III UZ 4/21
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2021-05-20
Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski, Leszek Bielecki, Krzysztof Staryk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odrzucające skargę kasacyjną jest dopuszczalne na gruncie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego odrzucające skargę kasacyjną są niedopuszczalne, ponieważ przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 3941 k.p.c.) nie przewidują takiej drogi zaskarżenia. Prawo do zaskarżenia postanowień Sądu Najwyższego nie wynika również z przepisów konstytucyjnych, które gwarantują co najmniej dwuinstancyjne postępowanie sądowe.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy postanowieniem odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku sądu apelacyjnego, który oddalił apelację od wyroku sądu okręgowego. Sąd okręgowy oddalił odwołanie od decyzji ZUS stwierdzającej, że osoba fizyczna nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako pracownik. Odwołująca się i zainteresowana wniosły zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie Konstytucji RP przez odmowę rozpoznania skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenia jako niedopuszczalne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UZ 4/21 POSTANOWIENIE Dnia 20 maja 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący) SSN Leszek Bielecki (sprawozdawca) SSN Krzysztof Staryk w sprawie z odwołania A. S. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą J. w Ś. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z udziałem zainteresowanej N. K. o ubezpieczenia społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 20 maja 2021 r., zażaleń odwołującej się i zainteresowanej N. K. na postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych III Wydział z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt III UK 435/19, odrzuca zażalenia. UZASADNIENIE Postanowieniem z 25 listopada 2020 r., III UK 435/19, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej odwołującej się A.S. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą J. w Ś., wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z 27 marca 2019 r. w sprawie III AUa (…) oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Ś. z 17 września 2018 r. oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia 5 stycznia 2018 r., którą to organ rentowy stwierdził, że N.K. nie podlega
2 obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 8 maja 2017 r. jako jej pracownik. Zażalenia na powyższe postanowienie, w imieniu A. S. oraz N. K., złożył profesjonalny pełnomocnik, zarzucając w nich naruszenie art. 45 ust. 1, art. 67 § 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP przez odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, „co powoduje, że skarga kasacyjna mimo jej oczywistej zasadności nie została w ogóle przez Sąd Najwyższy rozpoznana”. Wniósł o zastosowanie art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i rozpoznanie skargi merytorycznie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Obydwa zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego są niedopuszczalne i jako takie podlegają odrzuceniu. W Kodeksie postępowania cywilnego wyczerpująco określono bowiem sytuacje, w których stronie służy prawo do wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego. Zgodnie z art. 3941 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje wyłącznie na postanowienia sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (§ 1), a ponadto - w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługuje także na postanowienia sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981, a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji (§ 2). Z przytoczonych przepisów wynika, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje wyłącznie na wyżej wymienione postanowienia sądu drugiej instancji, a takim przecież nie jest Sąd Najwyższy. Oznacza to, że przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie dopuszczają możliwości wnoszenia i rozpoznawania zażalenia na jakiekolwiek postanowienie Sądu Najwyższego. Taka droga zaskarżenia nie wynika również z przepisów rangi konstytucyjnej, ponieważ z Konstytucji RP wynika, że postępowanie sądowe jest co najmniej dwuinstancyjne (art. 176 ust. 1). Na gruncie takiej zasady konstytucyjnej, prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy jest zapewnione przez jej rozpoznanie w dwóch instancjach, a wyjątkowo także - w przypadkach przedmiotowo dopuszczalnych kasacji - w instancji kasacyjnej, jeżeli
3 przemawiają za tym okoliczności uzasadniające przyjęcie kasacji do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.), których nie może rozstrzygać Sąd Najwyższy w przypadku niepodlegającego zaskarżeniu wcześniejszego postanowienia najwyższej instancji sądowej. Skoro postanowienie Sądu Najwyższego z 24 listopada 2020 r. odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie podlega dalszemu zaskarżeniu - wyklucza to potrzebę, ale przede wszystkim procesową możliwość odnoszenia się przez Sąd Najwyższy do twierdzeń i zarzutów zawartych w rozpoznawanych niedopuszczalnych środkach zaskarżenia. Ponieważ wniesione zażalenia stanowiły nieprzewidziany w Kodeksie postępowania cywilnego procesowego środek zaskarżenia postanowienia Sądu Najwyższego, to podlegały one odrzuceniu jako niedopuszczalne. Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I UZ 136/10 2010-10-18Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odrzucające skargę kasacyjną jest dopuszczalne?
- II UO 15/17 2017-11-15Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odrzucające skargę kasacyjną jest dopuszczalne?
- III UO 3/19 2019-07-05Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej jest dopuszczalne?
- II PZ 11/11 2011-07-12Czy zażalenie przysługuje na postanowienie Sądu Najwyższego odrzucające skargę kasacyjną?
- III CZ 497/22 2023-08-29Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odrzucające skargę kasacyjną jest dopuszczalne?
Powołane przepisy
art. 45 ust. 1art. 67 § 1art. 77 ust. 2art. 8 ust. 1art. 3941 KPCart. 3981art. 176 ust. 1art. 3989 § 1 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy