I PR 11/80

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN W. Formański. Sędziowie SN: A. Grymaszewski, M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Pawła S. przeciwko Hajnowskiemu Zakładowi Przemysłu Maszynowego Leśnictwa w H. o zapłatę na skutek odwołania wnioskodawcy od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 29 grudnia 1979 r.uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej wniosek (pkt 2) oraz orzekającej o opłatach sądowych (pkt 3) i w tym zakresie sprawę przekazał Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca domagał się zasądzenia od pozwanych Zakładów kwoty 56.000 zł tytułem wyrównania należnego mu wynagrodzenia za okres trzech lat przed złożeniem wniosku. W uzasadnieniu żądania podał, że od 10 lat pełni funkcję etatowego sekretarza rady zakładowej i że wynagrodzenie za pracę przyznane mu przez zakład pracy w okresie pełnienia tej społecznej funkcji należy corocznie aktualizować, biorąc za podstawę wynagrodzenie otrzymane przez pracownika Tadeusza W., który pracuje przy tej samej maszynie co wnioskodawca przed oddelegowaniem go do pracy społecznej.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, przejąwszy sprawę do rozpoznania w trybie art. 263 k.p., ustalił następujący stan faktyczny:Wnioskodawca od 1955 r. pracuje w pozwanym zakładzie pracy na stanowisku tokarza. Od 1.I.1970 r. do chwili obecnej wnioskodawca pełni funkcję etatowego sekretarza rady zakładowej, będąc zwolnionym od wykonywania obowiązków zawodowych. Obecnie pracownik Tadeusz W. jest zatrudniony przy tej samej maszynie, przy której pracował wnioskodawca przed oddelegowaniem go do pracy w radzie zakładowej. Wnioskodawca ostatnią kadencję w radzie zakładowej rozpoczął w lutym 1976 r. i od dnia 1.IX.1976 r. przyznano mu miesięczny ryczałt w kwocie 4.427 zł, który pobiera do chwili obecnej. Ostatnie więc wynagrodzenie wnioskodawcy zostało ustalone we wrześniu 1976 r. i od tego czasu nie zostało zmienione, jakkolwiek wynagrodzenie innych pracowników wzrosło, zwłaszcza w 1978 r. Sąd stanął na stanowisku, że do prawidłowego ustalenia wysokości wynagrodzenia należnego podczas pełnienia przez niego obowiązków w radzie zakładowej należy przyjąć średnie miesięczne wynagrodzenie tokarzy o tym samym zaszeregowaniu co wnioskodawca, otrzymywane przez nich w okresie od 1.IX.1975 r. do 31.VIII.1976 r.Wynagrodzenie to wynosiło miesięcznie kwotę 4.573 zł (uzupełniająca opinia biegłego). W związku z tym różnica wynagrodzenia wnioskodawcy za okres od dnia 1.IX.1976 r. do dnia 30.VI.1979 r. (data wniesienia wniosku), tj. za 34 miesiące, wynosi miesięcznie po 148 zł, co przez okres 34 miesięcy daje kwotę 5.114 zł.Sąd nie podzielił stanowiska wnioskodawcy, że należne mu wynagrodzenie powinno być aktualizowane co roku. W tym względzie Sąd przychylił się do poglądu Zjednoczenia Przemysłu Maszynowego Leśnictwa wyrażonego w piśmie z dnia 21.VIII.1979 r., zgodnie z którym konieczność aktualizacji wynagrodzenia pracownika oddelegowanego do rady zakładowej zachodzi w razie kolejnego jego wyboru do rady zakładowej, a w okresie trwającej kadencji tylko w razie regulacji płac. Ponieważ od września 1976 r. taka regulacja nie miała miejsca, a zwiększenie wynagrodzenia tokarzy w latach 1977 i 1978 było wynikiem m. in. zmiany asortymentów wykonywanej produkcji w akordzie o różnych stawkach za jednostkę oraz wydajności pracy, zwiększającej się w miarę nabywania rutyny przy pracach akordowych, w przekonaniu Sądu te elementy nie stanowią podstawy do aktualizacji wynagrodzenia ustalonego na czas kadencji w radzie zakładowej.W tym stanie rzeczy Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zasądził na rzecz wnioskodawcy od strony pozwanej kwotę 5.114 zł, oddalając żądanie w pozostałej części.Wyrok ten w części oddalającej wniosek zaskarżył wnioskodawca, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi lub zmiany wyroku i uwzględnienia w całości żądania wnioskodawcy. Skarżący podnosi, że wynagrodzenie pracownika oddelegowanego do rady zakładowej powinno być aktualizowane na bieżąco i powinno być zrównane z wynagrodzeniem pracownika, który jest zatrudniony na stanowisku, jakie uprzednio zajmował pracownik oddelegowany do rady zakładowej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 29 pkt 4 dekretu z dnia 6 lutego 1945 r. o utworzeniu Rad Zakładowych (Dz. U. Nr 8, poz. 36 z późn. zm.) członkowie rady zakładowej zwolnieni od czynności zawodowych otrzymują pełne wynagrodzenie z umowy o pracę. W wyroku z dnia 17.III.1978 r. I PRN 12/78 (OSNCP z 1978 r., poz. 189) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepis art. 29 wymienionego dekretu ma charakter przepisu szczególnego (art. V § 1 przep. wprow. k.p.), którego mocy obowiązującej nie uchylił ani kodeks pracy, ani wydane na jego podstawie rozporządzenia wykonawcze. Powyższy pogląd podziela obecny skład sądzący.W związku z tym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma wyjaśnienie, co należy rozumieć przez "pełne" wynagrodzenie, o którym mowa w art. 29 pkt 4 dekretu z dnia 6 lutego 1945 r. Dosłowne brzmienie wymienionego przepisu, a w szczególności użycie w nim określenia "pełne", jak również jego wykładnia funkcjonalna wskazują, że oddelegowanie pracownika do pełnienia funkcji społecznych w radzie zakładowej nie powinno pociągać dla niego żadnych ujemnych skutków w zakresie wynagrodzenia.Wynika stąd, że w czasie pełnienia wspomnianych funkcji społecznych pracownik powinien otrzymywać takie wynagrodzenie, jakie uzyskiwałby w tym czasie, gdyby nie został oddelegowany do rady zakładowej. W okresie więc trwającej kadencji w radzie zakładowej oddelegowanemu pracownikowi przysługują wszystkie składniki wynagrodzenia i w takiej wysokości, w jakiej otrzymałby je, gdyby w tym czasie (okres kadencji w radzie zakładowej) pełnił czynności zawodowe. Dlatego też ma rację skarżący, twierdząc, że wynagrodzenie pracownika oddelegowanego do rady zakładowej powinno być na bieżąco aktualizowane, gdy tylko taka aktualizacja wynagrodzenia zapewnia oddelegowanemu pracownikowi otrzymywanie pełnego wynagrodzenia w rozumieniu art. 29 pkt 4 dekretu z dnia 6 lutego 1945 r.Natomiast nie można się zgodzić z poglądem reprezentowanym przez stronę pozwaną, że aktualizację wspomnianego wynagrodzenia podczas trwającej kadencji pracownika w radzie zakładowej uzasadnia jedynie wprowadzona w tym okresie regulacja płac.Pogląd ten pozostaje w sprzeczności z brzmieniem art. 29 pkt 4 dekretu z dnia 6 lutego 1945 r., który - jak wykazano - przesądza o konieczności otrzymywania przez pracownika podczas trwającej kadencji pełnego wynagrodzenia, tj. takiego, jakie by otrzymywał w tym czasie, gdyby wykonywał czynności zawodowe. Dlatego też podwyższenie wynagrodzenia pracowników o tym samym zaszeregowaniu i wydajności co pracownik oddelegowany do rady zakładowej musi rzutować na wysokość wynagrodzenia należnego pracownikowi oddelegowanemu do rady zakładowej, choćby nawet to podwyższenie nie było wynikiem regulacji płac, lecz zostało spowodowane innymi przyczynami.W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że przez pełne wynagrodzenie, o którym mowa w art. 29 pkt 4 dekretu z dnia 6 lutego 1945 r. o utworzeniu Rad Zakładowych (Dz. U. Nr 8, poz. 36 z późn. zm.), należne członkowi rady zakładowej zwolnionemu od czynności zawodowych, rozumieć należy wynagrodzenie o takich samych składnikach i w takiej samej wysokości, jakie otrzymywałby oddelegowany pracownik podczas trwania kadencji w radzie zakładowej, gdyby w tym czasie pełnił czynności zawodowe.Nie ma natomiast racji skarżący, jeżeli domaga się zrównania jego wynagrodzenia z wynagrodzeniem pracownika Tadeusza W. tylko dlatego, że pracownik ten jest obecnie zatrudniony przy tej samej maszynie co wnioskodawca przed oddelegowaniem do rady zakładowej.Z twierdzeń strony pozwanej, zawartych w piśmie procesowym z dnia 23.X.1979 r., wynika, że wysokie wynagrodzenie pracownika Tadeusza W. w 1978 r. było wynikiem jego szczególnie wysokiej wydajności pracy. Gdyby te twierdzenia odpowiadały rzeczywistemu stanowi rzeczy, to wnioskodawca miałby rację jedynie w razie wykazania, że oceniając jego pracę, a zwłaszcza jej wydajność przed oddelegowaniem do rady zakładowej, istniałyby realne podstawy do przyjęcia, iż wydajność w pracy wnioskodawcy, jeśliby obecnie wykonywał czynności zawodowe, byłaby zbliżona do wydajności pracownika Tadeusza W. W przeciwnym razie za podstawę obliczenia należnego wnioskodawcy pełnego wynagrodzenia w okresie trwającej kadencji w radzie zakładowej należy brać średnią wynagrodzenia pracowników o tym samym zaszeregowaniu osobistym co wnioskodawca i o zbliżonej wydajności pracy (por. orzecz. SN z dnia 7.II.1968 r. I PR 445/67 - OSNCP 1969, poz. 69).Ponieważ Sąd, wychodząc z odmiennych założeń, nie poczynił jakichkolwiek ustaleń w zakresie wysokości wynagrodzenia należnego wnioskodawcy w świetle trwającej kadencji w radzie zakładowej, Sąd Najwyższy na podstawie art. 63 § 2 pkt 2 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych uchylił zaskarżone orzeczenie w części oddalającej wniosek i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi do ponownego rozpoznania.