I UK 118/16

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2017-01-11

Skład orzekający: Romualda Spyt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osiągnięcie wieku emerytalnego mieści się w pojęciu "warunków, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej" w kontekście przyznania emerytury pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że osiągnięcie wieku emerytalnego mieści się w pojęciu "warunków, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej". W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie ma wątpliwości, że warunki te obejmują również wiek emerytalny. Skoro Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w tej kwestii, nie zachodzi istotne zagadnienie prawne wymagające rozpoznania skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Ubezpieczony wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego odmawiającego mu prawa do emerytury. Zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów dotyczących wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach. Wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące interpretacji pojęcia "warunków" w art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o nieprzyjęcie skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od ubezpieczonego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UK 118/16 POSTANOWIENIE Dnia 11 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt w sprawie z odwołania W. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 11 stycznia 2017 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt III AUa 1895/14, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od W. W. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K. kwotę 270 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Ubezpieczony W. W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 19 listopada 2015 r. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 46 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 32 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 887 ze zm.; dalej ustawa emerytalna) w związku z § 3 oraz § 4 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), przez bezpodstawne przyjęcie, że do warunków, o których 2 mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, ustawy emerytalnej należy zaliczyć również osiągnięcie w terminie wskazanym w tym przepisie wieku emerytalnego. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, „ponieważ w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, którego rozstrzygniecie będzie miało znaczenie dla wszystkich stanów faktycznych analogicznych do sytuacji ubezpieczonego, w tym również decydować będzie o wyniku postępowania w sprawie przyznania Ubezpieczonemu prawa do emerytury. (…) W ocenie ubezpieczonego w niniejszej sprawie występuje istotne zagadnienie prawne wymagające rozstrzygnięcia i udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w stosunku do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach, wymienionych w wykazie A, posiadających na dzień 31 grudnia 2008 roku wymagany okres zatrudniania (wynoszący 25 lat dla mężczyzn) oraz co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, wymienionych w wykazie A (§ 4 Rozporządzenia) pod pojęciem warunków, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy należy rozumieć również osiągniecie wieku emerytalnego, przewidzianego w przepisach dotychczasowych, czy też wiek emerytalny nie mieści się w zakresie pojęciowym przedmiotowych warunków, a tym samym rozstrzygnięcie, czy w stosunku do takich pracowników, dla uzyskania przez nich emerytury w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 2 i 3 ustawy, osiągnięcie wieku emerytalnego wynoszącego dla mężczyzn 60 lat musi nastąpić przed dniem 1 stycznia 2009 roku, czy też może mieć miejsce po dniu 31 grudnia 2008 roku”. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. wniósł o nieprzyjęcie jej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie od ubezpieczonej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wstępnie trzeba przypomnieć, że ograniczenia dopuszczalności wnoszenia skargi kasacyjnej wynikają z konstytucyjnej roli Sądu Najwyższego w systemie organów wymiaru sprawiedliwości. Skarga kasacyjna nie jest więc (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej 3 charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia, gdy się weźmie nadto pod uwagę, że Konstytucja w art. 177 ust. 1 gwarantuje jedynie dwuinstancyjne postępowanie. Ewentualna możliwość dalszego postępowania, w tym postępowania przed Sądem Najwyższym, stanowi uprawnienie dodatkowe, które może zostać obwarowane szczególnymi przesłankami, w tym określonymi w art. 3989 § 1 k.p.c. Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Gdy idzie o przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., to trzeba wskazać, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, istotnym zagadnieniem prawnym jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego rozstrzygnięcie może przyczynić się do rozwoju prawa. W konsekwencji nie można uznać, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), jeśli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii przedstawianej w skardze i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNAPiUS - wkładka z 2003 r. Nr 13, poz. 5; z dnia 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467, z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468; z dnia 19 stycznia 2012 r., I UK 328/11, LEX nr 1215423; z dnia 19 marca 2012 r., II PK 294/11, LEX nr 1214578). Odnosząc się do wywodów skarżącego, należy wskazać, że w orzecznictwie, nie ma wątpliwości, że „warunki”, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy 4 emerytalnej, to warunki „określone” w przepisach wskazanych w art. 46 ust. 1, a wśród nich jest też wiek emerytalny (zob. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2007 r., II UZP 14/06, OSNP 2007 nr 13-14, poz. 199 oraz uzasadnienia wyroków Sądu Najwyższego: z dnia 6 lutego 2009 r., I UK 243/08, LEX nr 571847; dnia 8 października 2010 r., II UK 103/2010, OSNP 2012 nr 1-2, poz. 22; dnia 16 czerwca 2011 r., III UK 217/10, LEX nr 950438; z dnia 26 kwietnia 2016 r., I UK 151/15, LEX nr 2050671; z dnia 18 lipca 2007 r., I UK 62/07, OSNP 2008 nr 17-18, poz. 269; z dnia 18 marca 2014 r., II UK 389/13, LEX nr 1446449). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie prowadzi do konkluzji o celowości dokonania odmiennej wykładni tego pojęcia. Skarżący nie zdołał zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jego skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 3989 k.p.c., należało postanowić jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto po myśli art. 98 k.p.c. w związku z § 9 ust. 2 w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym do 26 października 2016 r.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 46 ust. 1art. 32 ust. 1art. 27 ust. 2art. 177 ust. 1art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 KPCart. 98 KPC§ 3§ 4 ust. 1§ 4§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy