I PK 319/13
WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-04-23
Skład orzekający: Bogusław Cudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik zarejestrowany jako osoba bezrobotna po bezprawnym rozwiązaniu umowy o pracę, który nie był w faktycznej dyspozycji pracodawcy, może być uznany za gotowego do świadczenia pracy w rozumieniu art. 81 § 1 k.p.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając ją za oczywiście bezzasadną i niespełniającą wymogów formalnych. Wskazano, że dla przyjęcia gotowości pracownika do świadczenia pracy w rozumieniu art. 81 § 1 k.p. konieczne jest pozostawanie w dyspozycji pracodawcy, co oznacza stan, w którym pracownik może na wezwanie pracodawcy niezwłocznie podjąć pracę. Samo zarejestrowanie się jako osoba bezrobotna nie jest wystarczające do uznania tej gotowości, zwłaszcza gdy pracownik nie pozostawał w faktycznej dyspozycji pracodawcy.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego dotyczącego wynagrodzenia za pracę. Zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu pracy i Kodeksu cywilnego. Jako podstawę przyjęcia skargi do rozpoznania wskazał istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego gotowości pracownika do świadczenia pracy po bezprawnym rozwiązaniu umowy. Powód argumentował, że jego zarejestrowanie się jako osoby bezrobotnej powinno być uznane za wyraz gotowości do pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając ją za oczywiście bezzasadną i niespełniającą wymogów formalnych.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I PK 319/13 POSTANOWIENIE Dnia 23 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski w sprawie z powództwa Ł. U. przeciwko B. […] Spółce z o.o. w R. o wynagrodzenie za pracę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 kwietnia 2014 r., skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt IX Pa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w K. z 5 września 2013 r. Zarzucono naruszenie art. 81 § 1 k.p. w związku z art. 300 k.p. oraz art. 65 § 1 k.c. Jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano na wystąpienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, które sformułowano w następujący sposób: „mianowicie: 1) dopuszczalność faktu zarejestrowania się jako osoby bezrobotnej przez pracownika, w okresie następującym po bezprawnym rozwiązaniu umowy o pracę z pracownikiem i odmowie dopuszczenia pracownika do pracy, jako okoliczność świadcząca o istnieniu zamiaru wykonywania pracy, koniecznego do przyjęcia gotowości pracownika do świadczenia pracy, 2) faktyczna zdolność do wykonywania pracy pracownika oraz dopuszczalność zgłoszenia
2 zamiaru wykonywania pracy z chwilą ustania stanu nieprawności po stronie pracownika co do jego sytuacji prawnej dotyczącej pozostawania w zatrudnieniu wskutek bezprawnego rozwiązania z nim stosunku pracy jako wystarczająca cecha charakterystyczna gotowości pracownika do pracy, 3) stan niepewności istnienia stosunku pracy wskutek bezprawnego rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem jako rodzaj przeszkody, której pracownik doznał z przyczyn dotyczących pracodawcy, uzasadniającej żądanie wynagrodzenia za okres pozostawania w gotowości do świadczenia pracy”. Ponadto skarżący podniósł, że „stosowanie art. 81 § 1 k.p. budzi wątpliwości w zakresie charakteru wykładni, którą należy stosować — odnotowywane są bowiem dwie linie orzecznicze na jego tle — liberalna oraz rygorystyczna. Pierwsza, pozwala przyjmować za wystarczające dla przyjęcia, iż ma miejsce pozostawanie w dyspozycji pracodawcy, jako elementu gotowości do pracy, jest stan, w którym pracownik może na wezwanie pracodawcy niezwłocznie podjąć pracę, niezależnie od faktu pozostawania w zatrudnieniu u innego pracodawcy (wyrok SN z 2 września 2003 r., I PK 345/02). Natomiast linia radykalna orzecznictwa nakazuje przyjmować, iż cechami charakterystycznymi gotowości pracownika do wykonywania pracy są spełnianie łącznie: 1) zamiar wykonywania pracy, 2) faktyczna zdolność do świadczenia pracy, 3) uzewnętrznienie gotowości do wykonywania pracy oraz 4) pozostawanie w dyspozycji pracodawcy (wyrok SN z 14 grudnia 2009 r., I PK 115/09). Także w doktrynie, gotowość do pracy nic jest terminem prawnym o treści ustalonej jednolicie. Część autorów opowiada się za faktycznym jej pojmowaniem, twierdząc, że warunkiem gotowości do pracy jest rzeczywiste pozostawanie pracownika do dyspozycji pracodawcy w zakładzie lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę jako miejsce wykonywania pracy (A. Józefowicz, Wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy, s. 31, 90 i n.). Według innych, brak pozostawania pracownika w faktycznej dyspozycji pracodawcy nie zawsze unicestwia jego gotowość do pracy. Nadają oni bowiem gotowości do pracy także znaczenie prawne (M. Święcicki, Prawo wynagrodzenia, s. 172, 186; A. Kijowski, Pracowniczy obowiązek gotowości do świadczenia pracy, Poznań 1978)”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
