III USK 350/21

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2022-02-10

Skład orzekający: Krzysztof Staryk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w sytuacji, gdy zarzuca oczywiste naruszenie art. 22 § 1 k.p. poprzez przyjęcie, że umowa o pracę była zawarta dla pozoru?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżąca nie wykazała przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Oczywista zasadność wymaga wykazania kwalifikowanego naruszenia prawa, widocznego prima facie, a nie tylko zarzutu naruszenia przepisu. Uzasadnienie skargi nie zawierało przekonującej argumentacji wykazującej oczywisty charakter naruszenia art. 22 § 1 k.p. ani nie odnosiło się do szerokiego stanowiska Sądu Apelacyjnego w kwestii oceny charakteru prawnego umowy.
Stan faktyczny
E. M. wniosła odwołanie od decyzji ZUS stwierdzającej, że nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym od grudnia 2016 r. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację E. M. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. oczywiste naruszenie art. 22 § 1 k.p. poprzez przyjęcie, że umowa o pracę była zawarta dla pozoru. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III USK 350/21 POSTANOWIENIE Dnia 10 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z odwołania E. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z udziałem W. Sp. z o.o. w W. i A. K.-K. o ubezpieczenie społeczne, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 10 lutego 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE W wyroku z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt III AUa […], Sąd Apelacyjny w […] – w sprawie z odwołania E. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W. przy udziale […] Spółki z o.o. w W., A. K.- K. – oddalił apelację odwołującej się od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś. z dnia 19 listopada 2019 r., sygn. akt VII U […] w którym Sąd Okręgowy – po ponownym rozpoznaniu sprawy – oddalił odwołanie E. M. od decyzji ZUS z dnia 22 maja 2017 r., którą organ rentowy stwierdził, że ubezpieczona ta jako pracownik u płatnika składek A.-K.-K. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od 9 grudnia 2016 r. 2 Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego pełnomocnik odwołującej się zaskarżył skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). W ocenie autora skargi „Zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza przepisy prawa materialnego w szczególności art. 22 § 1 k.p. poprzez przyjęcie, iż pomiędzy skarżącą a pracodawcą doszło do zawarcia umowy o pracę dla pozoru zaś podstawy na których oparł się Sąd II instancji w wydanym przez siebie orzeczeniu, takie jak cofnięcie wniosku o przesłuchanie A. K.-K. świadczą, iż niniejsza skarga jest oczywiście uzasadniona”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna odwołującej się nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony twierdzeniem o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżąca wykazała istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) – jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania – wymagałoby przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 3 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX nr 421035, z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205, z dnia 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, LEX nr 465859 i z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Podczas, gdy dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania – z uwagi na jej oczywistą zasadność w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. – niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły, czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274, z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616, z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107, z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, LEX nr 490364, z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134). W judykaturze podkreśla się, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743, z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2013 r., III SK 11/13, LEX nr 1380967). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia powyższych wymogów; nie wykazuje, aby w sprawie występował stan „oczywistej zasadności” skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Pełnomocnik skarżącej uzasadnienie wniosku opiera na twierdzeniu o oczywistej zasadności jego skargi ze względu na oczywiste naruszenie przepisu 4 art. 22 § 1 k.p. Twierdzenie to – poza prostą negacją stanowiska zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w […] – nie zawiera w swojej konstrukcji przekonującej argumentacji wykazującej, że rozpatrywana skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia wskazanego przepisu prawa. Autor skargi nie uwzględnia w uzasadnieniu wniosku stanowiska zaskarżonego wyroku w zakresie oceny spornej w sprawie kwestii – oceny charakteru prawnego umowy o pracę skarżącej w kontekście określonych regulacji prawa ubezpieczeń społecznych – stanowiska bardzo szeroko przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji. Autor skargi bliżej nie precyzuje, na czym miałaby polegać oczywista zasadność skargi z uwagi na sugerowaną ocenę Sądu „cofnięcia wniosku o przesłuchanie A. K.-K.”. W takiej konstrukcji uzasadnienia wniosku o przyjęcie do rozpoznania rozpatrywanej skargi kasacyjnej brakuje odpowiedniej argumentacji, którą skarżąca wykazałaby walor oczywistej zasadności jej skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Na marginesie należy wskazać, że kontestowanie ustaleń Sądu nie może, co do zasady, opierać się na podstawie art. 233 § 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2021 r., II USK 152/21, Legalis nr 2612901). Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. a.s.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 22 § 1 KPart. 3989 § 1 KPCart. 233 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 4§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy