III PSK 39/21

Sygn. akt III PSK 39/21 POSTANOWIENIE Dnia 15 kwietnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Prusinowski w sprawie z powództwa W. N. przeciwko S. S.A. w W. o odszkodowanie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 15 kwietnia 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia 23 października 2019 r., sygn. akt III Pa […], I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; II. zasądza od pozwanej na rzecz powoda 240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 23 października 2019 r. Sąd Okręgowy w P. oddalił apelację pozwanej S. S.A. w W. od wyroku Sądu Rejonowego w J. z dnia 15 maja 2019 r. w sprawie z powództwa W. N. o odszkodowanie. Sąd Okręgowy uznał za prawidłowe ustalenia Sadu Rejonowego, że o ile nieobecność powoda w dniu 30 sierpnia 2018 r. istotnie była nieobecnością nieusprawiedliwioną i stanowiła przewinienie pracownicze, to jednak w całokształcie okoliczności sprawy powodowi nie można przypisać winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa. Powód w nawiązaniu do rozmowy telefonicznej z prezesem zarządu złożył wypowiedzenie umowy o pracę w dniu 30 sierpnia 2018 r. 2 Jednocześnie z uwagi na niewykorzystany urlop wypoczynkowy złożył też wniosek o ten urlop i zostawił go przełożonemu, w celu akceptacji przez T. N. Przełożony przyjął wniosek i przedłożył go T.N., który jednak nie zgodził się go podpisać. Wniosku nie podpisał także dyrektor. Pomimo tego nikt z wyżej wymienionych osób, ani też żaden pracownik kadr nie skontaktował się z powodem w celu przekazania mu decyzji. Sąd Okręgowy uznał, że z uwagi na dotychczasową praktykę stosowaną u pozwanego, powód miał prawo pozostawać w przekonaniu, że uzyskał zgodę na urlop. Ponadto Sąd Okręgowy podzielił ocenę Sądu Rejonowego co do braku skonkretyzowania drugiej z przyczyn uzasadniających rozwiązanie z powodem umowy o pracę w trybie dyscyplinarnym. W oświadczeniu pozwanego wskazano jedynie, że powód nie wykonał polecenia bezpośredniego przełożonego, bez wskazania, o jakie polecenie chodziło i w jakim terminie wystąpiło konkretne zdarzenie. Tym samym sposób, w jakim pozwana określiła przyczynę rozwiązania umowy o pracę, nie umożliwiał powodowi uzyskania niebudzącej wątpliwości wiedzy, co do istoty stawianych mu zarzutów, a w efekcie uniemożliwiał obronę przed nimi. Skargę kasacyjną oparto na naruszeniu prawa materialnego: art. 100 k.p., art. 1671 k.p., art. 52 § 1 pkt 1 k.p., art. 355 k.c., a także na naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy: art. 378 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 386 § 1 k.p.c., art. 385 k.p.c. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występowanie istotnego zagadnienia prawnego oraz oczywistą zasadność skargi. Skarżąca wskazała, że istotnym zagadnieniem prawnym wymagającym zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy jest rozpoznanie wykładni przepisów art. 52 § 1 pkt 1 k.p., art. 100 k.p., art. 1671 k.p. oraz art. 355 k.c. Skarżąca podniosła, że w uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy stwierdził, że „chybione są również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 52 § 1 pkt 1 k.p., art. 1671 k.p. oraz art. 100 k.p.”, natomiast w treści uzasadnienia skupił się tylko na interpretacji art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Nadto skarżąca wskazała, że trudno się zgodzić z przyjętą przez Sąd Okręgowy interpretacją, iż zachowanie pracownika przejawiające się lekceważącym stosunkiem do obowiązków pracowniczych, naruszeniem interesów pracodawcy oraz rażącym niedbalstwem pracownika nie stanowi ciężkiego 3 naruszenia obowiązków pracowniczych. Odnosząc się do oczywistej zasadności skargi kasacyjnej za wystarczające skarżąca uznała powołanie się na stanowisko Sądu Okręgowego, że „chybione są również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 52 § 1 pkt 1 k.p., art. 1671 k.p. oraz art. 100 k.p. (s. 8 uzasadnienia wyroku), co determinowało rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego i jego błędną wykładnię. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie dostarcza powodów uzasadniających jej przyjęcie do rozpoznania. W myśl art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy, który nie został do tej pory bezpośrednio rozwiązany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i dla rozwikłania którego dotychczasowe orzecznictwo jest niewystarczające. Wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez określenie przepisów prawa, w związku z którymi zostało sformułowane i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Chodzi więc o przedstawienie wyraźnych wątpliwości co do określonego przepisu (normy) lub zespołu przepisów (norm), albo szerzej i bardziej ogólnie - wątpliwości co do pewnego uregulowania prawnego (instytucji prawnej). Sformułowane zagadnienie winno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2015 r., I PK 19/15, LEX nr 2021941). Zagadnienie prawne nie może mieć charakteru kazuistycznego i zawierać szeregu szczegółowych założeń determinujących odpowiedź, jak i nie może służyć uzyskaniu przez skarżącego 4 odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej pewnych szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2015 r., IV CSK 405/15, LEX nr 2160209). Skarżący ma obowiązek nie tylko sformułować samo zagadnienie, ale także - w uzasadnieniu wniosku - przedstawić odpowiednią jurydyczną argumentację wskazującą na dopuszczalność i celowość rozwiązania problemu prawnego w sposób preferowany przez skarżącego, a odmienny od sposobu rozstrzygnięcia tego problemu przy wykorzystaniu zapatrywań wyrażonych przez Sąd drugiej instancji (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2018 r., I UK 252/17, LEX nr 2533238). W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wywiązała się z powyższego obowiązku – nie wskazała wątpliwości prawnych związanych z przywołanymi przez nią przepisami, nie wskazała również możliwego rozwiązania problemu prawnego. Ujęta w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka ma miejsce wtedy, gdy zasadność podniesionych w skardze zarzutów wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji, o charakterze elementarnym polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał, względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2015 r., IV CSK 263/15, LEX nr 1940571). Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Dla stwierdzenia, że w sprawie tak rozumiana przesłanka wystąpiła, skarżąca powinna była wskazać konkretne, naruszone przez sąd przepisy, a także powinna była przytoczyć odpowiednie argumenty wyjaśniające, dlaczego te przepisy zostały, jej zdaniem, w tak ewidentny sposób naruszone (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2018 r., I CSK 42/18, LEX nr 2508120). W rozpoznawanej sprawie wskazując na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, skarżąca przywołała jedynie w jednym zdaniu stanowisko Sądu Okręgowego odnoszące się do braku zasadności zarzutów apelacyjnych. W tym 5 miejscu należy zaznaczyć, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana i skonstruowana, aby Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w uzasadnieniu jej podstaw pozostałych elementów konstrukcyjnych skargi, ani tym bardziej się ich domyślać (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 października 2016 r., I PK 59/16, LEX nr 2160130; z dnia 10 marca 2016 r., II CSK 10/16, LEX nr 2009500; z dnia 26 lutego 2016 r., V CSK 518/15, LEX nr 2015640; z dnia 24 września 2015 r., II PK 27/15, LEX nr 2019527). Nadto łączenie przesłanki oczywistej zasadności skargi z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, budzi poważne zastrzeżenia. W dotychczasowym orzecznictwie Sąd Najwyższy zwracał już uwagę, że jednoczesne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi występującymi w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów) generalnie wyklucza możliwość oczywistej zasadności skargi. Przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zawarte w pkt 1 i 4 art. 3989 § 1 k.p.c. wzajemnie się krzyżują i wykluczają możliwość przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zarówno z uwagi na interes publiczny (pkt 1 powołanego przepisu), jak i prywatny skarżącego (pkt 4 powołanego przepisu). Trudno sobie bowiem wyobrazić sytuację, w której wyrok jest oczywiście wadliwy a jednocześnie w sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2013 r., I UK 291/13, LEX nr 1430990). Co jest sporne nie może być oczywiste (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2016 r., I UK 466/15, LEX nr 2159122; z dnia 9 kwietnia 2014 r., V CSK 383/13, LEX nr 1771724). 6 Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawie reguły z art. 98 § 1 k.p.c. i art. 99 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c.