I PK 70/18

Sygn. akt I PK 70/18 POSTANOWIENIE Dnia 20 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Halina Kiryło w sprawie z powództwa P. L. przeciwko Urzędowi Gminy w M. o odszkodowanie i zadośćuczynienie w związku z mobbingiem, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 20 marca 2019 r., skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 6 listopada 2017 r., sygn. akt V Pa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.350 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 listopada 2017 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 10 lutego 2017 r. (którym Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo P. L. o zasądzenie od pozwanego Urzędu Gminy w M. kwoty 40.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikającą z rozstroju zdrowia, zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2.054,27 zł tytułem kosztów sądowych, a w pozostałym zakresie zwolnił powoda od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, w tym od nieuiszczonej opłaty od pozwu oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.800 zł 2 tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego) i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.350 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za drugą instancje. Powód zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego w postaci: 1) art. 378 § 1 k.p.c. obligującego sąd odwoławczy do rozpoznania sprawy w granicach apelacji, w tym rozpoznania wszystkich zarzutów apelacji, przez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu rozpoznania podstawowych zarzutów apelacji w postaci: a) zaniechania rozpoznania zarzutu naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c., przez sąd pierwszej instancji mimo rozbudowanej i konkretnej argumentacji, wskazującej na przekroczenie przez sąd pierwszej instancji zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny dowolnej, częstokroć kontrfaktycznej z treścią dowodów (zeznań świadków) uznanych przez sąd za w pełni wiarygodne; b) zaniechania rozpoznania zarzutu naruszenia przepisu art. 328 § 2 k.p.c. w postaci: zaniechania wskazania zakresu, w jakim zeznania poszczególnych świadków pozostają rozbieżne z zeznaniami świadków uznanymi za wiarygodne, co dotyczyło zwłaszcza rzekomej rozbieżności z zeznaniami następujących świadków: J. K., R. S., A. I. - N., K. D., C. R., R. J. i E. P. (zarzut 3b apelacji); tzw. grupowego powołania dowodów, niepozwalającego ustalić, jaki konkretnie dowód ma odpowiadać konkretnemu ustaleniu faktycznemu (zarzut 3a apelacji); braku wystarczającego wyjaśnienia przyczyn, dla których opinia biegłego J. W. została uznana za w pełni prawidłową, mimo przedstawienia przez powoda szerokiej i merytorycznej argumentacji wskazującej na nieprawidłowość tej opinii, zawartej w piśmie pełnomocnika powoda z dnia 22 grudnia 2016 r.; c) zaniechania rozpoznania zarzutu naruszenia przepisu art. 97 w zw. z art. 113 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, przez zasądzenie od powoda kosztów sądowych na rzecz Skarbu Państwa, mimo braku zaistnienia przesłanek wskazanych w przepisach art. 113 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; 2) art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. określającego treść uzasadnienia sądu odwoławczego, przez niewłaściwe zastosowanie polegające na zdawkowym odniesieniu się do treści sformułowanych zarzutów, a w praktyce 3 ograniczenie się do rutynowych sformułowań, które nie odnoszą się w rzeczywistości do konkretnej argumentacji środka odwoławczego; 3) art. 217 § 3 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., przez oddalenie wniosków dowodowych o przeprowadzenie dowodów z opinii biegłego neurologa oraz opinii biegłego z zakresu fizjoterapii ewentualnie biegłego specjalizującego się w zagadnieniach związanych z chorobami kręgosłupa, jak również dokumentacji medycznej, ze wskazaniem, że wniosek dowodowy w tym zakresie został powołany jedynie dla zwłoki, podczas gdy w rzeczywistości wniosek został powołany w związku z koniecznością uzyskania wiadomości specjalnych z zakresu tzw. somatyzacji objawów, co wynika z przeprowadzonej w toku postępowania opinii sądowej psychiatrycznej i psychologicznej, a opiniujący w sprawie biegły neurolog J. W. przyznał, że nie dysponuje wiadomościami specjalnymi w tym zakresie. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał na oczywistą zasadność skargi, która wynika z tego, że naruszenie przepisów postępowania przez sąd odwoławczy było w przypadku przedmiotowej sprawy na tyle rażące, iż w ocenie skarżącego przedmiotowa skarga jest oczywiście uzasadniona. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego powinno odnosić się do każdego z zarzutów i wniosków apelacji. Tymczasem uzasadnienie sądu odwoławczego wskazuje, że sąd ten nie rozpoznał większości zarzutów apelacji, ograniczając się do powielenia ustaleń i argumentacji dokonanych przez sąd pierwszej instancji, bez odniesienia się do konkretnych argumentów podniesionych w apelacji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcie skargi do rozpoznania, a w przypadku przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania - o jej oddalenie i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Skarga kasacyjna, jako szczególny środek zaskarżenia, służy realizacji 4 interesu publicznego w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. Funkcje postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w konkretnej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za interwencją Sądu Najwyższego. Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c. i tylko w przypadku przekonania Sądu Najwyższego przez skarżącego, za pomocą jurydycznej argumentacji, że zachodzi publicznoprawna potrzeba rozstrzygnięcia sformułowanego w skardze zagadnienia prawnego przy jej merytorycznym rozpoznawaniu. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004 nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004 nr 3, poz. 49). Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, niepublikowane; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, niepublikowane). Powołanie się na przesłankę zawartą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje przy tym skarżącego do przedstawienia wywodu prawnego uzasadniającego jego pogląd, że skarga jest oczywiście uzasadniona, przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego 5 polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarga kasacyjna w zakresie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania oraz jego uzasadnienia nie spełnia wymagań stawianych temu nadzwyczajnemu środkowi zaskarżenia. W pierwszej kolejności wypada zauważyć, że skarga kasacyjna opierają się wyłącznie na zarzutach naruszenia prawa procesowego, co oznacza, że skarżący nie kwestionuje prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Tymczasem o wyniku sprawy decyduje właściwie zinterpretowane i zastosowane prawo materialne, w oparciu o które rozstrzygnięto o żądaniu pozwu. Bez podniesienia zarzutu naruszenia prawa materialnego i wykazania jego zasadności nie można wykazać wpływu ewentualnych naruszeń przepisów postępowania na wynik sprawy, a tym bardziej oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest bowiem oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia i do istnienia takiego związku między wytykanym uchybieniem a wynikiem postępowania w sprawie powinien zmierzać skarżący (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2018 r., IV CSK 599/17, LEX nr 2499804). W sytuacji, gdy skarżący nie kwestionuje sposobu rozumienia i subsumpcji przepisów prawa materialnego będących podstawą wydanego rozstrzygnięcia, a jedynie prawidłowość postępowania przed sądem, nie jest możliwe uznanie, że zapadłe w sprawie orzeczenie jest oczywiście nieprawidłowe. Niezależnie od powyższego należy również zauważyć, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowi w istocie polemikę z dokonaną przez Sądy oceną dowodów i poczynionymi ustaleniami, co w świetle art. 3983 § 3 k.p.c. oraz art. 39813 § 2 k.p.c. jest niedopuszczalne. Nadto warto przypomnieć, że nie jest bezwzględnym warunkiem prawidłowego rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do każdego z zarzutów podniesionych w apelacji. Z ustanowionego w art. 378 § 1 k.p.c. 6 obowiązku rozpoznania sprawy w granicach apelacji nie wynika bowiem konieczność osobnego omówienia przez sąd w uzasadnieniu wyroku każdego argumentu apelacji. Za wystarczające należy uznać odniesienie się do sformułowanych w apelacji zarzutów i wniosków w sposób wskazujący na to, że zostały one przez sąd drugiej instancji w całości rozważone przed wydaniem orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z 14 marca 2018 r., II PK 120/17, LEX nr 2488061). Z uzasadnienia Sądu drugiej instancji sporządzonego w niniejszej sprawie wynika, że rozważył on wszystkie zarzuty i wnioski sformułowane przez skarżącego w treści apelacji. Nie stanowi o oczywistym naruszeniu powołanego przepisu fakt, że skarżący uważa argumentację przedstawioną przez sąd apelacyjny za niewystarczającą i niesatysfakcjonującą. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy z mocy art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie § 10 ust. 4 pkt 2 w związku z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 265).