III UZP 51/85
UchwałaIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1986-01-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czas pracy lekarza zatrudnionego w więcej niż jednym zakładzie służby zdrowia w wymiarze nie przekraczającym łącznie 9 godzin na dobę jest czasem pracy obowiązującym w tym zawodzie w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym?Ratio decidendi
Czas pracy obowiązujący w danym zawodzie, w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym, stanowi zatrudnienie w tym zawodzie w wymiarze czasu pracy jednego etatu w jednym lub w kilku zakładach pracy. Zatrudnienie lekarza w więcej niż jednym zakładzie pracy w wymiarze czasu pracy przekraczającym jeden etat nie jest czasem pracy obowiązującym w tym zawodzie, lecz stanowi dodatkowe zatrudnienie.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni odwołała się od decyzji ZUS, która przy ustalaniu podstawy wymiaru jej emerytury uwzględniła wynagrodzenie z drugiego miejsca pracy w ograniczonej wysokości. Problem prawny dotyczył tego, czy czas pracy lekarza zatrudnionego w więcej niż jednym zakładzie, nieprzekraczający łącznie 9 godzin na dobę, stanowi czas pracy obowiązujący w zawodzie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił, że czas pracy lekarza zatrudnionego w więcej niż jednym zakładzie służby zdrowia w wymiarze nie przekraczającym łącznie 9 godzin na dobę nie stanowi czasu pracy obowiązującego w tym zawodzie, lecz jest dodatkowym zatrudnieniem.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN A. Szczurzewski.Sędziowie SN: B. Błachowska, F. Rusek (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, W. Sztejn, w sprawie z wniosku Janiny B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o podstawę wymiaru świadczeń po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 19 listopada 1985 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy czas pracy lekarza zatrudnionego w więcej niż jednym zakładzie służby zdrowia w wymiarze nie przekraczającym łącznie 9 godzin na dobę jest czasem pracy obowiązującym w tym zawodzie?"powziął następującą uchwałę.Uzasadnienie faktycznePrzedstawione do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości nasunęło się Sądowi w związku z rozpoznawaniem odwołania od decyzji Oddziału ZUS, na podstawie której wnioskodawczyni, przy ustalaniu jej podstawy wymiaru emerytury, uwzględniono w całości wynagrodzenie z podstawowego miejsca pracy (w szpitalu) oraz w wysokości ograniczonej z drugiego miejsca pracy, do 50% wynagrodzenia osiąganego w podstawowym miejscu pracy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Obowiązujący czas pracy w danym zawodzie w rozumieniu art. 17 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 (a także w rozumieniu art. 11 ust. 2 pkt 1 i art. 12 ust. 1) ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin Dz. U. z 1982 r. Nr 40, poz. 267 z późn. zm.) stanowi zatrudnienie w tym zawodzie w wymiarze czasu pracy jednego etatu w jednym lub w kilku zakładach pracy.Określenie "dany zawód" odnosi się do wszystkich rodzajów zatrudnienia, gdyż ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin nie przewiduje żadnych wyjątków ani odmiennych unormowań co do poszczególnych zawodów lub rodzajów zatrudnienia.Także na podstawie art. 8 i 9 ustawy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym z 1968 r. przyjmowano bez żadnych wątpliwości, że zatrudnienie w połowie wymiaru czasu obowiązującego w danym zawodzie, to zatrudnienie na 1/2 etatu każdego pracownika bez względu na zawód lub rodzaj zatrudnienia.Taką też wykładnię czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie przyjął Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 22 października 1985 r. III UZP 27/85 (OSNCP 1986/5 poz. 65). Uchwała ma moc zasady prawnej. Zasada ta ma więc także pełne zastosowanie do czasu pracy lekarza.Zatrudnienie zatem lekarza w więcej niż w jednym zakładzie pracy w wymiarze czasu pracy ponad jeden etat nie jest czasem pracy obowiązującym w tym zawodzie, jest dodatkowym zatrudnieniem.Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi jak w sentencji uchwały.
Powiązane orzeczenia
- III UZP 51/85 1985-01-16Czy zatrudnienie lekarza w więcej niż jednym zakładzie pracy, w łącznym wymiarze czasu pracy przekraczającym jeden etat, stanowi czas pracy obowiązujący w tym zawodzie w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym?
- II UKN 138/00 2000-12-08Czy możliwość uwzględniania łącznego wymiaru czasu pracy na podstawie art. 12 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin pozwala na zsumowanie godzin pracy wykonywanej równocześnie w różnych zakładach pra…
- III UZP 34/87 1987-10-16Czy pracownik, który po zaprzestaniu wykonywania zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy podjął zatrudnienie w połowie wymiaru czasu pracy, ma prawo do ponownego ustalenia podstawy wymiaru emerytury, gdy między tymi z…
- I PZP 19/75 1975-11-07Czy wypowiedzenie warunków pracy i płacy lekarzowi, który osiągnął wiek przedemerytalny w trakcie okresu wypowiedzenia, jest skuteczne, jeśli w momencie wręczenia wypowiedzenia nie korzystał jeszcze z ochrony przed wypow…
- I PK 145/09 2010-01-19Czy lekarzowi pełniącemu dyżury medyczne w okresie do dnia 1 stycznia 2008 r. przysługuje roszczenie o dodatkowe wynagrodzenie za pracę w razie nieudzielenia przez pracodawcę odpowiednich okresów nieprzerwanego odpoczynk…
Powołane przepisy
art. 66art. 17 ust. 1art. 11 ust. 2art. 12 ust. 1art. 8
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026.