3 Skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna. Nie spełniała także wysokich wymagań stawianych temu nadzwyczajnemu środkowi zaskarżenia (postanowienie SN z 30 maja 2001 r., III CZ 36/01, OSNC 2002 nr 2, poz. 22). Potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących „rozbieżności w orzecznictwie sądów” istnieje dopiero wówczas, gdy rozbieżna jest interpretacja i stosowanie tych samych przepisów prawnych przez sądy orzekające w (co najmniej w dwóch) różnych sprawach (postanowienia SN z 24 kwietnia 2003 r., I PK 557/02, OSNP - wkł. 2003, nr 15, poz. 1, z 24 kwietnia 2003 r., I PK 557/02, niepubl.). Skarżący powinien te orzeczenia wskazać (postanowienie SN z dnia 28 stycznia 2005 r., III PK 91/04, niepubl.), czego bezspornie nie uczynił. We wskazanych w skardze orzeczeniach nie ma bowiem mowy o jakiejkolwiek rozbieżności. W opublikowanej „tezie” wyroku SN z 2 września 2003 r., I PK 345/02, OSNP 2004/18/308 stwierdzono, że „przez pozostawanie w dyspozycji pracodawcy jako element gotowości do pracy w rozumieniu art. 81 § 1 k.p. należy rozumieć stan, w którym pracownik może na wezwanie pracodawcy niezwłocznie podjąć pracę. W uzasadnieniu tego wyroku czytamy, że „cechami charakterystycznymi gotowości pracownika do wykonywania pracy są: 1) zamiar wykonywania pracy, 2) faktyczna zdolność do świadczenia pracy, 3) uzewnętrznienie gotowości do wykonywania pracy oraz 4) pozostawanie w dyspozycji pracodawcy. Z ustaleń Sądu Rejonowego, przyjętych przez Sąd Okręgowy, wynika, że powód nie pozostawał w dyspozycji pracodawcy. Przez pozostawanie w dyspozycji pracodawcy, jako element gotowości do pracy w rozumieniu art. 81 § 1 k.p., należy rozumieć stan, w którym pracownik może niezwłocznie, na wezwanie pracodawcy podjąć pracę”. W drugim wskazanym w skardze wyroku SN z 14 grudnia 2009 r., I PK 115/09, LEX nr 577683, stwierdzono to samo, powołując się zresztą na wyżej wymieniony wyrok SN: „cechami charakterystycznymi gotowości pracownika do wykonywania pracy są: 1) zamiar wykonywania pracy, 2) faktyczna zdolność do świadczenia pracy, 3) uzewnętrznienie gotowości do wykonywania pracy oraz 4) pozostawanie w dyspozycji pracodawcy (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego z: 2 września 2003 r., I PK 345/02, OSNP 2004 nr 18, poz. 308; 23 września 2004 r., I PK 541/03, OSNP 2005 nr 7, poz. 94; 11 stycznia 2006 r., II PK 111/05, OSNP 2006 nr 23-24, poz. 347)”.
4 Istotne zagadnienie prawne występuje, gdy wskazywana kwestia prawna ma niemałe znaczenie dla systemu i rozwoju prawa. Chodzi więc nie tylko o określoną staranność i wysiłek w jego zredagowaniu ale przede wszystkim o jurydyczne przedstawienie analizy stanu prawnego, orzecznictwa i wynikającego z tego problemu prawnego o takiej wadze, który może być uznany za istotne zagadnienie prawne (postanowienie SN z 15 listopada 2007 r., II PK 159/07, LEX nr 863976). Rzeczą Sądu Najwyższego przy ocenie, czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, nie jest doszukiwanie się w uzasadnieniu podstaw skargi jurydycznej argumentacji mającej wykazać istnienie istotnego zagadnienia prawnego. Przedstawienie takiej argumentacji w uzasadnieniu podstaw skargi służy bowiem jedynie wykazaniu zarzucanego naruszenia prawa materialnego lub procesowego, a nie uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Samo zaś sformułowanie zagadnienia prawnego, bez przedstawienia jurydycznej argumentacji służącej wykazaniu, że to zagadnienie rzeczywiście występuje i wymaga wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy, nie zastępuje uzasadnienia takiego wniosku (postanowienie SN z 16 kwietnia 2008 r., I CZ 11/08, LEX nr 393883). Ponadto przyjmuje się, że zagadnienie prawne wiąże się z określonym przepisem prawa materialnego lub procesowego lub uregulowaniem prawnym. Wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno zatem nastąpić przez określenie przepisów prawa (postanowienie SN z 19 stycznia 2012 r., I UK 325/11, LEX nr 1125267), czego skarżący również nie uczynił. Z tych względów, orzeczono jak w sentencji. [aw]
Powiązane orzeczenia
- I PK 329/16 2017-09-06Czy pracownik, który dochodzi wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy na podstawie art. 81 § 1 k.p., musi aktywnie manifestować gotowość do podjęcia pracy w sposób ciągły, a samo wytoczenie powództwa o ustalenie sto…
- I PK 180/18 2019-03-26Czy pracownik, który zgłosił pracodawcy gotowość do podjęcia pracy i utrzymywał ją, nabywa prawo do wynagrodzenia za czas gotowości do pracy na podstawie art. 81 § 1 k.p., nawet jeśli nie ponawiał notyfikacji o swojej go…
- III PK 71/14 2014-11-27Czy pracownik, który nie uzewnętrznia swojej gotowości do pracy z uwagi na przekonanie o bezcelowości takiego działania spowodowanego postawą pracodawcy, zachowuje prawo do wynagrodzenia za okres pozostawania w gotowości…
- III PSKP 88/21 2022-12-14Czy pracownikowi, który mimo istnienia stosunku pracy i zgłaszania gotowości do jej wykonywania, nie został dopuszczony do pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie za czas niewykonywania…
- I PK 167/10 2011-01-28Czy pracownik, który nie został dopuszczony do pracy przez pracodawcę, może domagać się wynagrodzenia za czas gotowości do pracy na podstawie art. 81 § 1 k.p., jeśli nie uzewnętrznił swojej gotowości do pracy w sposób do…
Powołane przepisy
art. 81 § 1 KPart. 300 KPart. 65 § 1 KC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy