III SK 61/04
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2004-10-28
Skład orzekający: Kazimierz Jaśkowski, Zbigniew Hajn, Andrzej Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady, że sędzia sądu niższego nie może być przewodniczącym składu w sądzie wyższym, powoduje nieważność postępowania cywilnego w sytuacji, gdy sędzia sądu rejonowego został delegowany do orzekania w sądzie okręgowym, ale nie posiadał uprawnienia do przewodniczenia w sprawach rozpoznawanych przez ten sąd w pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził nieważność postępowania, ponieważ sędzia sądu rejonowego, delegowany do orzekania w sądzie okręgowym, nie posiadał uprawnienia od Ministra Sprawiedliwości do przewodniczenia w sprawach rozpoznawanych przez ten sąd w pierwszej instancji. Naruszenie zasady, że sędzia sądu niższego nie może być przewodniczącym składu w sądzie wyższym, poza wyjątkami przewidzianymi w przepisach, powoduje nieważność postępowania cywilnego na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa "G." wniosła odwołanie od odmowy zawarcia umowy sprzedaży ciepła przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Sprawa została rozstrzygnięta w pierwszej instancji przez Sąd Okręgowy w W. w składzie jednego sędziego, który był sędzią sądu rejonowego delegowanym do orzekania w sądzie okręgowym. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie w zakresie rozprawy przed Sądem Okręgowym - Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SK 61/04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Hajn SSN Andrzej Wasilewski w sprawie z odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "G." przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki z udziałem Zakładów Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. o odmowę zawarcia umowy sprzedaży ciepła, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 października 2004 r., kasacji strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w W. - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 26 lutego 2004 r., uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie w zakresie rozprawy przed Sądem Okręgowym - Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów i sprawę przekazuje temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
2 Uzasadnienie W sprawie z odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej „G.” przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki z udziałem Zakładów Energetyki Cieplnej sp. z o.o. o odmowę zawarcia umowy sprzedaży ciepła strona powodowa wniosła kasację od wyroku Sądu Okręgowego w W. – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 26 lutego 2004 r. Podnosząc naruszenie przez błędną wykładnię przepisu § 35 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 10 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz zasad rozliczeń w obrocie ciepłem (Dz.U. Nr 96, poz. 1053) oraz naruszenie przez niewłaściwe zastosowanie art. 3531 k.c. wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie zgodnie z jej wnioskiem zgłoszonym w odwołaniu z dnia 25 lutego 2003 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia kasacją oraz jej podstaw; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 39311 § 1 k.p.c.). Przedmiotowa sprawa została rozstrzygnięta w pierwszej instancji w Sądzie Okręgowym w W. w składzie jednego sędziego. Członkiem składu i zarazem jego przewodniczącym był Sędzia Sądu Rejonowego D. C., delegowany do orzekania w Wydziale XVII Sądu Okręgowego w W.w trybie art. 77 § 8 prawa o u.s.p. przez Prezesa Sądu Okręgowego w W. Delegacja ta obejmowała orzekanie na dwóch sesjach w miesiącu w ramach 30 terminów sesyjnych w roku kalendarzowym. Z art. 46 § 1 prawa o u.s.p. wynika zasada, że sędzia sądu niższego nie może być przewodniczącym składu w sądzie wyższym. Naruszenie tej zasady, poza wyjątkiem wskazanymi w tym przepisie, powoduje nieważność postępowania cywilnego (art. 379 pkt 4 k.p.c.). W przedmiotowej sprawie wyjątek taki nie miał miejsca, bowiem Sędzia w niej orzekający w Sądzie Okręgowym w W. oprócz delegacji do orzekania w sądzie tego szczebla nie dysponował uprawnieniem od Ministra Sprawiedliwości do przewodniczenia w sprawach rozpoznawanych przez ten sąd w pierwszej instancji.
3 Stwierdzenie nieważności czyni zbędne rozważania przez Sąd Najwyższy odnoszące się do przytoczonych w kasacji jej podstaw i ich usprawiedliwienia. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie powołanego wyżej art. 39311 oraz art. 39319 w związku z art. 396 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji wyroku.
Powiązane orzeczenia
- III SK 43/04 2004-05-11Czy naruszenie zasady, że sędzia sądu niższego nie może być przewodniczącym składu w sądzie wyższym, powoduje nieważność postępowania cywilnego?
- III SK 26/04 2004-04-14Czy nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji zachodzi, gdy w składzie orzekającym sądu okręgowego orzekał sędzia sądu rejonowego delegowany na podstawie art. 77 § 8 Prawa o ustroju sądów powszechnych, któr…
- II CSKP 444/24 2025-03-14Czy sędzia powołany na stanowisko sędziego sądu wyższej instancji może orzekać w sądzie niższej instancji bez delegacji, a jeśli nie, czy prowadzi to do nieważności postępowania?
- II PZ 10/22 2023-02-14Czy orzekanie przez sędziego sądu wyższej instancji w sądzie niższej instancji, po powołaniu na nowe stanowisko i bez odpowiedniej delegacji, stanowi nieważność postępowania z powodu sprzeczności składu sądu z przepisami…
- I CZ 36/72 1972-04-18Czy sąd wojewódzki, stwierdzając swoją niewłaściwość rzeczową z powodu przekształceń podmiotowych w toku postępowania (pozwanie jednostek gospodarki uspołecznionej jako współuczestników koniecznych), może przekazać spraw…
Powołane przepisy
art. 3531 KCart. 39311 § 1 KPCart. 77 § 8art. 46 § 1art. 379 pkt 4 KPCart. 39311art. 39319art. 396 § 2 KPC§ 35 ust. 2§ 1§ 8§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy