I PK 165/14
WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-11-26
Skład orzekający: Zbigniew Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca może wypowiedzieć umowę o pracę pracownikowi z długim stażem i nienagannym przebiegiem zatrudnienia, powołując się na kryterium dyspozycyjności (absencji chorobowej), jeśli nie podał tego kryterium w piśmie wypowiadającym umowę i nie wykazał, że absencja ta naruszała jego istotne interesy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodziły przesłanki do jej uwzględnienia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że pracodawca nie podał pracownikowi kryteriów doboru do zwolnienia w piśmie wypowiadającym umowę, co czyni późniejsze powoływanie się na te kryteria w procesie sądowym spóźnionym. Ponadto, pracodawca nie wykazał, aby absencja chorobowa pracownika naruszała jego istotne interesy, co jest warunkiem uzasadniającym wypowiedzenie umowy o pracę z tej przyczyny.Stan faktyczny
Powód został przywrócony do pracy wyrokiem sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanej spółki, uznając wypowiedzenie za bezzasadne. Pozwana spółka wskazała jako przyczynę wypowiedzenia zmniejszenie zapotrzebowania na pracę montera, a jako kryteria doboru powoda – jego kwalifikacje, kreatywność oraz dyspozycyjność (absencję chorobową). Sąd Okręgowy uznał, że choć przyczyna wypowiedzenia była rzeczywista, to wybór powoda do zwolnienia był nieuzasadniony, zwłaszcza biorąc pod uwagę jego ponad 20-letni staż pracy i nienaganny przebieg zatrudnienia. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wypowiedzenia umowy o pracę i zasad współżycia społecznego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I PK 165/14 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Myszka w sprawie z powództwa G. N. przeciwko F. Spółce Akcyjnej w B. o przywrócenie do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 26 listopada 2014 r., skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt IX Pa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w K. IX Wydział Pracy wyrokiem z dnia 9 stycznia 2014 r. oddalił apelację pozwanej F. Spółka Akcyjna w B. od wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 21 czerwca 2013 r. przywracającego powoda G. N. do pracy u pozwanej na dotychczasowych warunkach pracy i płacy oraz zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy stwierdził, że jakkolwiek wskazana przez pozwaną przyczyna wypowiedzenia, tj. zmniejszenie zapotrzebowania na pracę montera, jest precyzyjna i rzeczywista w rozumieniu art. 30 § 4 k.p., to jednak wypowiedzenie powodowi umowy o pracę było bezzasadne w rozumieniu art. 45 k.p. Pozwana wytypowała powoda do zwolnienia w oparciu o kryteria kwalifikacji -
2 znajomości jak największej ilości operacji technologicznych oraz kreatywności utożsamianej z ilością zgłaszanych przez pracownika pomysłów usprawniających pracę, a nadto dyspozycyjności ocenianej ze względu na absencje pracownika. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw „do zdezawuowania pracowniczej postawy powoda zarówno w aspekcie jego kwalifikacji zawodowych, jak i innowacyjności i kreatywności” Natomiast znaczna absencja chorobowa powoda w 2011 r. nie mogła automatycznie decydować o jego wyborze do zwolnienia, bez analizy całokształtu okoliczności związanych z jego zatrudnieniem, w tym ponad 20-letnim stażem pracy powoda oraz wcześniej nienagannym i zadowalającym - według opinii przełożonych - jego przebiegiem. Pracodawca nie wykazał, aby absencja chorobowa powoda godziła w jego interesy w tym znaczeniu, że musiał on zlecać wykonanie jego pracy innym pracownikom w godzinach nadliczbowych lub osobom trzecim. Oznaczało to, że pozwany nie wykazał, że odwoływanie się do tego kryterium przy wyborze powoda do zwolnienia z pracy było uzasadnione. Ponadto w stosunku do pracownika długoterminowego i nienagannego, dobór taki można uznać za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. W skardze kasacyjnej strona pozwana zaskarżyła wyrok w całości, zarzucając naruszenie następujących przepisów: 1/ art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.) przez błędną wykładnię i przyjęcie, że 20-letni zakładowy staż pracy powoda oraz nienaganny i zadowalający przebieg zatrudnienia, uniemożliwiał rozwiązanie umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika w oparciu o kryterium dyspozycyjności (absencji chorobowych) powoda, 2/ art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 8 k.p. w związku z art. 10 ust. 1 tej ustawy przez błędną wykładnię i wadliwe przyjęcie, że skoro wypowiedzenie dotyczyło pracownika „długoterminowego i nienagannego” to wytypowanie powoda do zwolnienia z pracy było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi do rozpoznania skarżąca wskazała jej oczywiste uzasadnienie, gdyż dokonana przez Sąd Okręgowy „interpretacja przepisów prawa (art. 45 § 1 k.p.) jest zatem prima facie nieprawidłowa, ponieważ
3 odwołuje się do absencji chorobowych jako przesłanki (samodzielnej) wypowiedzenia umowy o pracę, pomijając to, że kwestia dyspozycyjności stanowiła kryterium doboru do zwolnienia, którego konieczność wynikała z przyczyn niedotyczących pracownika”. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i jego zmianę przez oddalenie powództwa oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów procesu, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie nadawała się do przyjęcia do rozpoznania, ponieważ chybione było twierdzenie o jej rzekomo oczywistej zasadności. Wstępnie, dla porządku i przede wszystkim Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że skarżący pracodawca nie wskazał powodowi w piśmie wypowiadającym umowę o pracę jakichkolwiek kryteriów wytypowania go do zwolnienia z pracy, przez co oczywiście spóźnione było wykazywanie dopiero procesie sądowym wcześniej niepodanych powodowi kryteriów wytypowania go do zwolnienia z pracy. Ponadto Sądy meriti uznały, że absencja chorobowa powoda nie naruszała „żywotnych interesów” skarżącego pracodawcy, który nie sformułował takiej przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę ani nie wskazał w oświadczeniu o wypowiedzeniu takiego konkretnego kryterium doboru do zwolnienia z pracy powoda, który wcześniej nienagannie wykonywał długoletnie zatrudnienia u skarżącego. Strona skarżąca nie wykazała też, aby absencja chorobowa powoda naruszała jej istotne interesy. W miarodajnych okolicznościach sprawy, w której już niepodanie zwalnianemu pracownikowi kryteriów doboru do zwolnienia z pracy usprawiedliwia orzeczenie niezgodności z prawem wadliwie dokonanego wypowiedzenia (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia: z dnia 1 kwietnia 2014 r., I PK 244/13, LEX nr 1498580; z dnia 10 września 2013 r., I PK 61/13, LEX nr 1427709; z dnia 25 stycznia 2013 r., I PK 172/12, OSNP 2014 nr 4, poz. 52; z dnia 16 grudnia 2008 r., I PK 86/08, LEX nr 497682), zarzut skarżącej dotyczący rzekomo oczywistej zasadności wniesionej
4 skargi kasacyjnej okazał się bezpodstawny i bezzasadny. Dlatego Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- III PK 31/17 2017-12-06Czy w sytuacji, gdy pracownik jest nieobecny w pracy z powodu długotrwałych i powtarzających się absencji chorobowych dezorganizujących pracę, wypowiedzenie umowy o pracę może być uznane za uzasadnione, nawet jeśli absen…
- III PSK 34/21 2021-03-09Czy długotrwała absencja pracownika spowodowana chorobą, nawet jeśli dotyczy pracownika nienagannie wykonującego swoje obowiązki przez wiele lat i niezatrudnionego na stanowisku kierowniczym, może uzasadniać wypowiedzeni…
- III PK 130/18 2019-06-25Czy nieobecność chorobowa pracownika może stanowić uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę, a jeśli tak, to czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć skargę kasacyjną w celu wykładni przepisów dotyczących zasadności w…
- II PK 367/14 2015-08-25Czy pracodawca może zasadnie wypowiedzieć umowę o pracę pracownikowi, który nie osiągnął właściwych wyników pracy, nawet jeśli przyczyny te są niezawinione i niezależne od pracownika, a także spowodowane działaniem lub z…
- III PSK 90/22 2023-08-03Czy pracodawca w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika, w szczególności w przypadku likwidacji stanowiska pracy, jest zobowiązany do szczegółowego wskazania kryteriów doboru prac…
Powołane przepisy
art. 30 § 4 KPart. 45 KPart. 45 § 1 KPart. 10 ust. 1art. 8 KPart. 3989 § 2 KPC§ 4§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy