II UZP 25/80

UchwałaIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1980-09-30

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy do podstawy wymiaru emerytury wojskowej przyznanej żołnierzowi zawodowemu przed dniem 1 września 1979 r. wchodzi równowartość umundurowania w naturze wraz z równoważnikiem pieniężnym w zamian za niektóre przedmioty zaopatrzenia mundurowego?
Ratio decidendi
Do podstawy wymiaru emerytury lub renty dla żołnierzy zawodowych wlicza się równowartość umundurowania w naturze wraz z równoważnikiem pieniężnym przysługującym w zamian za niektóre przedmioty zaopatrzenia mundurowego, jeżeli żołnierz ten został zwolniony ze służby wojskowej po dniu 31 sierpnia 1979 r. Nowelizacja ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych, wprowadzająca świadczenia w naturze do podstawy wymiaru, weszła w życie 1 września 1979 r. i nie ma mocy wstecznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Józefa S. o emeryturę wojskową. Kluczowe zagadnienie prawne dotyczyło tego, czy do podstawy wymiaru emerytury wojskowej przyznanej żołnierzowi zawodowemu przed 1 września 1979 r. wchodzi równowartość umundurowania w naturze wraz z równoważnikiem pieniężnym. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach przekazał zagadnienie do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy podjął uchwałę, zgodnie z którą równowartość umundurowania w naturze wraz z równoważnikiem pieniężnym wchodzi do podstawy wymiaru emerytury lub renty żołnierza zawodowego tylko w przypadku zwolnienia ze służby po dniu 31 sierpnia 1979 r.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN T. Kasiński. Sędziowie SN: E. Jachczyk, A. Grymaszewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, E. Wiśniewskiej, w sprawie z wniosku Józefa S. przeciwko Skarbowi Państwa (Wojewódzkiemu Sztabowi Wojskowemu w K.) o emeryturę wojskową po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym dnia 30 września 1980 r. zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach postanowieniem z dnia 11 lipca 1980 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy do podstawy wymiaru emerytury wojskowej przyznanej żołnierzowi zawodowemu przed dniem 1 września 1979 r. wchodzi równowartość umundurowania w naturze wraz z równoważnikiem pieniężnym w zamian za niektóre przedmioty zaopatrzenia mundurowego?"i po zapoznaniu się z poglądem Centralnej Rady Związków Zawodowych powziął następującą uchwałę:Do podstawy wymiaru emerytury lub renty dla żołnierzy zawodowych wlicza się równowartość umundurowania w naturze wraz z równoważnikiem pieniężnym przysługującym w zamian za niektóre przedmioty zaopatrzenia mundurowego, jeżeli żołnierz ten został zwolniony ze służby wojskowej po dniu 31 sierpnia 1979 r.Uzasadnienie faktyczneW pierwotnym brzmieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 341) określał, że podstawę wymiaru emerytury lub renty stanowiło miesięczne uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze trwałym, należne żołnierzowi stosownie do przepisów o uposażeniu żołnierzy na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.Treść wymienionego przepisu uległa nowelizacji na podstawie art. 9 ustawy z dnia 28 czerwca 1979 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. Nr 15, poz. 97) o tyle, że oprócz dotychczasowych składników uposażenia stanowiących podstawę wymiaru emerytury lub renty wprowadzono również równowartość świadczeń w naturze.Powołana ustawa z dnia 28 czerwca 1979 r. zgodnie z art. 14 weszła w życie z dniem 1 września 1979 r. i ponieważ nie zawiera przepisu, aby wprowadzone tą ustawą zmiany miały obowiązywać wstecz, nie może ulegać wątpliwości, iż znowelizowany przepis art. 4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin ma moc obowiązującą od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 28 czerwca 1979 r. i może dotyczyć wyłącznie żołnierzy zwolnionych ze służby wojskowej po dniu 31 sierpnia 1979 r.Doszukiwanie się zatem przez Okręgowy Sąd wykroczenia poza ustawowe upoważnienie udzielone przez Ministra Obrony Narodowej w zarządzeniu nr 30/MON z dnia 5 września 1979 r. w sprawie określenia świadczeń w naturze, których równowartość wchodzi w skład podstawy wymiaru emerytury lub renty dla żołnierzy zawodowych i ich rodzin, nie znajduje najmniejszego uzasadnienia.W zarządzeniu tym Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie delegacji zawartej w art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 1972 r. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 1979 r., słusznie określił w § 2, że nowe zasady obliczania podstawy wymiaru emerytury lub renty z uwzględnieniem równowartości świadczeń w naturze odnoszą się do żołnierzy zwolnionych ze służby wojskowej po dniu 31 sierpnia 1979 r., gdyż wynika to wyraźnie z art. 14 ustawy z dnia 27 czerwca 1979 r., którego treść przeoczył Okręgowy Sąd, dopatrując się wątpliwości prawnych w przedstawionym zagadnieniu.Z powyższych względów należało odpowiedzieć jak w sentencji uchwały.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 66art. 4 ust. 1art. 9art. 14art. 4art. 4 ust. 4§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026.