III SW 132/15

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2015-11-19

Skład orzekający: Jolanta Strusińska-Żukowska, Zbigniew Hajn, Halina Kiryło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, mające wpływ na ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów, może skutkować stwierdzeniem nieważności wyborów, nawet jeśli nie miało wpływu na ostateczny wynik?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wyraził opinię, że zarzut protestu wyborczego dotyczący umieszczenia wyborcy w dwóch spisach wyborców jest zasadny, jednakże pozostaje bez wpływu na wynik wyborów. Kluczowe jest nie tylko stwierdzenie naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego, ale również wykazanie, że to naruszenie miało wpływ na wynik wyborów. W analizowanym przypadku, mimo wpisu do dwóch spisów, wyborca zagłosował tylko raz, co wyklucza wpływ naruszenia na wynik wyborów.
Stan faktyczny
R.D. wniósł protest wyborczy, zarzucając nieważność wyborów do Sejmu i Senatu z powodu umieszczenia go w dwóch spisach wyborców w różnych obwodach głosowania. Państwowa Komisja Wyborcza i Prokurator Generalny uznali zarzut za zasadny, ale bez wpływu na wynik. Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej wniósł o oddalenie protestu, przedstawiając szczegółowy przebieg sytuacji wyborcy. Sąd Najwyższy rozpoznał protest.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyraził opinię, że zarzut protestu jest zasadny, ale pozostaje bez wpływu na wynik wyborów.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III SW 132/15 POSTANOWIENIE Dnia 19 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Hajn SSN Halina Kiryło w sprawie z protestu wyborczego R. D. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale: 1) Prokuratora Generalnego, 2) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 3) Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej w B., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 listopada 2015 r., postanawia: wyrazić opinię, że zarzut protestu jest zasadny, ale pozostaje bez wpływu na wynik wyborów. UZASADNIENIE R. D. wniósł protest wyborczy, w którym zarzucił nieważność wyborów do Sejmu RP w Okręgu Wyborczym […] i do Senatu RP w Okręgu Wyborczym […], przeprowadzonych w dniu 25 października 2015 r. Wnoszący protest wskazał na umieszczenie jego nazwiska w spisie wyborców w Obwodzie Głosowania Nr […] w „U.” S.A., ul. […] w U. oraz w spisie 2 wyborców w Obwodzie Głosowania Nr […] mieszczącym się w Szkole Podstawowej Nr […] przy ul. […] w U., co stwarzało mu możliwość dwukrotnego oddania głosów i stanowić może przestępstwo z art. 248 pkt 1 k.k., polegające na fałszowaniu dokumentów wyborczych. Państwowa Komisja Wyborcza wskazała, że ustalenie przez nią stanu faktycznego nie jest możliwe, gdyż nie może prowadzić postępowania dowodowego. Zwróciła jednakże uwagę na to, że wnoszący protest nie wskazuje na dwukrotne głosowanie, lecz jedynie na ewentualne niewłaściwe sporządzenie spisu wyborców, tj. umieszczenie go w dwóch spisach. W związku z tym Państwowa Komisja Wyborcza wyraziła opinię, że nawet gdyby zarzut protestu okazał się zasadny, samo umieszczenie wyborcy w dwóch spisach, mimo niezgodności z przepisami Kodeksu wyborczego, nie ma żadnego wpływu na wynik wyborów. Prokurator Generalny wniósł o wydanie postanowienia zawierającego opinię, że zarzuty protestu są zasadne, lecz naruszenie przepisów ustawy nie miało wpływu na wynik wyborów, jednocześnie wskazując, że w zakresie ewentualnego popełnienia przestępstwa odpis protestu został przekazany Departamentowi Postępowania Przygotowawczego w celu podjęcia stosowanych działań. Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej w B. wniósł o oddalenie protestu wyborczego, wskazując że wnoszący protest w dniu 12 października 2015 r. otrzymał z Urzędu Miasta w S. zaświadczenie o prawie do głosowania w wyborach do sejmu RP i do Senatu RP, zarządzonych na 25 października 2015 r. Po odebraniu tego zaświadczenia został przyjęty w charakterze pacjenta do szpitala uzdrowiskowego, należącego do „U.” S.A. w U.. W tej placówce został utworzony odrębny obwód głosowania, zgodnie z art. 12 § 4 Kodeksu wyborczego. Wiedzę o wpisaniu na listę wyborców w odrębnym obwodzie głosowania wnoszący protest powziął na podstawie informacji podanej przez zarząd Uzdrowiska, nie zgłaszając do tego zastrzeżeń. Jednocześnie w dniu 21 października 2015 r. Urząd Miasta w U. wystąpił do właściwego według miejsca zamieszkania wyborcy Urzędu Miasta w S. z zawiadomieniem o dopisaniu wnoszącego protest do spisu wyborców w obwodzie zamkniętym Nr […] w U.. Z Urzędu Miasta w S. nie wpłynęła żadna informacja zwrotna, w szczególności dotycząca wydanego uprzednio 3 zaświadczenia o prawie do głosowania. Również sam wyborca nie ujawnił faktu posiadania takiego zaświadczenia. W dniu 25 października 2015 r. wnoszący protest zgłosił się w Obwodowej Komisji Wyborczej Nr […], właściwej dla obwodu odrębnego, sprawdził, że został ujęty w spisie wyborców dla tego obwodu, okazał Komisji zaświadczenie o prawie do głosowania, co Komisja odnotowała w spisie wyborców. Nie pobrał jednakże kart do głosowania i nie oddał zaświadczenia o prawie do głosowania. Ostatecznie zagłosował w Obwodowej Komisji Wyborczej Nr […], znajdującej się w Szkole Podstawowej Nr […] w U., gdzie na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania został dopisany do spisu wyborców dla tego obwodu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 241 § 3 Kodeksu wyborczego i art. 241 § 3 w związku z art. 258 Kodeksu wyborczego, wnoszący protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP lub ważności wyborów do Senatu RP powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Przedmiotem zarzutów może być dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego). Zgodnie z art. 26 § 1 Kodeksu wyborczego, osoby, którym przysługuje prawo wybierania, wpisuje się do spisu wyborców, a w myśl art. 26 § 2 tego Kodeksu, wyborca może być wpisany tylko do jednego spisu wyborców. Z okoliczności faktycznych ujawnionych w niniejszej sprawie wynika, że w przypadku wnoszącego protest przepis art. 26 § 2 Kodeksu wyborczego został naruszony. Wnoszący protest wykazał, że został wpisany do spisu wyborców w dwóch obwodach głosowania w miejscowości U., tj. w Obwodowej Komisji Nr […] i w Obwodowej Komisji Nr […]. 4 Nie ma jednak żadnych podstaw do stwierdzenia, że to naruszenie miało jakikolwiek wpływ na wynik wyborów, skoro wnoszący protest zagłosował tylko raz w Obwodowej Komisji Wyborczej Nr […] w U., która odbierając od niego zaświadczenie o prawie do głosowania, wydała mu karty do głosowania. W Obwodowej Komisji Nr [...] w U. wnoszący protest nie pobrał kart do głosowania, w związku z czym Komisja tylko odnotowała fakt posiadania przez niego zaświadczenia o prawie do głosowania, które to zaświadczenie pozostało przy wnoszącym protest. Trzeba zaś przypomnieć, że zgodnie z art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego, istotne jest nie tylko stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, ale i że to naruszenie miało wpływ na wynik wyborów. Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 242 § 1 i 2 Kodeksu wyborczego i art. 242 § 1 i 2 w związku z art. 258 Kodeksu wyborczego, wyraził opinię jak w postanowieniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 248 pkt 1 KKart. 12 § 4art. 241 § 3art. 258art. 82 § 1art. 26 § 1art. 26 § 2art. 242 § 1§ 4§ 3§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy