strony powodowej, uniemożliwiającą jakiekolwiek wykonywanie czynności zawodowych na rzecz mocodawcy, a także brak możliwości ustanowienia substytuta. Nadto sam powód miał w tym okresie ograniczone możliwości działania w swojej sprawie z uwagi na stan zaawansowanej choroby. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z zasadą formalizmu postępowania cywilnego, aby czynność procesowa polegająca na zaskarżeniu orzeczenia mogła wywrzeć zamierzone skutki, musi być dokonana w określonym terminie, a więc w okresie przewidzianym do wniesienia środka zaskarżenia. Terminy te, ustanowione przez przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, mają charakter procesowy i ustawowy. Nie mogą być przedłużane ani skracane przez sąd lub przewodniczącego jak ma to miejsce w przypadku terminów sądowych, a ich upływ powoduje bezwzględną bezskuteczność czynności zaskarżenia bez względu na to czy przekroczenie terminu nastąpiło z winy strony, czy też bez takiej winy (art. 167 k.p.c., zgodnie z którym czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna) oraz obowiązek sądu uwzględnienia tego przekroczenia z urzędu i odrzucenia spóźnionego środka zaskarżenia (tu: art. 397 § 2 zdanie pierwsze w związku z odpowiednio stosowanym art. 370 k.p.c.), chyba że wraz z nim zostanie złożony wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia (art. 168 i następne k.p.c.). Skarżący nie kwestionuje, że wniesienie przez niego zażalenia nastąpiło z uchybieniem tygodniowego terminu określonego w art. 394 § 2 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., co powoduje oddalenie zażalenia - jako niezawierającego uzasadnionych podstaw - na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 8/18 2018-02-15Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, złożony przez pełnomocnika, który nie miał umocowania do dalszyc…
- I UZ 21/11 2011-10-17Czy pogorszenie stanu zdrowia strony lub jej bliskich, a także nieznajomość przepisów proceduralnych, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem…
- V CZ 29/06 2006-05-12Czy postanowienie sądu odrzucające wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, jako spóźniony, może być zaskarżone zażaleniem, a jeśli tak, to jakie są przesłanki przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie?
- I PZ 35/10 2011-01-20Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia i samo zażalenie na postanowienie odrzucające środek zaskarżenia z powodu uchybienia terminu wyłączają się wzajemnie?
- I UZ 29/19 2020-02-20Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, złożone z naruszeniem terminu, może być traktowane jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnie…
Powołane przepisy
art. 3941 § 2art. 394 § 2 KPCart. 167 KPCart. 397 § 2art. 370 KPCart. 168art. 394 § 2art. 3941 § 3 KPCart. 39814§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy