I UK 123/06

Sygn. akt I UK 123/06 POSTANOWIENIE Dnia 25 lipca 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Andrzej Wróbel w sprawie z odwołania B. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Z. o wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 25 lipca 2006 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 8 listopada 2005 r., sygn. akt III AUa …/04, 1. odrzuca skargę kasacyjną, 2. zawiadamia Okręgową Radę Adwokacką w K. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 8 listopada 2005 r. Sąd Apelacyjny w K. II Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację ubezpieczonej B. K. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 3 marca 2004 r., sygn. akt VIII U …/03. Skargą kasacyjną z dnia 20 lutego 2006 r. ubezpieczona zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub zmianę zaskarżonego wyroku w ten sposób, że sąd przyzna ubezpieczonej prawo do emerytury oraz zasądzi od organu rentowego koszty zastępstwa adwokackiego za wszystkie instancje według taryfy. 2 Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia art. 6 k.p.c. poprzez przyjęcie, że odwołująca nie wykazała spornego okresu pracy w gospodarstwie rolnym oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez niewłaściwe zastosowanie wynikające z niezaliczenia spornego okresu pracy do okresów składkowych i nieskładkowych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 1. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji (postanowienie SN z dnia 29 września 2005 r., III CSK 22/05; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt. I UK 303/05). Przepis art. 3984 k.p.c. określa wymogi formalne jakim powinna odpowiadać skarga kasacyjna. Skarga kasacyjna powinna, poza czynieniem zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany (art. 3984 § 1 k.p.c.). 2. W art. 3984 § 1 k.p.c. ustawodawca skatalogował odrębnie w czterech punktach konstrukcyjne elementy każdej skargi kasacyjnej. Są to wymogi bezwzględne. Ich ewentualny brak nie może być uzupełniony po upływie terminu do wniesienia skargi (postanowienie SN z dnia 20 grudnia 2005 r. sygn. akt II PZ 49/05, postanowienie SN z dnia 21 lipca 2005 r., V CSK 15/05, niepubl., postanowienie SN z dnia 26 października 2005 r., III CSK 23/05, niepubl.). Skarga kasacyjna niezawierająca któregokolwiek z elementów konstrukcyjnych wymienionych w art. 3984 § 1 k.p.c. dotknięta jest nieusuwalnym brakiem skutkującym jej odrzuceniem w myśl art. 3986 k.p.c. 3. Zachowanie wymagań formalnych skargi kasacyjnej badane jest – niezależnie od oceny dokonywanej przez sąd przedstawiający Sądowi 3 Najwyższemu skargę kasacyjną - przez Sąd Najwyższy. Zgodnie bowiem z art. 3986 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną, która podlegała odrzuceniu przez sąd drugiej instancji. 4. Z art. 3984 § 1 k.p.c. jednoznacznie wynika, iż wymóg przedstawienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z uzasadnieniem należy do bezwzględnych wymogów skargi kasacyjnej (postanowienie SN z dnia 7 czerwca 2005 r., sygn. akt III PK 67/05; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2005 r., sygn. akt. III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; postanowienie SN z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt III CSK 163/06; postanowienie SN z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt I CZ 4/06; postanowienie SN z dnia 18 stycznia 2006 r., sygn. akt II CSK 166/05; postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt II CSK 2/06; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CSK 58/06; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CSK 59/06). 5. Obowiązek przedstawienia przez skarżącego wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia wiąże się z instytucją tzw. "przedsądu", polegającego m.in. na możliwości Sądu Najwyższego odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Ten możliwy sposób zakończenia postępowania kasacyjnego dowodzi zrównania rangą obowiązku przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.) z obowiązkiem odrębnego przedstawienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; postanowienie SN z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt III CSK 163/06; postanowienie SN z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt I CZ 4/06; postanowienie SN z dnia 18 stycznia 2006 r., sygn. akt II CSK 166/05; postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt II CSK 2/06; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CSK 58/06; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CSK 59/06). 6. Spełnienie tego obowiązku polega na wskazaniu, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne lub, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w 4 orzecznictwie sądów lub, że zachodzi nieważność postępowania lub, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ponadto w uzasadnieniu wniosku należy przedstawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; postanowienie SN z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt III CSK 163/06; postanowienie SN z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt I CZ 4/06; postanowienie SN z dnia 18 stycznia 2006 r., sygn. akt II CSK 166/05; postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt II CSK 2/06; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CSK 58/06; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CSK 59/06). 7. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej z uzasadnieniem, o którym mowa w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. powinien być – podobnie jak pozostałe elementy przewidziane w tym przepisie – przedstawiony w skardze kasacyjnej, jako odrębny element pisma procesowego (postanowienie SN z dnia 5 sierpnia 2005 r., sygn. akt II PK 199/05; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; postanowienie SN z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt III CSK 163/06; postanowienie SN z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt I CZ 4/06; postanowienie SN z dnia 18 stycznia 2006 r., sygn. akt II CSK 166/05; postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt II CSK 2/06; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CSK 58/06; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CSK 59/06). 8. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że brak odrębnego wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wraz z uzasadnieniem, uniemożliwia traktowanie pisma jako skargi kasacyjnej i wyklucza jej uzupełnienie (postanowienie SN z dnia 5 sierpnia 2005 r., sygn. akt II PK 199/05; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r. , sygn. akt. I UK 303/05; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt I UK 309/05). Przedstawienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.), jest bowiem 5 istotnym elementem skargi kasacyjnej. Jego brak nie pozwala na ocenę czy w sprawie występują przesłanki ustawowe dla poddania kasacji rozpoznaniu (postanowienie SN z dnia 5 sierpnia 2005 r., sygn. akt II PK 199/05; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r. , sygn. akt. I UK 303/05; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt I UK 309/05). 9. Wymienione w art. 3984 § 1 pkt. 2 podstawy kasacyjne (naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania) oraz ich uzasadnienie nie zastępują wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia wymienionego w art. 3984 § 1 pkt. 3 (postanowienie SN z dnia 20 grudnia 2005 r. sygn. akt II PZ 49/05; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 309/05; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; postanowienie SN z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt III CSK 163/06; postanowienie SN z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt I CZ 4/06; postanowienie SN z dnia 18 stycznia 2006 r., sygn. akt II CSK 166/05; postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt II CSK 2/06; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CSK 58/06; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CSK 59/06). Gdyby bowiem okoliczności dające Sądowi Najwyższemu materiał do dokonania przedsądu (przyjęcia lub odmowy przyjęcia kasacji do rozpoznania) należało wywodzić z treści podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, nie byłoby potrzeby ustanowienia odrębnego od podstaw kasacyjnych wymagania, jakim jest wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej. Regulacja zawarta w art. 3984 § 1 pkt. 3 k.p.c. nie miałaby wówczas racji bytu (postanowienie SN z dnia 20 grudnia 2005 r. sygn. akt II PZ 49/05; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt. I UK 303/05; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt I UK 309/05). W orzecznictwie Sądu Najwyższego uznaje się ponadto, że jeżeli skarżący nie wskazał w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, to obowiązek ich przedstawienia nie jest spełniony, choćby dały się wywieść z uzasadnienia kasacji (postanowienie SN z dnia 5 sierpnia 2005 r., sygn. akt II PK 199/05; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt. I UK 303/05; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt I UK 309/05). 6 10. Sąd Najwyższy ustalił, że skarga kasacyjna ubezpieczonej z dnia 20 lutego 2006 r. zawiera wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ale nie zawiera uzasadnienia, które spełniałoby wskazane powyżej wymogi. Skarżąca ograniczyła bowiem uzasadnienie wniosku do sformułowania „uzasadnienie niniejszego wniosku stanowią wskazane powyżej podstawy skargi kasacyjnej”. Z powyższego wynika, iż nie został zatem spełniony określony w art. 3984 § 1 k.p.c. wymóg. Stanowi to istotny, nienaprawialny brak konstrukcyjny skargi kasacyjnej, powodujący z mocy art. 3986 § 2 k.p.c. odrzucenie skargi kasacyjnej (postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt I UK 309/05; postanowienie SN z dnia 24 października 2005 r., sygn. akt III UK 142/05). 11. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 i 4 k.p.c. orzekł jak na wstępie. 7 TEZA: Obowiązek wskazania w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniających przyjęcie jej do rozpoznania nie jest spełniony, jeżeli uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ogranicza się do sformułowania, zgodnie z którym uzasadnienie wniosku stanowią podstawy skargi kasacyjnej.