II UZP 33/80

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN S. Rejman. Sędziowie SN: W. Dębicka (sprawozdawca), J. Knap.SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, W. Bryndy, w sprawie z wniosku Zofii L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o zasiłek rodzinny na syna, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu postanowieniem z dnia 9 września 1980 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych"Czy zasiłek rodzinny przewidziany w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 31 maja 1974 r. w sprawie zasiłków rodzinnych (Dz. U. Nr 21, poz. 127 z późn. zm.) przysługuje na dziecko uczące się w szkole średniej posiadającej status szkoły niepaństwowej, nadzorowanej przez kuratorium oświaty i wychowania?"podjął następującą uchwałę:Uzasadnienie faktycznePrzedstawione przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu w trybie art. 66 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych zagadnienie prawne, sformułowane w sentencji uchwały, wyłoniło się na tle następującego stanu faktycznego: syn wnioskodawczyni ur. 30.IX.1963 r. po ukończeniu 16 roku życia uczęszcza do Niższego Seminarium Duchownego Ojców Oblatów N.N. w M., posiadającego status szkoły niepaństwowej.Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Kamiennej Górze decyzją z dnia 12.IV.1980 r., zatwierdzoną orzeczeniem Rady Nadzorczej tego Oddziału ZUS, oddalił roszczenie wnioskodawczyni o zasiłek rodzinny na syna, uznając, że Seminarium Duchowne nie jest szkołą, wobec czego pobieranie w nim nauki nie daje prawa do przyznania przedmiotowego zasiłku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Stosownie do treści § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 31 maja 1974 r. w sprawie zasiłków rodzinnych (Dz. U. Nr 21, poz. 127 z późn. zm.) "zasiłek rodzinny na dziecko przysługuje do ukończenia 16 lat życia, a jeżeli kształci się w szkole - do czasu ukończenia nauki (...)".Z załączonych do akt dowodów wynika, że Niższe Seminarium Duchowne w M., do którego uczęszcza syn wnioskodawczyni, jest liceum ogólnokształcącym i podlega stałemu nadzorowi Kuratorium Oświaty i Wychowania w Bydgoszczy na mocy rozporządzenia Ministra Oświaty i Wychowania w Bydgoszczy z dnia 29 grudnia 1959 r. (Dz. Urz. Min. Ośw. Nr 1, poz. 5 z dnia 30.I.1960 r.).Stosownie natomiast do zarządzenia Ministra Oświaty z dnia 26 lutego 1965 r. w sprawie zasad i warunków prowadzenia niepaństwowych szkół i innych placówek oświatowo-wychowawczych (M. P. Nr 13, poz. 48; zm.: M. P. z 1972 r. Nr 28, poz. 156), posiada status szkoły niepaństwowej.Sporną w rozważanym stanie faktycznym jest wyłącznie ocena, czy Niższe Seminarium Duchowne jest szkołą w rozumieniu powołanego wyżej § 4 ust. 1 pkt 1 cyt. wyżej rozporządzenia z dnia 31 maja 1974 r. Wymienione rozporządzenie nie określa bliżej zawartego w wymienionym przepisie rozporządzenia pojęcia "szkoły". W związku z tym nie istnieją też uzasadnione podstawy do traktowania odmiennie Seminarium Duchownego od innych instytucji (placówek) zajmujących się nauczaniem młodzieży, nazywanych przyjętym terminem "szkoła".Współczesny system szkolny dzieli się wprawdzie na typy i rodzaje szkół w zależności od kryteriów podziału ze względu na charakter programowy. Wspólną jednak ich cechą jest objęcie ustrojem szkolnym całej młodzieży, upowszechnianie oświaty, podnoszenie poziomu i kultury kraju oraz przygotowywanie kadr do pracy zawodowej, której wykonywanie zgodne jest z zasadami ustrojowymi PRL.Ponieważ Niższe Seminarium Duchowne, do którego uczęszcza syn wnioskodawczyni, wykonuje swoją działalność na podstawie powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Oświaty z dnia 26 lutego 1965 r. w sprawie zasad i warunków prowadzenia szkół niepaństwowych i innych placówek oświatowo-wychowawczych, a ponadto sprawuje nad nim nadzór Kuratorium Oświaty i Wychowania, to brak jest podstaw do kwestionowania statusu "szkoły" wymienionego liceum ogólnokształcącego. Odmienna interpretacja prowadziłaby do zróżnicowania w zakresie uprawnień do zasiłków młodzieży pobierającej naukę w instytucjach prawnie działających w PRL jedynie z uwagi na program nauczania. Takie kryteria oceny nie dałyby się pogodzić z demokratycznym i powszechnym dostępem do szkół rozmaitych typów, gdyż ograniczałoby to praktycznie szanse dzieci uczących się w poszczególnych rodzajach szkół, czego nie można by pogodzić z naczelną zasadą, że jednolity ustrój szkolny jest podstawą rozwoju szkolnictwa w naszym kraju.Z przyczyn podanych wyżej Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne jak w sentencji uchwały, zgodnie z wnioskiem przedstawiciela Prokuratury Generalnej, który nie dopatrzył się podstaw do odróżnienia - w rozważanym zakresie - szkół państwowych od niepaństwowych.