III PZP 66/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Perestaj. Sędziowie SN: B. Błachowska (sprawozdawca), W. Myga. SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL M. Sławińskiej, w sprawie z wniosku Roberta T. przeciwko Akademii Medycznej w B. o przywrócenie do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym dnia 14 stycznia 1983 r. zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku postanowieniem z dnia 18 listopada 1982 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy terenowe komisje odwoławcze i sądy pracy są właściwe do rozpoznania spraw o przywrócenie do pracy nauczycieli akademickich zatrudnionych na podstawie nominacji?"podjął następującą uchwałę:Organy wymienione w art. 242 k.p. są właściwe do rozpoznania sporów o roszczenia ze stosunku pracy pracowników naukowo-dydaktycznych szkół wyższych, których stosunek pracy został nawiązany na podstawie mianowania. Uzasadnienie faktycznePrzedstawione przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zagadnienie prawne powstało na tle następującego stanu faktycznego:Wnioskodawca był zatrudniony jako starszy wykładowca w Akademii Medycznej w B., przy czym stosunek pracy został nawiązany na podstawie mianowania. Zakład pracy decyzją z dnia 10.IX.1982 r. stwierdził, że stosunek pracy z wnioskodawcą uległ rozwiązaniu z dniem 11.IX.1982 r. na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 7 ustawy o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 1982 r. Nr 14, poz. 113).Wnioskodawca odwołał się od tej decyzji do Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy, która orzeczeniem z dnia 14.X.1982 r. przywróciła go do pracy na dotychczas zajmowane stanowisko, wypowiadając pogląd, iż wskazana przyczyna rozwiązania stosunku pracy z wnioskodawcą nie mogła stanowić podstawy takiej czynności zakładu pracy.Pozwany zakład pracy w odwołaniu wniesionym do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych domagał się zmiany zaskarżonego orzeczenia i oddalenia odwołania wnioskodawcy. Przy rozpoznawaniu odwołania sąd ten stwierdził istnienie zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, które przedstawił do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 14, poz. 113) nauczycielami akademickimi są: 1) pracownicy naukowo-dydaktyczni, 2) pracownicy dydaktyczni, 3) pracownicy naukowi.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w pytaniu nie dostrzega tych różnic, pytając o organy właściwe do rozpoznania sporów nauczycieli akademickich, jak gdyby sprawa dotyczyła wszystkich trzech grup pracowników wymienionych w art. 130 ust. 2. Jak wynika z uzasadnienia pytania prawnego, wątpliwość sądu powstała dlatego, że stosunek pracy wnioskodawcy nawiązał się na podstawie mianowania.Zgodnie z art. 225 ustawy o szkolnictwie wyższym spory o roszczenia ze stosunku pracy pracowników naukowo-dydaktycznych, niezależnie od formy nawiązania stosunku pracy, podlegają rozpoznaniu w trybie przewidzianym w kodeksie pracy. W świetle tego przepisu organy wymienione w dziale dwunastym kodeksu pracy (art. 242) są właściwe do rozpoznawania sporów o roszczenia pracowników naukowo-dydaktycznych wynikających na tle stosunku pracy, niezależnie od formy nawiązania tego stosunku, a więc również wówczas, gdy stosunek pracy powstał na podstawie mianowania. Okoliczność, że kodeks pracy nie zawiera unormowania treści stosunku pracy nawiązanego na podstawie mianowania, nie wpływa na właściwość organów określonych w tym kodeksie do rozpoznania sporów pracowników naukowo-dydaktycznych, których stosunek pracy powstał na podstawie mianowania. Przepisy odrębne - w rozpoznawanej sprawie ustawa z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym - przewidują bowiem tryb rozpoznawania sporów z kodeksu pracy, a nie wyłączają go. Tryb rozpoznawania sporów o roszczenia ze stosunku pracy pracowników naukowo-dydaktycznych wymieniony w art. 225 ustawy o szkolnictwie wyższym nie jest wyłączony również w sytuacji, gdy stosunek pracy zostaje rozwiązany na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 7 tej ustawy. Jest to bowiem spór ze stosunku pracy.Wymieniony bowiem wyżej przepis art. 225 ustawy o szkolnictwie wyższym przekazuje do właściwości tych organów, bez żadnych wyłączeń, spory o roszczenia ze stosunku pracy pracowników naukowo-dydaktycznych. Stosownie do art. 179 wymienionej ustawy do pracowników dydaktycznych - a więc i do starszych wykładowców - stosuje się odpowiednio wymienione tam przepisy ustawy dotyczące pracowników naukowo-dydaktycznych, w tym m.in. art. 169.W tym stanie rzeczy należy dojść do wniosku, że art. 225 ustawy o szkolnictwie wyższym obejmuje także spory o roszczenia ze stosunku pracy pracowników dydaktycznych szkół wyższych, a więc uzasadnia właściwość organów wymienionych w art. 242 k.p. do rozpatrywania tych sporów. W związku z powyższymi rozważaniami pozostaje kwestia zakresu kontroli przez organ rozpatrujący spór okoliczności związanych z rozwiązaniem stosunku pracy nawiązanego na podstawie mianowania, a szczególnie na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 7 ustawy o szkolnictwie wyższym. Z zestawienia treści art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 144 i 169 ust. 1 pkt 7 wymienionej ustawy wynika, że zakresem kontroli organu rozpatrującego spór dotyczący rozwiązania stosunku pracy objęte są okoliczności, czy miało miejsce prowadzenie działalności dydaktycznej pozostającej w rażącej sprzeczności z podstawowymi obowiązkami pracownika.Z tych względów Sąd Najwyższy podjął uchwałę o treści jak w sentencji.