I UZ 29/19
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2020-02-20
Skład orzekający: Bohdan Bieniek, Halina Kiryło, Romualda Spyt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, złożone z naruszeniem terminu, może być traktowane jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu pisma z powodu uchybienia terminowi oraz wniosek o przywrócenie terminu wyłączają się wzajemnie. Zażalenie jest uzasadnione, gdy strona twierdzi, że nie uchybiła terminowi, natomiast wniosek o przywrócenie terminu służy sytuacji, gdy strona nie neguje uchybienia terminowi, ale wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Skoro skarżąca nie twierdziła, że złożyła wniosek o uzasadnienie w terminie, a jedynie zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących przywrócenia terminu, powinna była złożyć wniosek o przywrócenie terminu, a nie zażalenie.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek ubezpieczonej o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, uznając go za spóźniony. Ubezpieczona złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego jej apelację po upływie tygodniowego terminu od ogłoszenia sentencji. Ubezpieczona wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu wniosku, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów, wskazując na swoje poważne problemy zdrowotne utrudniające zajmowanie się sprawami urzędowymi. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie ubezpieczonej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UZ 29/19 POSTANOWIENIE Dnia 20 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek (przewodniczący) SSN Halina Kiryło SSN Romualda Spyt (sprawozdawca) w sprawie z odwołania B.K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 20 lutego 2020 r., zażalenia ubezpieczonej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 9 października 2019 r., sygn. akt III AUa […], oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w [...] postanowieniem z dnia 9 października 2019 r., sygn. akt III AUa […], odrzucił wniosek B.K. o doręczenie odpisu wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 11 lipca 2019 r. wraz z uzasadnieniem. Sąd ustalił, że wyrokiem z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. akt III AUa […], ogłoszonym bezpośrednio po zamknięciu rozprawy, Sąd Apelacyjny w [...] oddalił apelację wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt V U […], którym oddalono jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia 30 sierpnia 2017 r. odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy. W dniu 14 sierpnia 2019 r. (data nadania pisma) wnioskodawczyni złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia
2 powyższego wyroku. Sąd Apelacyjny, uwzględniając art. 387 § 1 i 3 zdanie pierwsze k.p.c., wskazał, że uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji oddalającego apelację jest sporządzane na wniosek strony i doręczone tylko tej stronie, która wniosek taki zgłosiła nie później niż w ciągu tygodnia od ogłoszenia sentencji wyroku. Sąd stwierdził, że żądanie wnioskodawczyni o uzasadnienie wyroku oddalającego apelację było spóźnione, ponieważ termin do wystąpienia z wnioskiem o doręczenie tego wyroku z uzasadnieniem upłynął w dniu 18 lipca 2019 r. W tych okolicznościach, na podstawie art. 391 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. w związku z art. 328 § 1 zdanie drugie k.p.c., Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek o doręczenie odpisu wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 11 lipca 2019 r. wraz z uzasadnieniem. Postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] wnioskodawczyni zaskarżyła w całości. Zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych skutkujący naruszeniem przepisu art. 168 § 1 k.p.c. przez uznanie, że wnioskodawczyni nie wykazała braku winy w niezachowaniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie, podczas gdy z okoliczności faktycznych wynika, że niezachowanie wyżej wymienionego terminu nastąpiło bez winy wnioskodawczyni. Skarżąca wyjaśniła w uzasadnieniu zażalenia, że w kwietniu 2016 r. zdiagnozowano u niej torbiel pajęczynówki w tylnej części lewej półkuli mózgu oraz niedowład połowiczny prawostronny. Od tego czasu przeszła kilka zabiegów w tym wszczepienia zastawki komorowo-otrzewnowej i pozostaje pod stałą kontrola i opieką neurologiczną i neurochirurgiczną. Schorzenie w dużym stopniu uniemożliwia jej normalne funkcjonowanie i zajmowanie się bieżącymi sprawami a także utrudnia, a wręcz uniemożliwia prawidłowe zajmowanie się zarówno sprawami życia codziennego, jak i przede wszystkim sprawami urzędowymi czy sądowymi, w tym dokonania czynności procesowej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i ponowne rozpoznanie sprawy, ewentualnie zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie jej terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
3 Zażalenie jest nieuzasadnione. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wniosek o przywrócenie terminu i zażalenie na odrzucenie pisma z powodu uchybienia terminowi wyłączają się wzajemnie, służą bowiem innym celom i opierają się na różnych podstawach. Jeżeli strona nie neguje, że uchybiła terminowi i wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie, powinna złożyć wniosek o przywrócenie terminu, uwzględniając przy tym treść art. 169 § 3 k.p.c., a nie zażalenie. Składanie zażalenia jest natomiast uzasadnione, jeżeli strona twierdzi, że nie uchybiła terminowi, a sąd zajął w tej kwestii błędne stanowisko. Konieczność rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej aktualizuje się więc dopiero wtedy, gdy strona nie kwestionuje faktu dokonania czynności procesowej po upływie terminu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 listopada 1999 r., II CZ 129/99, LEX nr 110599; z dnia 4 października 2001 r., I CZ 116/01, LEX nr 52578; z dnia 18 marca 2004 r., III CZ 10/04, niepublikowane; z dnia 23 lutego 2005 r., III CZ 124/04, LEX nr 1503156; z dnia 22 kwietnia 2010 r., II CZ 11/10, LEX nr 1360216 i z dnia 17 października 2012 r., I CZ 123/12, LEX nr 1242993). Skarżąca nie twierdzi, że złożyła wniosek o uzasadnienie wyroku Sądu drugiej instancji z zachowaniem terminu wskazanego w art. 387 § 1 i 3 zdanie pierwsze k.p.c. (w terminie tygodnia od dnia ogłoszenia orzeczenia), natomiast zarzuca naruszenie art. 168 § 1 k.p.c. Zgodnie z nim, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Trzeba zatem przypomnieć, że skarżąca, składając o doręczenie wyroku Sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem, nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. W konsekwencji podnoszone przez skarżącą okoliczności, które, w jej ocenie, uzasadniają przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, uchylają się spod kontroli Sądu Najwyższego. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
4
Powiązane orzeczenia
- I PZ 35/10 2011-01-20Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia i samo zażalenie na postanowienie odrzucające środek zaskarżenia z powodu uchybienia terminu wyłączają się wzajemnie?
- I CZ 110/12 2012-10-10Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie sądu odwoławczego, złożony wraz z tym zażaleniem, powinien być rozpoznany merytorycznie, czy może zostać odrzucony jako niedopuszczalny?
- I UZ 26/17 2017-08-29Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, oparty wyłącznie na twierdzeniu o złożeniu środka zaskarżenia z zachowaniem terminu, może być uznany za zasadny, gdy okoliczności faktyczne wskazują na uchybien…
- I CZ 6/11 2011-03-04Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem jest dopuszczalne?
- V CZ 86/12 2013-02-06Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku z uzasadnieniem jest dopuszczalne w całości?
Powołane przepisy
art. 387 § 1art. 391 § 1art. 328 § 1art. 168 § 1 KPCart. 169 § 3 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy