III PSK 35/21

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2021-04-15

Skład orzekający: Dawid Miąsik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna z tytułu rozwiązania umowy o pracę, jeżeli pierwotna umowa przewidywała takie świadczenie, a następnie doszło do skutecznego wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy, które nie zawierały postanowień o odprawie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pracownikowi nie przysługuje odprawa pieniężna, jeśli pierwotna umowa o pracę przewidywała takie świadczenie, ale doszło do skutecznego wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy, a nowe warunki (w tym regulamin wynagradzania) nie przewidywały prawa do odprawy. Ustanowienie do odprawy nie jest elementem przedmiotowo istotnym umowy o pracę, co pozwala pracodawcy na jej zrezygnowanie w drodze wypowiedzenia zmieniającego.
Stan faktyczny
Powód dochodził zasądzenia odprawy pieniężnej w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia, która była przewidziana w pierwotnej umowie o pracę. Pozwany pracodawca wypowiedział powodowi warunki pracy i płacy w całości, wprowadzając nowe warunki, które nie zawierały postanowień o odprawie. Powód nie odmówił przyjęcia nowych warunków, a jego odwołanie od wypowiedzenia zmieniającego zostało prawomocnie oddalone. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając, że nowe warunki pracy i płacy nie przewidywały prawa do odprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III PSK 35/21 POSTANOWIENIE Dnia 15 kwietnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z powództwa M. W. przeciwko L. Sp. z o.o. w M. o odprawę pieniężną, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 15 kwietnia 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w T. z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt III Pa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z 16 października 2019 r., III Pa (…) Sąd Okręgowy w T. oddalił apelację M. W. (powód) wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego w M. z 28 czerwca 2019 r., IV P (…), oddalającego powództwo o zasądzenie od L. Sp. z o.o. w M. (pozwany) kwoty 24.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami tytułem odprawy. W przedmiotowej sprawie Sądy ustaliły, że powód był zatrudniony u pozwanego w oparciu o umowę o pracę na czas nieokreślony od 7 kwietnia 2006 r. Zgodnie z § 4 ust. 3 umowy o prace z 7 kwietnia 2006 r. powodowi w przypadku rozwiązania stosunku pracy przysługiwała odprawa w wysokości trzymiesięcznego 2 wynagrodzenia za pracę. W dniu 1 października 2014 r. pozwany złożył powodowi oświadczenie o wypowiedzeniu w całości warunków pracy i płacy. Powód nie odmówił przyjęcia nowych warunków, w związku z czym został objęty postanowieniami nowej umowy, które regulowały rodzaj pracy, miejsce jej wykonywania, wynagrodzenie, wymiar czasu pracy, rodzaj umowy oraz czas rozpoczęcia pracy. W pozostałym zakresie powód został związany postanowieniami wewnątrzzakładowych aktów prawa pracy o czym został poinformowany w treści wypowiedzenia zmieniającego. Akty te nie zawierały postanowienia dotyczącego uprawnienia do wypłaty odprawy. Odwołanie powoda od wypowiedzenia zmieniającego zostało prawomocnie oddalone jako niezasadne, co dodatkowo potwierdza związanie powoda nowymi warunkami pracy i płacy. W tak ustalonym stanie faktycznym Sądy uznały roszczenie powoda za bezzasadne, gdyż w ich ocenie z ustaleń faktyczny w sprawie jasno wynika, że w wyniku skutecznego dokonania zmiany warunków pracy i płacy powód był związany nowymi warunkami, które nie przewidywały prawa do odprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Okręgowego wniósł powód, zaskarżając go w całości. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance jej oczywistej zasadności oraz występowaniu w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Oczywistej zasadności skargi powód upatruje w naruszeniu przez Sąd Okręgowy art. 43 § 1 w związku z art. 42 § 2 i art. 65 k.c. przez uznanie, że złożone oświadczenie woli o wypowiedzeniu warunków pracy i płacy zawierało wszystkie elementy wskazane w art. 29 k.p. przez co było ono skuteczne (mając na uwadze poprzednio zakończone prawomocne postępowanie cywilne), a w konsekwencji tego powodowi nie należała się odprawa pieniężna z tytułu rozwiązania umowy o prace, skoro nowo wprowadzony regulamin wynagradzania nie przewidywał prawa do odprawy. Z kolei istotne zagadnienie prawne sprowadza się do pytania: czy zamieszczenie w treści wypowiedzenia umowy „w całości” dotyczy również zasad przyznawania innych świadczeń związanych z pracą, jak np. indywidualna odprawa pieniężna z tytułu rozwiązania umowy czy tylko tych, które mieszczą się w definicji warunków pracy i płacy, o których mowa w art. 42 § 1 i § 2 oraz art. 43 k.p. 3 W odpowiedzi na skargę kasacyjną powoda pozwany wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. W przedmiotowej sprawie wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zarówno w zakresie podnoszonej oczywistej zasadności, jak i występowania istotnego zagadnienia prawnego sprowadza się do kwestii możliwości uzyskania odprawy w wypadku rozwiązania umowy o pracę w sytuacji, gdy w trakcie trwania stosunku pracy doszło do zmiany warunków pracy i płacy. Jak wynika z ustaleń faktycznych pierwotna umowa o pracę, zawarta między stronami przewidywała jednoznaczne postanowienie o uprawnieniu do wypłaty takiej odprawy. Nowa umowa o pracę już nie zawierała takiego postanowienia, gdyż skupiała się jedynie na regulacji przedmiotowo istotnych elementów stosunku pracy, zaś kwestie szczegółowe, w tym dotyczące wynagradzania zostały uregulowane w wewnątrzzakładowym regulaminie wynagradzania, który również nie przewidywał prawa do odprawy w wypadku rozwiązania stosunku pracy. W tych okolicznościach powód wywodzi, że z uwagi na nieuregulowanie kwestii odprawy takowa przysługuje mu w oparciu o starą umowę o pracę. Prowadzi to do prostej konstatacji, że mimo skutecznego wypowiedzenia powodowi warunków pracy i płacy w całości powód swojego uprawnienia do odprawy upatruje w pierwotnej umowie o pracę, która przestała obowiązywać w momencie wejścia w życie porozumienia zmieniającego. Należy podkreślić, że ustanowienie do odprawy w związku z rozwiązaniem stosunku pracy nie jest, zgodnie z art. 29 k.p., elementem przedmiotowo istotnym umowy o pracę, co oznacza, że pracodawca, dokonując w całości zmiany poprzednich warunków pracy pracownika może zrezygnować z przyznania pracownikowi prawa do tego świadczenia. Oznacza to, że w wypadku dokonania skutecznego wypowiedzenia w całości warunków pracy i pracy pracownika, 4 obowiązują postanowienia określone w porozumieniu zmieniającym oraz ewentualnych wewnątrzzakładowych aktach prawa pracy, a postanowienia poprzedniej umowy o prace nie znajdują już zastosowania. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Wnosząc skargę kasacyjną powód chciałby się uchylić od niekorzystnego dla siebie postanowienia zmieniającego, co nie jest możliwe z uwagi na fakt wydania w tym przedmiocie prawomocnego orzeczenia, stwierdzającego, że dokonana zmiana warunków pracy i płacy była skuteczna. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 43 § 1art. 42 § 2art. 65 KCart. 29 KPart. 42 § 1art. 43 KP§ 4 ust. 3§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy