III PZP 42/88
UchwałaIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1988-12-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustanowienie dla głównego księgowego wynagrodzenia na poziomie niższym niż wynagrodzenie wiceprezesów zarządu, po przeprowadzeniu wartościowania pracy zgodnie z rozporządzeniem z 1987 r., narusza przepisy dotyczące równorzędności stanowiska głównego księgowego z zastępcą dyrektora?Ratio decidendi
Wartościowanie pracy przeprowadzone na podstawie rozporządzenia z 1987 r. nie może prowadzić do naruszenia zasady równorzędności stanowiska głównego księgowego z zastępcą dyrektora, wyrażonej w § 2 ust. 1 rozporządzenia z 1982 r. Równorzędność wynagrodzenia oznacza przyznanie tej samej kategorii zaszeregowania według tej samej tabeli, z dopuszczalnym zróżnicowaniem kwotowym w ramach widełek, ale nie przyznanie niższego wynagrodzenia lub niższej grupy zaszeregowania.Stan faktyczny
Powód, główny księgowy, domagał się wyrównania wynagrodzenia, twierdząc, że od 1 czerwca 1988 r. jego pensja jest niższa od wynagrodzenia wiceprezesów zarządu, co narusza przepisy. Pozwany Zakład Doskonalenia Zawodowego argumentował, że przeprowadzono wartościowanie pracy zgodnie z nowymi przepisami, w wyniku którego powodowi przyznano 20. kategorię zaszeregowania, tak jak wiceprezesom, ale Zarząd Główny przyznał wiceprezesom wyższe wynagrodzenie w kwotach bezwzględnych. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając zgodność wynagrodzenia z taryfikatorem. Sąd Wojewódzki powziął wątpliwości prawne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy podjął uchwałę, w której stwierdził, że wartościowanie pracy nie może prowadzić do naruszenia przepisów o równorzędności wynagrodzenia głównego księgowego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Z. Stypułkowska.Sędziowie SN: W. Myga (sprawozdawca), J. Wasilewski. SentencjaSąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Generalnej, A. Uszoka, w sprawie z powództwa Walentego S. przeciwko Zakładowi Doskonalenia Zawodowego w R. o wynagrodzenie po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie postanowieniem z dnia 25 października 1988 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy ustanowienie dla głównego księgowego Zakładu Doskonalenia Zawodowego wynagrodzenia na poziomie niższym niż wynagrodzenia wiceprezesów zarządu tego Zakładu, wobec przeprowadzonego wartościowania pracy stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lutego 1987 r. w sprawie zasad wartościowania pracy (Dz. U. Nr 8, poz. 44), nie narusza dyspozycji § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 1982 r. w sprawie głównych księgowych przedsiębiorstw i innych państwowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. Nr 25, poz. 179 ze zm.) w związku z § 27 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 października 1985 r. w sprawie działalności gospodarczej organizacji społecznych (Dz. U. Nr 51, poz. 265)?"podjął następującą uchwałę:Wartościowanie pracy przeprowadzone na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lutego 1987 r. w sprawie zasad wartościowania pracy (Dz. U. Nr 8, poz. 44) nie może prowadzić do naruszenia § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 1982 r. w sprawie głównych księgowych przedsiębiorstw i innych państwowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. Nr 25, poz. 179 ze zm.) w związku z § 27 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 października 1985 r. w sprawie działalności gospodarczej organizacji społecznych (Dz. U. Nr 51, poz. 265). Uzasadnienie faktycznePowód domagał się zasądzenia od pozwanego Zakładu Doskonalenia Zawodowego kwoty po 6.000 zł miesięcznie od dnia 1 czerwca 1988 r. tytułem zwiększenia wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatku stażowego, a ponadto ustalenia, że to zwiększenie wynagrodzenia stanowić będzie podstawę do obliczenia premii i nagród. W uzasadnieniu pozwu wskazał, że jest zatrudniony w pozwanym Zakładzie w charakterze głównego księgowego i do dnia 31 maja 1988 r. otrzymywał wynagrodzenie równorzędne z wynagrodzeniem zastępcy kierownika zakładu, tj. wiceprezesami zarządu. Od dnia 1 czerwca 1988 r. ustalono powodowi wynagrodzenie, które jest niższe od wynagrodzenia wiceprezesów o 6.000 zł miesięcznie, co narusza postanowienie § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 1982 r. w sprawie głównych księgowych państwowych przedsiębiorstw i innych państwowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. Nr 25, poz. 179) w związku z § 27 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 października 1985 r. w sprawie działalności gospodarczej organizacji społecznych (Dz. U. Nr 51, poz. 265). Strona pozwana wnosząc o oddalenie powództwa podała, że w Zakładzie przeprowadzono, tzw. wartościowanie pracy na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lutego 1987 r. w sprawie zasad wartościowania pracy (Dz. U. Nr 8, poz. 44), które objęło również powoda. W stosunku do prezesa i wiceprezesów zarządu wartościowanie pracy zostało dokonane przez jednostkę nadrzędną. Stosownie do wyników wartościowania powód otrzymał 20 kategorię zaszeregowania, tak jak wiceprezesi, z tym że Zarząd Główny przyznał wiceprezesom wyższe wynagrodzenie w kwotach bezwzględnych według innych tabel.Wyrokiem z dnia 20 lipca 1988 r. Sąd Rejonowy powództwo oddalił po ustaleniu, że stosownie do branżowego układu odniesienia powód mógł otrzymać i otrzymał 20 kategorię zaszeregowania, która przewiduje wynagrodzenie w granicach 46.300-55.900 zł i skoro powód wynagrodzenie w tych granicach otrzymał (55.000 zł), to odpowiada to taryfikatorowi i brak jest podstaw do uwzględnienia powództwa. Rozpoznając rewizję powoda Sąd Wojewódzki powziął poważne wątpliwości prawne, czy ustanowienie dla głównego księgowego wynagrodzenia na poziomie niższym niż wynagrodzenie wiceprezesów Zarządu tego samego zakładu pracy nie narusza przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 1982 r. w sprawie głównych księgowych przedsiębiorstw państwowych i innych państwowych jednostek organizacyjnych. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Paragraf 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lipca 1982 r. w sprawie głównych księgowych przedsiębiorstw i innych państwowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. Nr 25, poz. 179 ze zm.) m.in. stanowi (zd. 2), że "stanowisko głównego księgowego jest pod względem hierarchii służbowej, wynagrodzenia i innych świadczeń równorzędne stanowisku zastępcy dyrektora przedsiębiorstwa", który z mocy § 27 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 października 1985 r. w sprawie działalności gospodarczej organizacji społecznych (Dz. U. Nr 51, poz. 265) ma zastosowanie do głównych księgowych organizacji społecznych.Treść § 2 ust. 1 rozporządzenia z 26 lipca 1982 r. jest jednoznaczna, a wynika z niego, że - w zakresie będącym przedmiotem sprawy - wynagrodzenie głównego księgowego musi być równorzędne z wynagrodzeniem zastępcy dyrektora. Przepis ten ma charakter bezwzględnie wiążący i nie może być naruszony przez zakład pracy w wyniku przeprowadzenia wartościowania pracy dokonanego na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lutego 1987 r. w sprawie zasad wartościowania pracy (Dz. U. Nr 8, poz. 44), skoro rozporządzenie to nie zawiera przepisu, który pozwalałby na odstąpienie od zasady wyrażonej w § 2 ust. 1.Zasada równorzędnego wynagrodzenia nie oznacza takiego samego (równego) wynagrodzenia, a więc wynagrodzenia kwotowo tożsamego. Równorzędne wynagrodzenie oznacza przyznanie tej samej grupy lub kategorii zaszeregowania według tej samej tabeli wynagrodzeń z możliwością - w przypadku widełkowego określenia grupy lub kategorii - zróżnicowania kwotowego, np. przyznania głównemu księgowemu wynagrodzenia w dolnych granicach, a zastępcy dyrektora w górnych granicach i odwrotnie. Przyznanie jednak głównemu księgowemu wynagrodzenia w niższej grupie zaszeregowania lub nawet w wyższej grupie, ale w tabeli wynagrodzeń przewidującej niższe wynagrodzenie widełkowe w analogicznych grupach, jako naruszające § 2 ust. 1 rozporządzenia z 26 lipca 1982 r., jest niedopuszczalne i nieważne z mocy art. 18 § 2 k.p.Z powyższych względów na przedstawione pytanie należało udzielić odpowiedzi jak w uchwale.
Powiązane orzeczenia
- III PK 27/06 2006-06-21Czy głównej księgowej przedsiębiorstwa państwowego można wypłacać wynagrodzenie niższe od maksymalnego wynagrodzenia wynikającego z ustawy o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi, jeśli zostało to…
- I PKN 284/00 2001-03-07Czy główny księgowy, który został odwołany ze stanowiska członka zarządu spółki, ale nadal wykonuje obowiązki głównego księgowego i otrzymuje wynagrodzenie w dotychczasowej wysokości, jest objęty postanowieniami zakładow…
- II PK 154/05 2006-03-15Czy pracownikowi, który objął nowe stanowisko dyrektora naczelnego w ramach dwuosobowego systemu zarządzania spółką, przysługuje prawo do wynagrodzenia porównywalnego z wynagrodzeniem otrzymywanym przez innych pracownikó…
- I PKN 282/97 1997-09-23Czy rada pracownicza mogła jednostronnie zmienić zasady wynagradzania dyrektora przedsiębiorstwa państwowego, odwołując się do zakładowego porozumienia płacowego, a tym samym obniżyć jego wynagrodzenie?
- II PSKP 30/24 2025-01-29Czy główny księgowy, zatrudniony w podmiocie podlegającym ustawie kominowej, ale ujętym w wykazie podmiotów istotnych dla polityki transportowej państwa, może być uznany za członka organu zarządzającego w rozumieniu usta…
Powołane przepisy
art. 391 KPCart. 18 § 2 KP§ 2 ust. 1§ 27 ust. 1§ 1 ust. 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026.