I PK 321/14
WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-06-17
Skład orzekający: Zbigniew Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca, który dokonuje indywidualnych zwolnień pracowników w krótkim okresie, może być uznany za dokonującego zwolnień grupowych, nawet jeśli formalnie nie przekracza limitów dla zwolnień indywidualnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pracodawca, który dokonuje indywidualnych zwolnień pracowników w krótkim okresie, może być uznany za dokonującego zwolnień grupowych, jeśli takie działania stanowią obejście przepisów dotyczących zwolnień grupowych. Kluczowe dla oceny liczby zwolnień jest data składania oświadczeń woli o wypowiedzeniu i liczba dokonywanych wypowiedzeń w danym okresie, a nie data ustania stosunku pracy. Pracodawca, który periodycznie dokonuje indywidualnych zwolnień, które w istocie są zwolnieniami grupowymi lub dokonywanymi z obejściem procedur, narusza przepisy ustawy o zwolnieniach grupowych.Stan faktyczny
Powód został przywrócony do pracy wyrokiem sądu rejonowego, który uznał jego zwolnienie za niezgodne z prawem. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy, podzielając stanowisko, że zwolnienie powoda nastąpiło w ramach „ukrytych zwolnień grupowych”, a pracodawca nie dochował wymaganej procedury. Pozwana spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących zwolnień grupowych i niewłaściwe zastosowanie przepisów Kodeksu pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I PK 321/14 POSTANOWIENIE Dnia 17 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Myszka w sprawie z powództwa Ł. B. przeciwko F. Spółce Akcyjnej w B. o przywrócenie do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 czerwca 2015 r., skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt IX Pa 162/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Katowicach IX Wydział Pracy wyrokiem z dnia 24 czerwca 2014 r. oddalił apelację pozwanej F. Spółki Akcyjnej w B. od wyroku Sądu Rejonowego w Tychach z dnia 12 listopada 2013 r. przywracającego powoda Ł. B. do pracy u pozwanej na dotychczasowych warunkach oraz zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że zwolnienie powoda nastąpiło w okolicznościach spełniających warunki zwolnień grupowych sensu stricto, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 192,
2 zwanej dalej ustawą o zwolnieniach grupowych), a nie jak podała pozwana - na podstawie art. 10 ust. 1 tej ustawy. Z ustalonych okoliczności w sprawie wynika, że strona pozwana zatrudniająca w 2012 r i 2013 r. ponad 100 pracowników zwolniła w ramach „ukrytych zwolnień grupowych”, z przyczyn niedotyczących pracowników, w okresie od 30 maja do 27 czerwca 2012 r. (tj. w okresie nieprzekraczającym 30 dni), 56 pracowników. Termin „zwolnienia” należy rozumieć jako akty wręczenia pracownikom wypowiedzeń umów o pracę, a nie moment upływu okresu wypowiedzeń (ustania stosunku pracy). Oznaczało to, że rozwiązanie z powodem umowy o pracę powinno nastąpić po przeprowadzeniu procedury określonej w art. 2-4 tej ustawy. Procedury przeprowadzenia zwolnień grupowych pozwana nie dochowała, przez co naruszyła przepisy o ich dokonaniu, co skutkowało przywróceniem powoda do pracy na podstawie art. 45 § 1 k.p. W skardze kasacyjnej pozwana zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego: 1/ art. 1 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych przez błędną wykładnię i przyjęcie, że rozwiązanie stosunku pracy z powodem nastąpiło w okolicznościach spełniających warunki tzw. zwolnień grupowych sensu stricto, a skarżąca zwalniając go w ramach zwolnień indywidualnych naruszyła przepisy o wypowiadaniu umów, co uzasadniało zastosowanie art. 45 k.p., 2/ „niewłaściwe zastosowanie art. 45 § 1 k.p. zamiast art. 45 § 2 k.p. a w konsekwencji” przyjęcie, że nie zaistniały przesłanki do zasądzenia odszkodowania w miejsce przywrócenia powoda do pracy, które uznać należy za niecelowe. Jako okoliczności uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano: 1/ występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego związku pomiędzy naruszeniem wymogów formalnych wypowiedzenia umowy o pracę, związanych z procedurą zwolnień grupowych, a niecelowością przywrócenia do pracy, 2/ „istnienie potrzeby wykładni przepisów prawa, a to art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników”. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji oraz
3 zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów procesu, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do rozpoznania. Z braku jakichkolwiek proceduralnych zarzutów kasacyjnych we wniesionej skardze kasacyjnej Sąd Najwyższy był związany miarodajnymi ustaleniami faktycznymi zaskarżonego wyroku (art. 39813 § 2 k.p.c.), z których wynikało, że pozwany pracodawca dokonywał comiesięcznych indywidualnych zwolnień pracowników, które były „ukrytymi zwolnieniami grupowymi”. W szczególności w poddanym weryfikacji nieprzekraczającym 30 dni okresie od 30 maja do 27 czerwca 2012 r. skarżący pracodawca w taki sposób zwolnił aż 56 pracowników, przekraczając limit (liczbę 29) pracowników, których mógł potencjalnie zwolnić w trybie indywidualnym. Nie bez znaczenia była okoliczność, że pozwany w sposób niejako ciągły zmierzał do zachowania ustawowo ograniczonego limitu zwolnień indywidualnych w celu uniknięcia procedur wymaganych przy grupowym zwalnianiu pracowników. Miarodajne było też ustalenie Sądu pierwszej instancji, że przywrócenie powoda do pracy nie było niecelowe ani niemożliwe, a w każdym razie skarżący nie zarzucił błędu takim ustaleniom, o których nie wspomniał Sąd drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wobec tych niezaskarżonych ustaleń faktycznych, przy braku adekwatnych proceduralnych zarzutów kasacyjnych skarżącego pracodawcy, chybione i bezpodstawne okazały się zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Za ugruntowane i niewymagające wyjaśnień należy uznać podzielane przez doktrynę i komentatorów stanowisko judykatury (por. wyrok Sądu Najwyższego z 20 września 1994 r., I PRN 63/94, OSNAPiUS 1995 nr 3, poz. 36, a niedawno wyrok Sądu Najwyższego z 4 marca 2015 r., I PK 184/14, dotychczas niepublikowany), że dla oceny liczby zwolnień z pracy z przyczyn niedotyczących pracowników w ustawowym terminie decydujące znaczenie ma data składania oświadczeń woli o wypowiedzeniu oraz liczba dokonywanych w tym okresie wypowiedzeń umów o pracę, a nie data i liczba rozwiązanych stosunków pracy
4 (por. także wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie Irmatraud Junk przeciwko Wolfgang Kühnel z dnia 27 stycznia 2005 r., C-188/03), co wyklucza takie kalkulacje pracodawców, którzy periodycznie dokonują indywidualnych zwolnień z pracy będących w istocie rzeczy zwolnieniami grupowymi lub zwolnieniami dokonywanymi z oczywistym obejściem procedur wymaganych przy dokonywaniu grupowych zwolnień pracowników. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- II PK 107/04 2004-12-14Czy pracodawca może jednocześnie stosować procedury zwolnień grupowych i indywidualnych z przyczyn dotyczących zakładu pracy, gdy zwolnienie indywidualne jest uzasadniane niezgodnością z porozumieniem zawartym w ramach z…
- I PK 291/15 2016-09-27Czy pracodawca może ustalić w porozumieniu ze związkami zawodowymi dłuższy niż 30 dni okres trwania zwolnień grupowych oraz większą liczbę pracowników do zwolnienia, a jeśli tak, to czy pracownik będący społecznym inspek…
- III PK 109/15 2016-04-07Czy kryteria doboru pracowników do zwolnienia, oparte na systemie punktacji za efektywność pracy, mogą być uznane za rzetelne i sprawiedliwe, a ich zastosowanie zgodne z prawem, gdy pracodawca nie stosuje procedury zwoln…
- I PSK 272/21 2022-04-27Czy pracodawca zatrudniający co najmniej 20 pracowników może rozwiązać stosunek pracy z jednym pracownikiem z przyczyn niedotyczących pracownika, jeśli zwolnienia w okresie 30 dni obejmują mniejszą liczbę pracowników niż…
- I PSK 244/21 2022-04-27Czy przepisy ustawy o zwolnieniach grupowych mogą stanowić podstawę rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem powracającym z urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu ojcowskiego, gdy nie jest możliwe zat…
Powołane przepisy
art. 1 ust. 1art. 10 ust. 1art. 2art. 45 § 1 KPart. 45 KPart. 45 § 2 KPart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy