I UK 119/17
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2018-01-18
Skład orzekający: Beata Gudowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca prawa do emerytury na warunkach szczególnych może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeśli jej argumentacja opiera się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych i ocen dowodów dokonanych przez sądy niższych instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjmuje skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie opiera się na zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych, które są poza zakresem kontroli kasacyjnej. Powołanie się na podstawę kasacyjną z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania naruszenia prawa w sposób oczywisty i widoczny, co nie może być utożsamiane z brakiem aprobaty dla ustaleń faktycznych. Ubezpieczona nie wykazała, że wykonywała prace w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na wydziałach produkcyjnych.Stan faktyczny
Ubezpieczona E.L. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej jej prawa do emerytury na warunkach szczególnych. Sądy niższych instancji oddaliły jej odwołanie, stwierdzając, że nie wykazała ona 15-letniego stażu pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. Spór dotyczył charakteru pracy wykonywanej w Cementowni „R.” na stanowiskach laboratoryjnych. Sąd Apelacyjny uznał, że pobieranie próbek i analiza nie odbywały się na wydziałach produkcyjnych i nie stanowiły podstawowej działalności pracownika.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącej na rzecz organu rentowego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 119/17 POSTANOWIENIE Dnia 18 stycznia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z odwołania E.L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C. o prawo do emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 18 stycznia 2018 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt III AUa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od skarżącej na rzecz organu rentowego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 22 września 2016 r. Sąd Apelacyjny w [...], Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację ubezpieczonej E.L. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia 18 maja 2016 r., którym oddalono jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w C. w przedmiocie odmowy prawa do emerytury na warunkach przewidzianych w art. 32 ust. i 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 887 ze zm.; dalej „ustawa o emeryturach i rentach z FUS”). Stwierdzono, że ubezpieczona nie wykazała 15-letniego stażu wykonywanej stale i
2 w pełnym wymiarze czasu pracy wymienionej w załączniku A, dziale XIV pod poz. 24 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.; dalej „rozporządzenie z dnia 7 lutego 1983 r.”). Spór dotyczył okresu zatrudnienia w Cementowni „R.” (obecnie C., Sp. z o.o. w W.) przy kontroli międzyoperacyjnej, kontroli jakości produkcji i usług oraz dozorze inżynieryjno-technicznym, na stanowiskach laboranta-próbobiorcy w okresie od dnia 3 grudnia 1982 r. do dnia 28 lutego 1985 r., laboranta ruchu w okresie od dnia 1 marca 1985 r. do dnia 31 lipca 1988 r., laboranta analityka, laboranta analitycznego od dnia 1 sierpnia 1988 r. do dnia 18 czerwca 1989 r. i od dnia 1 marca 1994 r. do dnia 31 października 1994 r., laboranta od dnia 1 lutego 1990 r. do dnia 28 lutego 1994 r. i od dnia 1 listopada 1994 r. do dnia 31 stycznia 2003 r. oraz analityka paliw w okresie od dnia 1 listopada 2005 r. Sąd drugiej instancji w całości podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd pierwszej instancji na podstawie przeprowadzonych w sprawie dowodów, z których wynikało, skarżąca nie wykonywała kontroli jakości produkcji stale i w pełnym wymiarze czasu na wydziałach produkcyjnych. Pobieranie próbek na wydziałach produkcyjnych zajmowało ubezpieczonej jedynie część czasu pracy (dniówki), a w pozostałym czasie pobierała surowce do produkcji cementu na bocznicy kolejowej, w miejscu, w którym nie wykonywano - jako podstawowych - prac wymienionych w wykazie A. Dodatkowe przeprowadzanie analizy próbek cementu i surowców nie odbywało się też na wydziałach produkcyjnych, lecz w osobnym budynku. Ubezpieczona nie wykonywała prac przy produkcji cementu wymienionych w wykazie A, dziale V, pod poz. 14 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. Uwzględniając całość postępowania, Sąd drugiej instancji uznał, że stanowisko pracodawcy wyrażone w wystawionych świadectwach wykonywania prac w szczególnych warunkach nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga kasacyjna ubezpieczonej została oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego - art. 184 ust. 1 i 2 i art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ocena charakteru pracy z
3 punktu widzenia uprawnień emerytalnych z tytułu wykonywania zatrudnienia w szczególnych warunkach odnosi się do stanowiska pracy, podczas gdy należy oceniać rodzaj powierzonej pracy i warunki jej wykonywania. Zarzuciła także naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na różnicowanie sytuacji prawnej osób w zakresie warunków nabycia prawa do wcześniejszej emerytury. Skarżąca określiła skargę jako oczywiście uzasadnioną i na tej podstawie wniosła o przyjęcie jej do rozpoznania. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że Sąd drugiej instancji, przyjmując, że nie spełniła warunków emerytalnych, „dał wiarę zeznaniom świadków, których zeznania stanowiły istotny dowód w sprawie, bowiem świadkowie A.K. i A.D. pracowały z ubezpieczoną przez cały okres jej zatrudnienia (również w spornych okresach, które kwestionuje organ rentowy). Jednocześnie innemu pracownikowi, zatrudnionemu w tym samym zakładzie pracy D.R., organ rentowy przyznał emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym, w oparciu o przepis art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, natomiast skarżącej odmówił jej przyznania, w oparciu o te same kryteria, co w rezultacie prowadzi do niekonsekwencji wydawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji, a jednocześnie stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady równości obywateli”. Organ rentowy wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie od ubezpieczonej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżąca sformułowała wniosek oparty na przyczynie kasacyjnej ujętej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., w związku z czym należy zwrócić uwagę, że zgodnie z
4 utrwalonym stanowiskiem judykatury powołanie się na tę przyczynę wymaga wykazania naruszenia prawa w sposób oczywisty i widoczny przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej prima facie, w związku z czym z treści skargi, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań wynika, że wadliwe zastosowanie przepisu doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia i przyjęta podstawa kasacyjna uzasadnia uwzględnienie skargi (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2007 r., III CSK 216/07, niepubl.). Argumenty na rzecz oczywistości skargi kasacyjnej mogą, a nawet powinny utożsamiać się z zarzutami ujętymi w jej podstawach, lecz niedopuszczalne jest ich formułowanie przez wyrażenie niepoddającego się kontroli kasacyjnej braku aprobaty dla ocen mających charakter ustaleń w konkretnym stanie faktycznym. Uzasadnienie wniosku sformułowane wbrew zakazowi konfrontowania przez Sąd Najwyższy oceny dowodów oraz związania ustalonymi w sprawie faktami (por. art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.) nie prowadzi do konkluzji o oczywistej zasadność skargi. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., a o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 § 1 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I UK 78/17 2017-12-14Czy skarga kasacyjna dotycząca prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli nie wykazano oczywistego naruszenia prawa przez sąd drugiej instanc…
- III UK 40/15 2015-10-08Czy skarga kasacyjna dotycząca odmowy przyznania emerytury z powodu nieudowodnienia wymaganego stażu pracy w szczególnych warunkach może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli jej uzasadnienie opiera s…
- I UK 42/15 2015-10-28Czy skarga kasacyjna od wyroku sądu drugiej instancji w sprawie o prawo do emerytury może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli jej uzasadnienie nie wskazuje w sposób dostateczny na istnienie przesłan…
- I UK 402/17 2018-10-09Czy skarga kasacyjna w sprawie o prawo do emerytury, oparta na zarzutach naruszenia przepisów o postępowaniu dowodowym i ocenie dowodów, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli nie spełnia przesłan…
- II UK 337/14 2015-05-07Czy skarga kasacyjna dotycząca przyznania emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli jej uzasadnienie opiera się głównie na polemice z ustaleniami fak…
Powołane przepisy
art. 32art. 184 ust. 1art. 32 ust. 1art. 184art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 98 § 1 KPC§ 4 ust. 1§ 1§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy