III SW 19/06

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2006-09-22

Skład orzekający: Teresa Flemming-Kulesza, Krystyna Bednarczyk, Józef Iwulski, Jerzy Kwaśniewski, Zbigniew Myszka, Herbert Szurgacz, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyjęcie przez partię polityczną nadwyżki środków uzyskanych przez komitet wyborczy kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej stanowi naruszenie przepisów ustawy o partiach politycznych, uzasadniające odrzucenie sprawozdania finansowego partii?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przyjęcie przez partię polityczną na rachunek bankowy Funduszu Wyborczego kwoty pochodzącej z nadwyżki uzyskanej przez Komitet Wyborczy Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej stanowi naruszenie art. 36 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 4 ustawy o partiach politycznych. Przepisy te określają zamknięty katalog źródeł finansowania partii politycznych, który nie obejmuje takich nadwyżek. Późniejsze przekazanie środków na rzecz instytucji charytatywnej nie może być uznane za wypełnienie dyspozycji ustawy ani za usunięcie wady prawnej.
Stan faktyczny
Państwowa Komisja Wyborcza (PKW) odrzuciła sprawozdanie finansowe partii P. za 2005 r. z powodu przyjęcia na rachunek Funduszu Wyborczego kwoty 2000,00 zł pochodzącej z nadwyżki Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta RP. Partia P. wniosła skargę, argumentując, że kwota ta została później przekazana instytucji charytatywnej po uzyskaniu telefonicznej porady z PKW. PKW uznała te argumenty za bezzasadne, wskazując na naruszenie przepisów ustawy o partiach politycznych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę partii P. na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej w przedmiocie odrzucenia sprawozdania finansowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III SW 19/06 POSTANOWIENIE Dnia 22 września 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Teresa Flemming-Kulesza (przewodniczący) SSN Krystyna Bednarczyk SSN Józef Iwulski SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca) SSN Zbigniew Myszka SSN Herbert Szurgacz SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec w sprawie ze skargi P.[…] na uchwałę państwowej Komisji Wyborczej z dnia 17 lipca 2006 r. w przedmiocie odrzucenia sprawozdania finansowego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 września 2006 r., oddala skargę. Uzasadnienie Państwowa Komisja Wyborcza na podstawie art. 38a ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 857 ze zm.) uchwałą z dnia 17 lipca 2006 r. postanowiła odrzucić sprawozdanie partii P. […] o źródłach pozyskania środków finansowych, w tym o kredytach bankowych i warunkach ich uzyskania oraz o wydatkach poniesionych ze środków Funduszu Wyborczego w 2005 r. z powodu naruszenia art. 36 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 4 2 powołanej ustawy. Podstawę uchwały stanowiło ustalenie faktu przyjęcia na rachunek bankowy Funduszu Wyborczego partii kwoty 2000,00 zł. pochodzącej z nadwyżki uzyskanej przez Komitet Wyborczy Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej […]. W ocenie PKW nadwyżka uzyskana przez komitet wyborczy uczestniczący w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, stosownie do treści art. 87g ust. 8 ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2000 r. Nr 47, poz. 544 ze zm.), powinna zostać przekazana instytucji charytatywnej, a nie na Fundusz Wyborczy partii, która wspierała ten komitet. ( Późniejsze przekazanie z rachunku Funduszu Wyborczego P. […] kwoty 2.408,13 zł. na rzecz Fundacji […] nie może być uznane za wypełnienie dyspozycji art. 87g ust. 8 ustawy.) Zgodnie z ustawą o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej, Komitety wyborcze mogą być finansowane nie tylko przez partie polityczne, ale także z innych źródeł, między innymi ze zbiórek publicznych, oraz przez osoby prawne, tj. podmioty, które nie mogą finansować działalności partii politycznych. Dopuszczenie zatem do przekazywania nadwyżki uzyskanej przez komitet wyborczy biorący udział w wyborach prezydenckich na Fundusz Wyborczy partii, umożliwiałoby finansowanie partii przez niedozwolone podmioty. Przyjęcie na rachunek bankowy Funduszu Wyborczego partii kwoty 2000,00 zł. pochodzącej z nadwyżki uzyskanej przez Komitet Wyborczy Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej […] stanowi naruszenie art. 36 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 4 ustawy o partiach politycznych. Przepisy te stanowią, że środki gromadzone w ramach Funduszu Wyborczego mogą pochodzić z wpłat własnych partii oraz darowizn, spadków i zapisów (art. 36 ust. 1 ustawy), a także przedstawiają zamknięty katalog źródeł, z których partia może pozyskiwać dochody (art. 24 ust. 4 ustawy). Żaden z tych przepisów nie zezwala na przyjmowanie przez partię nadwyżki środków uzyskanych przez Komitet Wyborczy uczestniczący w wyborach Prezydenta RP. W skardze na powyższą uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej P. […] wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych. Wskazano, że kwota 2000,00 zł. została wprawdzie przekazana z rachunku Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta […] – na rachunek Funduszu 3 Wyborczego P. i nie została zwrócona na rachunek tego Komitetu lecz tylko z powodu zlikwidowania tego rachunku. Przekazano zatem tę kwotę na rzecz instytucji charytatywnej z rachunku Funduszu Wyborczego, zgodnie z telefoniczną poradą uzyskaną z PKW. W ocenie skarżącego poprzez dokonaną w ten sposób korektę błędu w przedmiocie wpłaty nadwyżki jaka powstała z rozliczenia Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta uczyniono zadość art. 84a ust. 3 ustawy o wyborze Prezydenta jak i zadość ustawie o partiach politycznych, a co za tym idzie usunięto wadę prawną i w ten sposób ustała przesłanka do odrzucenia sprawozdania z powodu naruszenia art. 36 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 4 ustawy o partiach politycznych. Państwowa Komisja Wyborcza w piśmie z dnia 7 sierpnia 2006 r., ustosunkowując się do zarzutów skargi, które uznała za bezzasadne podkreśliła, że przyjęcie od Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej […] wpłaty na Fundusz Wyborczy partii 2000,00 zł. nastąpiło od podmiotu niewymienionego w art. 25 ust. 1 ustawy. Wpłaty zostały dokonane w dniach 7 listopada 2005 r. (1000,00 zł.) i 23 listopada 2005 r. (1000,00 zł.). Podnoszone przez skarżącego przekazanie z Funduszu Wyborczego P. […] kwoty 2.408,13 zł. na rzecz instytucji charytatywnej (w dniu 27 marca 2006 r.) nie może być uznane za wypełnienie dyspozycji art. 87g ust. 8 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2000 r. Nr 47, poz. 544 ze zm.), zobowiązującego komitet wyborczy utworzony w związku z wyborami Prezydenta RP do przekazania nadwyżki pozyskanych środków nad wydatkami instytucji charytatywnej, ani nie uwalnia partii od skutków przyjęcia środków finansowych ze źródła niedozwolonego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nie jest kwestionowane w skardze ustalenie zawarte w zaskarżonej uchwale, że P. […] przyjęła na rachunek bankowy Funduszu Wyborczego partii kwotę 2000, 00 zł. pochodzącą z nadwyżki uzyskanej przez Komitet Wyborczy Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej […]. Trafnie z tego powodu PKW uznała, że nastąpiło naruszenie art. 36 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 4 ustawy o partiach politycznych. 4 Przepis art. 36 ust. 1 ustawy o partiach politycznych stanowi, że środki gromadzone w ramach Funduszu Wyborczego mogą pochodzić z wpłat własnych partii oraz darowizn, spadków i zapisów. Z kolei art. 24 ust. 4 powołanej ustawy przedstawia zamknięty katalog źródeł, z których partia może pozyskiwać dochody. Żaden ze wskazanych przepisów nie zezwala na przyjmowanie przez partię nadwyżki środków uzyskanych przez Komitet Wyborczy uczestniczący w wyborach Prezydenta RP. Chybione są wyjaśnienia skarżącego jakoby wystąpiły okoliczności usprawiedliwiające sytuację uzyskania kwoty 2000, 00 zł. ze względu na przekazanie kwoty 2408, 13 zł. na rzecz instytucji charytatywnej. Tymczasem kwota ta została przekazana znacznie później, dopiero po zakończeniu wyborów (27 marca 2006 r.), a z wyjaśnienia do sprawozdania wynika, że kwota ta została przelana na rachunek Funduszu Wyborczego partii „z powodu braku środków na pokrycie faktur dotyczących kampanii wyborczej do Sejmu i Senatu RP”. Nie było zatem – jak to trafnie ustaliła PKW – okoliczności, które możnaby ocenić w kategorii „korekty” błędu. Stwierdzając, że skarga nie ma usprawiedliwionej podstawy oraz że nie zostały podważone podstawy zaskarżonej uchwały Państwowej Komisji Wyborczej, Sąd Najwyższy rozstrzygnął o oddaleniu skargi.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 38a ust. 1art. 36 ust. 1art. 24 ust. 4art. 87g ust. 8art. 84a ust. 3art. 25 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy