III PZP 29/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN J. Błachowska (sprawozdawca). Sędziowie SN: W. Myga, A. Szczurzewski.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, W. Grocholi, w sprawie z wniosku Bronisławy S. przeciwko Przedsiębiorstwu Gospodarki Mieszkaniowej w K. o wynagrodzenie za pracę, wypłatę nagrody z zakładowego funduszu nagród i urlop wypoczynkowY, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie postanowieniem z dnia 30 kwietnia 1982 r., do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"1. Czy do pracownika pełniącego etatowo funkcję przewodniczącego Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność" mają zastosowanie postanowienia art. 29 ust. 4 dekretu z dnia 6 lutego 1945 r. o utworzeniu rad zakładowych (Dz. U. Nr 8, poz. 36 z późniejszymi zmianami) - w razie odpowiedzi pozytywnej2. Czy przewodniczący komisji zakładowej NSZZ "Solidarność" wykonujący w zakładzie pracy funkcję etatowo i będący opłacony ze składek członkowskich ma prawo do nagrody z funduszu zakładowego za okres pełnienia funkcji związkowej - w razie odpowiedzi pozytywnej3. Czy podstawę do obliczania wysokości nagrody powinno stanowić wynagrodzenie wypłacane pracownikowi przed wyborem na przewodniczącego komisji zakładowej, mimo że w roku kalendarzowym, za który ewentualnie przysługiwałaby nagroda, wynagrodzenie płatne było wyłącznie ze składek członkowskich"?powziął następującą uchwałę:Przepis art. 29 ust. 4 dekretu z dnia 6 lutego 1945 r. o utworzeniu rad zakładowych (Dz. U. Nr 8, poz. 36; zm.: Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 92) nie ma zastosowania do pracownika, któremu udzielono na wniosek właściwej instancji związkowej urlopu bezpłatnego w związku z pełnieniem funkcji członka zakładowego organu związku zawodowego, opłacanego z funduszy związkowych.Na pozostałe pytania Sąd odmawia odpowiedzi.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni Bronisława S. na wniosek Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność" przy Przedsiębiorstwie Gospodarki Komunalnej w K. otrzymała na podstawie decyzji dyrektora tego Przedsiębiorstwa z dnia 2.I.1981 r. dwuletni urlop bezpłatny dla pełnienia funkcji związkowych - przewodniczącej Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność" od dnia 1.I.1981 r. W tym okresie otrzymywała ona wynagrodzenie z funduszy związkowych.W związku z zawieszeniem działalności związków zawodowych z dniem 13.XII.1981 r. na czas obowiązywania stanu wojennego zatrudniona ona została na stanowisku księgowej u strony pozwanej z dniem 14.I.1981 r. i od tego dnia pobiera wynagrodzenie u tej strony.Wnioskodawczyni twierdzi, że za okres od dnia 1.XII.1981 r. do dnia 13.XII.1981 r. nie otrzymała wynagrodzenia ze Związku i we wniosku do Zakładowej Komisji Rozjemczej domagała się przyznania stosownej kwoty za ten okres od strony pozwanej. Ponadto wniosła o przyznanie jej od strony pozwanej nagrody z zakładowego funduszu nagród za 1981 r.Zakładowa Komisja Rozjemcza orzeczeniem z dnia 23.III.1982 r. oddaliła wniosek.W odwołaniu od tego orzeczenia wnioskodawczyni rozszerzyła swe żądanie, domagając się również przyznania odsetek, prawa do urlopu wypoczynkowego za 1982 r. i ustalenia, że okres pełnienia funkcji związkowej z wyboru, tj. od dnia 1.I.1981 r. do dnia 13.XII.1981 r., liczy się do ciągłości pracy i wszelkich świadczeń z tym związanych.Przy rozpoznawaniu odwołania Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie nasunęły się wątpliwości przytoczone wyżej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, udzielając odpowiedzi na pierwsze pytanie i odmawiając udzielenia odpowiedzi na dalsze pytanie, miał na uwadze, co następuje:Dekret z dnia 6 lutego 1945 r. o utworzeniu rad zakładowych (Dz. U. Nr 8, poz. 36; zm.: Dz. U. z 1947 r. Nr 24, poz. 92) w art. 29 ust. 1, 2 i 3 przewidział możliwość zwolnienia pracownika od pełnienia czynności zawodowych wynikających z łączącej pracownika i pracodawcę umowy o pracę w celu pełnienia przez tego pracownika funkcji członka rady zakładowej.Przepis ten nie przewiduje urlopu bezpłatnego dla pełnienia przez pracownika funkcji członka rady zakładowej. Zwolnienie od pełnienia czynności zawodowych nie jest tożsame z urlopem bezpłatnym. Świadczy o tym najlepiej ust. 4 art. 29 dekretu przewidujący, że członkowie rady zwolnieni od czynności zawodowych otrzymują pełne wynagrodzenie należne im z umowy o pracę. Wynagrodzenie przewidziane w tym przepisie obowiązany był płacić zakład pracy, a nie związek zawodowy, albowiem jest to wynagrodzenie z umowy o pracę, chociaż pracownik w okresie zwolnienia od czynności zawodowych nie wykonuje czynności przewidzianych w tej umowie.Dekret z dnia 6 lutego 1945 r. o utworzeniu rad zakładowych nie został uchylony żadnym aktem prawnym, ale jego zastosowanie po 1980 r., tj. po zmianie organizacji ruchu związkowego w Polsce, doznało ograniczeń wskutek wewnętrznych decyzji nowo powstałych związków zawodowych. Niektóre z tych związków zadecydowały - i tak to miało miejsce w przypadku wnioskodawczyni - iż osoby wykonujące funkcje związkowe, w tym funkcje członków zakładowych organów związkowych, będą opłacane z funduszy związkowych, a w macierzystym zakładzie pracy będą korzystały z urlopu bezpłatnego.Związki te - nie ulega wątpliwości - za zgodą zainteresowanych pracowników nie skorzystały z możliwości prawnych unormowanych w art. 29 ust. 1, 2 i 3 dekretu o radach zakładowych, jak również z możliwości przewidzianej w ust. 4 tego przepisu, wypłacając zainteresowanym pracownikom wynagrodzenie z własnych funduszy, nie będące wynagrodzeniem przewidzianym w tym przepisie i nie będące także wynagrodzeniem z umowy o pracę zawartej między pracownikiem a macierzystym zakładem tego pracownika.Z tych względów na pierwsze pytanie Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi o treści podjętej wyżej. Udzielenie odpowiedzi o treści podjętej w uchwale na pytanie pierwsze czyni bezprzedmiotowym ustosunkowanie się do pytania drugiego i trzeciego. Dlatego Sąd Najwyższy odmówił udzielenia odpowiedzi na dalsze pytania.