III USK 505/21

Sygn. akt III USK 505/21 POSTANOWIENIE Dnia 25 sierpnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Sobutka w sprawie z odwołania A. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w J. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 25 sierpnia 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 8 czerwca 2021 r., sygn. akt III AUa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od A. P. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. kwotę 240 zł. (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2021 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację A. P. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 18 stycznia 2021 r. w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Okręgowy w K. oddalił odwołanie wnioskodawczyni od decyzji z dnia 16 listopada 2018 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J., na mocy której organ rentowy odmówił wnioskodawczyni A. P. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wyjaśnił, że brak jest podstaw do przyznania świadczenia rentowego, z uwagi na to, iż wnioskodawczyni nie jest osobą niezdolną do pracy, zgodnie z 2 orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 7 listopada 2018 r. W toku postępowania dowodowego Sąd Okręgowy przeprowadził dowody z opinii biegłych lekarzy: reumatologa i schorzeń kręgosłupa, specjalisty chorób wewnętrznych, neurologa, psychiatry, psychologa, urologa i ginekologa. Opierając się na dowodzie z opinii ww. biegłych, przy podkreśleniu fachowości, wiarygodności i zupełności tychże opinii, Sąd Okręgowy ustalił, że A. P., w aktualnym stanie zdrowia, nie jest częściowo niezdolna do pracy. Z opinii biegłych wynika bowiem, że wnioskodawczyni ma wyolbrzymione poczucie choroby i orzekanie o niezdolności do pracy, zdaniem Sądu pierwszej instancji, utwierdzałoby ją jedynie w poczuciu niesprawności i niewydolności życiowej. Sąd Apelacyjny, rozpoznając wniesioną apelację uznał, że zaskarżone orzeczenie jest prawidłowe, a zarzuty apelacji zasadniczo skierowane przeciwko ustaleniu przesłanki niezdolności do pracy, w ocenie Sądu odwoławczego pozbawione są merytorycznego uzasadnienia i stanowią jedynie polemikę z prawidłową oceną zgromadzonego materiału dowodowego i dokonanymi na tej podstawie ustaleniami. Zdaniem Sądu Apelacyjnego ocena całkowitej bądź częściowej niezdolności do pracy, w zakresie dotyczącym naruszenia sprawności organizmu i wynikających stąd ograniczeń możliwości wykonywania pracy, z zasady wymaga wiadomości specjalnych. Wbrew zarzutom apelacji, dokumenty medyczne znajdujące się w aktach ZUS, były przeanalizowane przez ośmiu biegłych, co wyraźnie wynika z treści opinii i nie zachodzi potrzeba powołania kolejnego dowodu z opinii biegłych z zakresu specjalności właściwych schorzeniom wnioskodawczyni, ponieważ okoliczności istotne dla sprawy zostały już należycie wyjaśnione. Ocena wartości opinii dokonanej przez Sąd Okręgowy, w świetle argumentacji zawartej w uzasadnieniu orzeczenia, nie budzi wątpliwości. Stan faktyczny ustalony w sprawie jednoznacznie wskazuje, że ubezpieczona nie jest osobą niezdolną do pracy, nie spełnia zatem podstawowej przesłanki do nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W skardze kasacyjnej pełnomocnik A. P. zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 8 czerwca 2021 r. w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 57 pkt 1 w związku z art. 12 ust. 1 i 2 oraz art. 13 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu 3 Ubezpieczeń Społecznych poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia, że skarżąca jest zdolna do pracy zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami - czego konsekwencją była utrata możliwości nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 Ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach emerytalnych. Zarzucając powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i przyznanie skarżącej renty z tytułu niezdolności do pracy ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w […], zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, za wszystkie dotychczasowe instancje, w tym również koszty postępowania kasacyjnego, wg norm prawem przepisanych. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał, że skarga jest oczywiści uzasadniona - Sąd Apelacyjny w […], wydając zaskarżony wyrok, w sposób oczywisty naruszył art. 57 pkt 1 w związku z art. 12 ust. 1 i 2 oraz art. 13 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przez co pozbawił skarżącą prawa do świadczenia. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a w razie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania - jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego od skarżących według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Artykuł 3989 § 1 k.p.c. zawiera enumeratywny katalog przyczyn kasacyjnych, których wystąpienie warunkuje przyjęcie skargi do rozpoznania. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę w razie ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek w postaci: wystąpienia istotnego zagadnienia prawnego, dostrzeżenia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, wystąpienia prawdopodobieństwa ziszczenia się przyczyny nieważności postępowania, jak również w wypadku oczywistej 4 zasadności skargi kasacyjnej. Skarżący wskazał, iż wniesiona przez niego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ograniczył się jednakże do wskazania, że zaskarżony wyrok w sposób oczywisty naruszył art. 57 pkt 1 w związku z art. 12 ust. 1 i 2 oraz art. 13 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przez co pozbawił skarżącą prawa do świadczenia – bez jakiegokolwiek uzasadnienia swojego stanowiska w tym zakresie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest pogląd, zgodnie z którym wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana i skonstruowana, aby Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w uzasadnieniu jej podstaw pozostałych elementów konstrukcyjnych skargi, ani tym bardziej się ich domyślać (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 października 2016 r., I PK 59/16, LEX nr 2160130; z dnia 10 marca 2016 r., II CSK 10/16, LEX nr 2009500; z dnia 26 lutego 2016 r., V CSK 518/15, LEX nr 2015640; z dnia 24 września 2015 r., II PK 27/15, LEX nr 2019527). Tego wymogu skarżący nie zachował. Ponadto z brzmienia art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wynika konieczność nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, że przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi wskazać, w czym – w jego ocenie – wyraża się oczywistość zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób oczywisty. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, czyli że jej zarzuty są zasadne prima facie i w sposób oczywisty prowadzą do uznania zaskarżonego wyroku za błędny i jego wzruszenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531 i orzeczenia tam powołane). Jest tak dlatego, że o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, iż jej podstawa jest usprawiedliwiona, 5 to dla jej przyjęcia do rozpoznania koniecznej jest wykazanie kwalifikowanej podstawy naruszenia prawa materialnego lub procesowego widocznej przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez wdawania się w pogłębioną analizę prawną. Z tego względu przyjmuje się, że nie spełnia tego wymagania odwołanie się do podstaw kasacyjnych i opatrzenie zawartego tam zarzutu dodatkowo mianem rażącego, ewidentnego, kwalifikowanego lub oczywistego, jeżeli nie zostanie wykazane, w czym przejawia się oczywistość wydania wadliwego orzeczenia. Należy przy tym zwrócić uwagę, że art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie odwołuje się do oczywistego naruszenia prawa, ale do oczywistej zasadności skargi, co oznacza, że oczywista zasadność skargi może wynikać z oczywistego i kwalifikowanego naruszenia przepisu prawa, pod warunkiem jednak, że skarżący wykaże, iż uchybienie to zadecydowało o wyniku sprawy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2012 r., II PK 278/11, LEX nr 1214574). Temu obowiązkowi skarżący również nie sprostał. Zaznaczyć także należy, że sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd Apelacyjny przepisów prawa materialnego, w gruncie rzeczy zmierzają do podważenia ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Tymczasem, zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów, co oznacza, że przy merytorycznym rozpoznaniu wniesionej skargi kasacyjnej Sąd Najwyższy nie mógłby uwzględnić zarzutów dotyczących ustaleń faktycznych i nieprawidłowej oceny materiału dowodowego, a tym samym przy rozstrzyganiu zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego byłby związany dokonanymi przez Sąd Apelacyjny ustaleniami faktycznymi (art. 39813 § 2 k.p.c.). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c., § 9 ust. 2 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 265). [as] 6