I PK 256/04
WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2005-04-04
Skład orzekający: Andrzej Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 382 i 391 K.p.c. poprzez jednostronną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego oraz bezzasadną odmowę przyznania wiarygodności dowodom potwierdzającym tezy pozwanej, przy jednoczesnej niczym nieuzasadnionej odmowie dopuszczenia tych dowodów, stanowi podstawę do przyjęcia kasacji do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że polemika i kwestionowanie ustaleń dokonanych przez sąd w granicach swobodnej oceny dowodów nie wystarcza do przyjęcia kasacji do rozpoznania. Przedstawione przepisy proceduralne nie wywołują rozbieżności w orzecznictwie i nie wymagają zaangażowania Sądu Najwyższego, a argumentacja skarżącej nie podważa wniosków sądów niższych instancji. Wyroki sądów niższych instancji nie zostały oparte na regułach postępowania dowodowego pozostających w sprzeczności z jednolitą linią orzeczniczą Sądu Najwyższego.Stan faktyczny
Powódka dochodziła zapłaty od pozwanej. Sąd Rejonowy zasądził dochodzoną kwotę. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanej. Pozwana złożyła kasację, zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie prawa procesowego poprzez jednostronną ocenę dowodów i odmowę dopuszczenia dowodów. Pozwana wskazała na potrzebę wykładni art. 233 § 1 k.p.c. i sprzeczność wyroku z dotychczasową linią orzeczniczą.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji pozwanej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I PK 256/04 POSTANOWIENIE Dnia 4 kwietnia 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Andrzej Wróbel w sprawie z powództwa Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w B. przeciwko B. P. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 kwietnia 2005 r., kasacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 6 kwietnia 2004 r., sygn. akt IX Pa …/03, odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2004 r., sygn. akt IX Pa …/03 oddalił apelację B. P. od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia 14 sierpnia 2003 r., sygn. akt IV Pm …/02, którym to wyrokiem zasądził od pozwanej dochodzoną przez Okręgową Spółdzielnię Mleczarska w B. kwotę. Od powyższego wyroku pozwana złożyła kasację, w której zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie prawa procesowego (art. 233 §1 k.p.c. w zw. z art. 382 i 391 K.p.c.) mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na jednostronnej i wybiórczej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz bezzasadnej odmowie przyznania wiarygodności dowodom potwierdzającym teorie
2 pozwanej przy jednoczesnej niczym nieuzasadnionej odmowie dopuszczenia w sprawie tych dowodów. Zdaniem skarżącej w sprawie istnieje ponadto potrzeba dokonania przez Sąd Najwyższy jednoznacznej wykładni przepisu art. 233 § 1 k.p.c. albowiem przepis ten nie jest jednoznacznie interpretowany w orzecznictwie. Ponadto zapadły w niniejszej sprawie wyrok Sądu II instancji jest sprzeczny z dotychczasową jednolitą linią orzeczniczą dotyczącą stosowania normy art. 233 § 1 k.p.c. wyrażoną m.in. w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1973 r. III CRN 291/73; z 8 sierpnia 1967 r., I CR 58/67; z 17 listopada 1966 r., II CR 423/66; z 9 lipca 1971 r., II CR 217/71. Sąd Najwyższy, zważył co następuje: Zarówno w piśmiennictwie i orzecznictwie utrwalone zostało, iż okoliczności sporne są dostatecznie wyjaśnione, gdy nie budzą wątpliwości sądu, a wyjaśnienie to może nastąpić poprzez: a) uzgodnienie spornych okoliczności między stronami, b) przeprowadzenie postępowania dowodowego, którego wyniki są zgodne z wynikami, do których miałoby prowadzić przeprowadzenie nowego dowodu (por. uchwałę SN z 15 lipca 1974 r., Kw.Pr 2/74, OSNCP 1974, nr 12, poz. 203; orz. SN z 18 września 1969 r., II CR 308/69, OSNCP 1970, nr 7-8, poz. 130). Polemika i kwestionowanie ustaleń dokonanych przez sąd w granicach swobodnej oceny dowodów nie wystarcza w ocenie Sądu Najwyższego do przyjęcia kasacji do rozpoznania. Przedstawione, w zakresie podstaw kasacji, przepisy proceduralne nie wywołują rozbieżności w orzecznictwie i nie wymagają zaangażowania Sądu Najwyższego, a wywiedziona przez skarżącą argumentacja na okoliczność naruszenia postępowania dowodowego nie podważa wniosków jakie w tej kwestii wysnuły sądy niższych instancji. Ponadto wyroki sądów niższych instancji wydane w przedmiotowej sprawie, nie zostały oparte na regułach postępowania dowodowego pozostającego w sprzeczności, jak sugeruje skarżąca, z jednolitą linią orzeczniczą Sądu Najwyższego reprezentowaną m.in. w wyrokach, których tezy brzmią: III CRN 291/73 z 30 listopada 1973 r. „Nie można opierając się na jakichś ogólnych rozważaniach rozstrzygać kwestii waloru określonych dowodów w jakiś
3 sposób generalny i abstrakcyjny w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego. (...)”;I CR 58/67 z 8 sierpnia 1967 r. „1. Przysługujące sądom prawo swobodnej oceny dowodów musi być tak stosowane, by prawidłowość jego realizacji mogła być w toku instancji sprawdzona. W szczególności ocena zeznań świadków nie może ograniczać się do niektórych tylko przesłanek, jak np. cech charakteru lub rodzaju stosunków łączących świadka ze stroną, lecz powinna także opierać się na zestawieniu treści zeznań z pozostałymi dowodami, naświetlającymi sporne okoliczności w sposób odmienny i na dokonaniu prawidłowego wyboru po rozważeniu wynikłych sprzeczności w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego. (...)”; II CR 423/66 z 17 listopada 1966 r. „(...) 2. Art. 233 § 1 k.p.c. pozostawiając sądowi ocenę wiarygodności i mocy dowodów według własnego przekonania, nie tylko nie zabrania, lecz nawet zakłada włączenie w skład tej oceny takich niewymiernych elementów, jak zachowanie się stron i świadków w czasie składania zeznań, ich reakcję na dowody przeciwne, oceną pobudek składających do zmiany zeznań. Ocena ta musi być jednak dokonana na podstawie wszechstronnego rozważenia materiału zebranego, a gdy materiał ten jest zbyt skąpy, winna być poprzedzona jego uzupełnieniem na podstawie art. 232 k.p.c. Gdy więc materiał dowodowy ogranicza się tylko do przesłuchania stron składających sprzeczne zeznania, ocena ich wiarygodności w oparciu wyłącznie o obserwację ich zachowania się i bezpośredniej reakcji na składanie zeznań, bez próby uzupełnienia dowodów w trybie art. 232 k.p.c., narusza art. 233 § 1 k.p.c.”; II CR 217/71 z 9 lipca 1971 r. „Błędny jest pogląd skarżących, jakoby sąd zawsze powinien opierać się na materiałach źródłowych, a jeżeli brak tego rodzaju dowodów, niedopuszczalne jest opieranie pozytywnych ustaleń na dowodach pośrednich. W systemie bowiem, który opiera się na swobodnej ocenie dowodów i tzw. "dowodzie wolnym", nie można z góry pozbawiać innych dowodów, poza dowodami bezpośrednimi, mocy dowodowej, oczywiście, przy uwzględnieniu zasad, które znalazły wyraz w art. 233 § 1 k.p.c.” Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II UK 112/05 2006-01-18Czy naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) w kontekście zasady kontradyktoryjności (art. 232 k.p.c.) może stanowić podstawę do przyjęcia kasacji do rozpoznania?
- III CKN 176/99 2001-02-09Czy naruszenie przepisów postępowania cywilnego, w szczególności art. 233 § 1 k.p.c. i art. 232 k.p.c., może stanowić skuteczną podstawę kasacji, jeśli nie wykazano rażącej wadliwości oceny dowodów lub oczywistej błędnoś…
- V KK 437/19 2020-01-29Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k., poprzez dowolną ocenę dowodów i brak należytego rozpoznania zarzutów apelacyjnych, może stanowić podstawę d…
- V KK 89/20 2020-05-26Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić wyrok sądu odwoławczego z powodu zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym nienależytego rozpoznania zarzutów apelacji i bezkrytycznego zaakceptowania oddalenia wniosków do…
- I KK 412/25 2025-12-10Czy naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. przez Sąd odwoławczy, polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i uznaniu zeznań świadka za niewiarygodne, może stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia,…
Powołane przepisy
art. 233 §1 KPCart. 382art. 233 § 1 KPCart. 232 KPC§1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy