I PK 295/04

Sygn. akt I PK 295/04 POSTANOWIENIE Dnia 10 maja 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Hajn w sprawie z powództwa J. K., M.K. i S. K. przeciwko Zakładom Mechanicznym "B." Spółce Akcyjnej w G. o odprawę pieniężną, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 maja 2005 r., kasacji powodów od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 9 czerwca 2004 r., sygn. akt VIII Pa …/04, odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie […] przeciwko Zakładom Mechanicznym „B.” Spółce Akcyjnej w G. o odprawę pieniężną wyrokiem z 9 czerwca 2004 r. oddalił apelację powodów i odstąpił od obciążania ich kosztami zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. W kasacji pełnomocnik powodów zaskarżył orzeczenie Sądu Okręgowego w całości zarzucając mu naruszenie art. 385 k.p.c., polegające na oddaleniu uzasadnionej apelacji, przy czym uchybienie powyższe wywarło istotny wpływ na treść orzeczenia skutkując wydaniem nietrafnego merytorycznie wyroku. Pełnomocnik podniósł również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 24126 k.p., art. 80 § 1 i 2 i art. 113 § 14 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy z 21 grudnia 1996 r.; art. 19 § 1 i 23 § 5 Ponadzakładowego 2 Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Przedsiębiorstw Przemysłu Obronnego i Lotniczego z 20 września 1996 r. oraz art. 13 § 1 załącznika nr 3 do tego Układu. W opinii wnoszących kasację zasługuje ona na rozpoznanie, albowiem w sprawie występują dwa istotne zagadnienie prawne. Pierwsze polega na odpowiedzi na pytanie, jaki jest podmiotowy zakres uprawnień przewidzianych w art. 80 § 1 i 2 oraz art. 113 § 14 ZUZP, art. 23 § 5 i art. 19 § 2 PUZP oraz art. 3 § 1 załącznika nr 3 do tego układu, w szczególności czy uprawnienia wynikające z unormowań wymienionych układów, adresowanych do „pracowników”, odnoszą się również do pozostałych kategorii osób wymienionych w art. 1 § 1 PUZP, w tym do „pracowników, którzy odeszli na emeryturę i rentę, a ostatnie miejsce ich pracy było u pracodawcy objętego układem”? Drugi problem podniesiony przez kasatora sprowadza się do tego, czy roszczenie o gratyfikację pieniężną przewidzianą w art. 23 § 5 PUZP i art. 113 ZUZP podlega dziedziczeniu oraz czy uprawnienie do tej gratyfikacji powstaje również w sytuacji wypłaty świadczenia odszkodowawczego na podstawie przepisów ogólnych, związanego ze śmiercią poszkodowanego pracownika? Niezależnie od tego autor kasacji utrzymuje, że zaskarżony wyrok oczywiście narusza prawo w granicach zaskarżenia. Wskazując na powyższe pełnomocnik powodów wniósł o uchylenie orzeczenia w całości i przekazanie sprawy sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania, wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania za wszystkie instancje; ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie apelacji w całości oraz zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego za pierwszą, drugą i trzecią instancję według załączonego spisu – w wypadku uznania podstawy kasacyjnej z art. 3931 pkt 2 za nieusprawiedliwioną. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3933 § 1 k.p.c. kasacja, obok oznaczenia zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem zakresu zaskarżenia, przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu uchylenia lub zmiany, powinna zawierać, jako jeden z 3 elementów konstrukcyjnych, także przedstawienie okoliczności uzasadniające jej rozpoznanie. Wymaganie to jest związane z faktem, że kasacja stanowi środek odwoławczy spełniający przede wszystkim funkcje publiczne, a jej podstawowym celem jest zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Przedstawienie okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania polega na wyjaśnieniu, jakie zagadnienie prawne występuje w sprawie i dlaczego jest ono istotne, albo na określeniu, które przepisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ze wskazaniem, na czym polegają związane z tym poważne wątpliwości, lub z przedstawieniem rozbieżności występujących w orzecznictwie sądów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002 nr 12, poz. 151). W szczególności kasator powinien wykazać, że z uwagi na powołaną przez niego okoliczność uzasadniającą rozpoznanie kasacji, przyjęcie kasacji do rozpoznania sprawy umożliwi Sądowi Najwyższemu ujednolicenie wykładni prawa lub wniesienia wkładu w rozwój prawa i jurysprudencji. Kasacja powodów nie spełnia tych wymagań. Ich pełnomocnik ogranicza się do wskazania, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne i sformułowania pytań wiążących się z tymi zagadnieniami. Nie podaje on natomiast uzasadnienia, które w tym przypadku powinno polegać na wykazaniu, dlaczego wskazane zagadnienia są istotne z punktu widzenia wskazanych wyżej publicznych celów kasacji. (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002 nr 12, poz. 151). Co więcej uzasadnienie kasacji zostało w całości poświęcone uzasadnieniu jej podstaw, a jej autor nie podjął próby uzasadnienia okoliczności kasacyjnych. Stwierdzenie to odnosi się również w pełni do stwierdzenia, że „zaskarżony wyrok oczywiście narusza prawo w granicach kasacji. Takie stwierdzenie wymaga szczególnie starannego uzasadnienia, zwłaszcza, gdy odnosi się do całej grupy przepisów wskazanych w podstawach kasacji. Należy bowiem przypomnieć, że zgodnie z ustalonym orzecznictwem oczywiste naruszenie prawa przez zaskarżony wyrok jest możliwe do przyjęcia tylko wówczas, gdy jest widoczne na pierwszy rzut oka, bez potrzeby zagłębiania się w sprawę (uchwała Połączonych Izb – Izby Administracyjnej, Pracy i 4 Ubezpieczeń Społecznych oraz Izby Cywilnej z dnia 17 grudnia 2002 r., III CZP 72/02, OSNC 2003, nr 7-8, poz. 92). W ocenie Sądu Najwyższego nie ma podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie wystąpiło oczywiste naruszenie prawa w podanym powyżej znaczeniu. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia kasacji do rozpoznania na podstawie art. 393 k.p.c. i art. 3937 § 1 k.p.c.