III PZP 7/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Rafacz-Krzyżanowska. Sędziowie: E. Berutowicz (sprawozdawca), M. Piekarski.SentencjaSąd Najwyższy, w sprawie z powództwa Wiesława Ł. przeciwko Skarbowi Państwa - Jednostce Wojskowej Nr (...) o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie postanowieniem z dnia 20.V.1975 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 § 1 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:Kto jest właściwy jako pierwsza instancja do rozpatrzenia sporów w sprawach przyznania i wypłaty odszkodowania przysługującego w razie wypadków w związku ze służbą wojskową, po wyczerpaniu trybu postępowania przewidzianego w art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 53, poz. 342), po wejściu w życie z dniem 1 stycznia 1975 r. przepisów kodeksu pracy oraz ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych?postanowił udzielić następującej odpowiedzi:Uzasadnienie faktyczneJakkolwiek pytanie prawne zostało sformułowane nieściśle, to jednak z jego uzasadnienia wynika, że Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nasunęła się wątpliwość, kto jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej po dniu 1.I.1975 r. od ostatecznej decyzji organu wojskowego II instancji, wydanej na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 53, poz. 342).Problem ten rozstrzyga bezpośrednio art. 92 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 39, poz. 231) stanowiąc, że ilekroć obowiązujące przepisy przewidują prawo stron odwołania się (skargi) od decyzji organów administracji państwowej lub organów społecznych do okręgowych sądów ubezpieczeń społecznych, odwołania rozpoznają okręgowe sądy pracy i ubezpieczeń społecznych.Tryb postępowania przed wojskowymi organami odszkodowawczymi reguluje rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 stycznia 1973 r. w sprawie przyznawania i wypłaty odszkodowań przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 3, poz. 35 - § 14 ust. 4). W myśl tych przepisów decyzje wydane przez organ wojskowy II instancji są ostateczne, ale tylko w administracyjnym toku instancji. Natomiast zakres działalności sądów pracy oraz wyjaśnienie użytych w ustawie określeń takich jak: organ orzekający, organ rentowy, świadczenia pieniężne i in. zawarte są w przepisach art. 2 i 13 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych.Z cytowanych przepisów wynika, że okręgowy sąd pracy i ubezpieczeń społecznych rozpoznaje sprawy jako instancja odwoławcza (art. 2 § 1 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych), z wyjątkiem wypadku, gdy odrębny przepis przewiduje rozpoznanie sprawy przez okręgowy sąd pracy i ubezpieczeń społecznych jako sąd pierwszej instancji (§ 2 art. 2 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych). Takiego odrębnego przepisu brak jest w sytuacji objętej pytaniem prawnym.Wobec tego w sprawach wymienionych w art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 53, poz. 342) okręgowy sąd pracy i ubezpieczeń społecznych orzeka jako instancja odwoławcza.Z przyczyn wyżej wskazanych Sąd Najwyższy orzekł jak w uchwale.