I PK 301/15

Sygn. akt I PK 301/15 POSTANOWIENIE Dnia 27 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Prusinowski w sprawie z powództwa D. W. przeciwko A. Spółce z o.o. w C. o odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę przez pracownika bez wypowiedzenia na skutek naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków, o wynagrodzenie za czas gotowości do pracy i sprostowanie świadectwa pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 września 2016 r., skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt IV Pa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w C. wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r. zmienił wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 2 października 2014 r. i zasądził od pozwanych A. Spółka z o.o. w P. i A. Spółka z o.o. w C. wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Analiza wywodu dokonanego przez Sąd odwoławczy pozwala sądzić, że między powodem a pozwanymi nie doszło do udzielenia urlopu bezpłatnego w okresach przestoju. W tym celu Sąd ten wskazywał, że zgromadzony materiał dowodowy implikuje obraz praktyki stosowanej u pozwanej - dotyczącej „wysyłania” 2 pracowników na urlopy bezpłatne w okresach przestoju. Sąd Okręgowy ustalił też, że to pracodawcy inicjowali podpisywanie przez pracowników wniosków urlopowych, a ci czynili to w sytuacji przymusu ekonomicznego. Mając na uwadze dokonane ustalenia Sąd Okręgowy wskazał, że art. 174 k.p. powinien podlegać wykładni funkcjonalnej. W myśl tego przepisu urlop bezpłatny powinien zostać udzielony na pisemny wniosek pracownika, a zatem konstrukcja ta nie polega na „wysyłaniu” pracownika na taki urlop przez pracodawcę, nawet przy zachowaniu wymogów formalnych, w postaci podpisanego pisemnego wniosku pracownika. Następuje bowiem wówczas niejako odwrócenie sytuacji. Tymczasem funkcją art. 174 k.p. jest ochrona pracownika przed praktykami ujawnionymi w ustalonym stanie faktycznym. W tym kontekście Sąd Okręgowy zauważył, że niedopuszczalne jest przerzucanie ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej z pracodawcy na pracownika, poprzez „wysyłanie” pracowników na urlopy bezpłatne - kiedy okresowo nie ma pracy. Skargę kasacyjną wywiódł pozwany A. Spółka z o.o. w C.. Wskazał, że za jej przyjęciem do rozpoznania przemawia zagadnienie prawne, sprowadzające się do pytania, czy przepis art. 174 k.p. może podlegać wykładni funkcjonalnej, określonej jako ochrona pracownika przed praktykami pracodawcy, w oderwaniu od wykładni oświadczeń woli na podstawie art. 65 k.c. w zw. z art. 300 k.p. Zdaniem skarżącego rozszerzanie katalogu podstaw uchylania się przez osoby pełnoletnie i posiadające pełną zdolność do czynności prawnych od skutków złożonych przez nich oświadczeń woli poprzez zastosowanie wykładni funkcjonalnej przepisów regulujących określone umowy może prowadzić do powstania stanu niepewności prawnej i skutkować rozbieżnością w orzecznictwie sądów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania. Istotność zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. polega na tym, że jego przedmiotem jest kwestia prawna, a nie faktyczna. Pozwany nie zastosowała się do tego kanonu (być może sugerował się nie do końca klarownymi wypowiedziami Sądu odwoławczego). Pyta bowiem, czy art. 174 k.p. 3 może podlegać wykładni funkcjonalnej, określonej jako ochrona pracownika przed praktykami pracodawcy, w oderwaniu od wykładni oświadczeń woli na podstawie art. 65 k.c. w zw. z art. 300 k.p. Rzecz w tym, że aspekt związany z dyrektywami preferencji wykładni przepisu prawa materialnego nie wchodzi w relację z czynnikiem odnoszącym się do sfery faktów, a za taki należy uznać odtworzenie treści oświadczeń woli stron. Sąd odwoławczy w istocie uznał, że nie doszło do udzielenia powodowi urlopu bezpłatnego w myśl art. 174 § 1 k.p. W konsekwencji na odtworzenie zakresu desygnatów art. 174 § 1 k.p. nie ma wpływu wynik ustaleń faktycznych, związanych z analizą oświadczeń stron. Występuje jednak zależność odwrotna, do której zdaje się nawiązywał Sąd drugiej instancji. Sprowadza się ona do przyjęcia, że stosowanie art. 65 k.c. do stosunków pracy odbywa się w myśl art. 300 k.p., czyli odpowiednio. W konsekwencji zachodzi potrzeba uwzględnienia specyfiki prawa pracy, w tym ochronnego celu umowy o pracę (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 1999 r., I PKN 474/98, OSNAPiUS 2000 nr 5, poz. 177). Znaczy to tyle, że art. 174 § 1 k.p.c., ze względu na swój wymiar ochronny, może mieć wpływ na ocenę treści i skuteczności oświadczeń woli. Nie jest jednak tak, że to art. 65 k.c. modeluje rozumienie art. 174 § 1 k.p. Reasumując, ze względu na zaprezentowaną wadliwość przy sformułowaniu zagadnienia prawnego, nie sposób twierdzić, że charakteryzuje się ono istotnością, mającą znaczenie dla praktyki stosowania prawa i rozwoju instytucji prawnej określonej w art. 174 § 1 k.p. Dlatego nie doszło do ziszczenia się przesłanki z art. 3989 § 1 k.p.c. i należało orzec jak w sentencji.