I NSW 477/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-12-12

Skład orzekający: Paweł Księżak, Adam Redzik, Mirosław Sadowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących odebrania zaświadczenia o prawie do głosowania i jego załączenia do spisu wyborców, które nie miało wpływu na wynik wyborów, stanowi podstawę do uwzględnienia protestu przeciwko ważności wyborów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących odebrania zaświadczenia o prawie do głosowania i jego załączenia do spisu wyborców, stwierdzone w toku rozpoznawania protestu, czyni protest zasadnym. Jednakże, jeśli stwierdzone uchybienie nie miało wpływu na wynik wyborów, nie stanowi to podstawy do unieważnienia wyborów.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu RP, zarzucając, że zaświadczenie o prawie do głosowania zostało jej zwrócone zamiast odebrania i załączenia do spisu wyborców. Państwowa Komisja Wyborcza wniosła o pozostawienie protestu bez dalszego biegu, natomiast Prokurator Generalny uznał zarzut za zasadny, ale bez wpływu na wynik wyborów. Sąd Najwyższy rozpoznał protest.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyraził opinię, że protest jest zasadny, ale stwierdzone uchybienie nie miało wpływu na wynik wyborów.

Pełny tekst orzeczenia

I NSW 477/23 POSTANOWIENIE 12 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak (przewodniczący) SSN Adam Redzik (sprawozdawca) SSN Mirosław Sadowski w sprawie z protestu K. R. przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP i Senatu RP zarządzonych na dzień 15 października 2023 r. z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 12 grudnia 2023 r., wyraża opinię, że protest jest zasadny, ale stwierdzone uchybienie nie miało wpływu na wynik wyborów. UZASADNIENIE K. R. (dalej również: „Skarżąca”) w ustawowym terminie złożyła protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP i Senatu RP przeprowadzonych 15 października 2023 r., wnosząc o ich unieważnienie. Skarżąca zarzuciła, że zaświadczenie o prawie do głosowania, które okazała w obwodowej komisji wyborczej, zostało jej zwrócone zamiast - wymaganego przez przepisy Kodeksu wyborczego - odebrania tego zaświadczenia i jego załączenia do spisu wyborców. Skarżąca podniosła, że zaświadczenie I NSW 477/23 2 ma nadal w swoim posiadaniu, na dowód czego załączyła do protestu wyborczego kserokopię zaświadczenia. Państwowa Komisja Wyborcza wyraziła opinię, że protest powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu, a w razie jego rozpoznania, powinien zostać uznany za bezzasadny. Prokurator Generalny wyraził pogląd, że podniesiony zarzut jest zasadny, jednak naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego nie miało wpływu na wynik wyborów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 2408, dalej: k.wyb.) przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Według art. 241 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. W ocenie Sądu Najwyższego, przedstawiając twierdzenia zawarte w treści protestu oraz załączając kserokopię zaświadczenia o prawie do głosowania Skarżąca wykazała fakt głosowania na podstawie zaświadczenia, które nie zostało jej odebrane i załączone do spisu wyborców. Według art. 51 § 1 k.wyb. głosować może tylko wyborca wpisany do spisu wyborców, jego pełnomocnik, a także wyborca dopisany do spisu zgodnie z przepisami § 2-4. Na podstawie z art. 51 § 2 pkt 2 k.wyb. obwodowa komisja wyborcza dopisuje w dniu głosowania do spisu wyborców osobę przedkładającą zaświadczenie o prawie do głosowania, załączając zaświadczenie do spisu, jeżeli przepisy dotyczące danych wyborów przewidują możliwość uzyskania takiego zaświadczenia. Zgodnie z art. 52 ust. 4 k.wyb. wyborcę przedkładającego komisji I NSW 477/23 3 zaświadczenie o prawie do głosowania dopuszcza się do głosowania po uprzednim wpisaniu go do spisu wyborców. Zaświadczenie o prawie do głosowania załącza się do spisu wyborców. W świetle powołanych wyżej przepisów nie ulega wątpliwości, że zaświadczenie o prawie do głosowania powinno było zostać Skarżącej odebrane i załączone do spisu wyborców. Uchybienie temu obowiązkowi należy uznać na naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, przez co rozpoznawany protest należy uznać za zasadny. Jednocześnie brak jest podstaw do przyjęcia, że powyższe naruszenie miało wpływ na wynik wyborów. W szczególności nie ma podstaw do przyjęcia, aby Skarżąca na podstawie zaświadczenia pozostawionego w jej posiadaniu głosowała po raz kolejny. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 242 § 2 k.wyb. orzekł, jak w sentencji. [SOP] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 82 § 1art. 241 § 3art. 51 § 1art. 51 § 2 pkt 2art. 52 ust. 4art. 242 § 2§ 1§ 3§ 2§ 2 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy