I UK 17/17
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2017-11-21
Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy praca polegająca na usuwaniu uszkodzeń blacharskich w samochodach, w tym kitowanie, wyklepywanie i zaprawianie, a sporadycznie spawanie, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu wykazu A, dział XIV pkt 12 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. w celu przyznania wcześniejszej emerytury?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie jest ona oczywiście uzasadniona. Kluczowe znaczenie ma związanie Sądu Najwyższego ustaleniami stanu faktycznego dokonanymi przez sądy niższych instancji. W analizowanej sprawie sądy ustaliły, że skarżący od 1 maja 1988 r. wykonywał prace, które nie odpowiadały definicji pracy w szczególnych warunkach, tj. pracy przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowodorowym, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.Stan faktyczny
Skarżący domagał się prawa do wcześniejszej emerytury, twierdząc, że pracował w szczególnych warunkach. Sądy niższych instancji oddaliły jego odwołanie, ustalając, że od 1 maja 1988 r. wykonywał prace blacharza-usterkowicza polegające na usuwaniu uszkodzeń blacharskich, kitowaniu, wyklepywaniu i sporadycznym spawaniu. Sądy uznały, że nie była to praca w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów, ponieważ nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a także nie obejmowała spawania i wycinania elektrycznego, gazowego, atomowodorowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 17/17 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z odwołania E.G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o prawo do emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 listopada 2017 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z 28 lipca 2016 r. oddalił apelację skarżącego wnioskodawcy E.G. od wyroku Sądu Okręgowego w B. z 24 lutego 2016 r., którym oddalono jego odwołanie od decyzji pozwanego z 16 września 2015 r., odmawiającej prawa do wcześniejszej emerytury wobec braku 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Spór koncentrował się na zatrudnieniu po 30 kwietnia 1988 r. Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawca nie wykonywał wówczas pracy w szczególnych warunkach. Do jego obowiązków należało usuwanie stwierdzonych uszkodzeń blacharskich na tzw. końcówce „malucha”. Były to prace związane z wykończeniem wyprodukowanych samochodów (…). Praca skarżącego od 1 maja 1988 r. do 31 grudnia 1998 r. na stanowisku blacharza-usterkowicza nie była pracą w szczególnych warunkach wymienioną w wykazie A, dział XIV pkt 12 do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników
2 zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Nie była to bowiem praca przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowodorowym. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu oddalenia apelacji stwierdził, że postępowanie dowodowe zostało prawidłowo przeprowadzone. Obejmowało akta rentowe, akta osobowe, przesłuchania strony i zeznania świadków. Potwierdziło, że skarżący od 2 maja 1988 r. został przeniesiony na stanowisko blacharza do wydziału montażu samochodów. Od tego czasu zmieniło się jego miejsce pracy i charakter wykonywanych czynności. Po przeniesieniu zajmował się usuwaniem stwierdzonych uszkodzeń blacharskich w wyprodukowanych samochodach. Jego zadaniem było kitowanie, wyklepywanie, zaprawianie (w tym cynowanie). Sporadycznie wykonywał prace spawalnicze. Odzwierciedlały to pisma (angaże) dotyczące kolejnych przeszeregowań (…). W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 32 ust. 1 i art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z wykazem A do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przez błędne przyjęcie, że odwołujący pracując jako blacharz w F. nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na podstawę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdyż skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W uzasadnieniu odniesiono się do rozstrzygnięcia, w którym Sąd Apelacyjny uznał, iż odwołujący od 1 maja 1988 r. nie wykonywał pracy wymienionej w wykazie A dział XIV poz. 12 do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. Przez to zastało mu zaliczone tylko 13 lat i 7 miesięcy takiej pracy. Wynikało to z wydanego przez pracodawcę świadectwa pracy, który uwzględnił tylko pracę w okresie od 1 października 1974 r. do 30 kwietnia 1988 r. na stanowisku blacharza, operatora zgrzewania i blacharza operatora zgrzewania. Jednak z akt sprawy i załączonych dokumentów wynika, że odwołujący do końca zatrudnienia w fabryce wykonywał te same prace na tym samym stanowisku. Pracodawca wydzielił na potrzeby organizacyjne oddziały ale w rzeczywistości była to jedna hala produkcyjna, nie było żadnych ścianek granicznych, a zakres wykonywanych prac przez blacharzy był taki sam na oddziale spawalniczym jak i na oddziale montażu. Świadczy o tym świadectwo pracy Z.W., które zostało dołączone do akt wraz z
3 pismem z 4 lipca 2016 r. Pracodawca kwalifikuje w nim, w odniesieniu do pracowników fabryki, jako prace w szczególnych warunkach nawet prace montera, nie mówiąc o blacharzu. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu wyroku podkreślił, że dał wiarę świadectwu pracy odwołującego, gdyż to pracodawca posiada najgłębszą wiedzę w kwestii charakteru wykonywanych przez pracownika prac w trakcie jego zatrudnienia. Skoro tak, to Sąd pominął, że pracodawca dopuścił się nierównego traktowania pracowników. Dodatkowo Sąd przyjął, że przeniesienie na wydział Wp-14 było spowodowane prośbą odwołującego, a z zeznań świadków jak i odwołującego jednoznacznie wynika, że było to polecenie służbowe. Forma prośby była związana tylko z faktem, że pracodawca chciał mieć porządek w papierach. W związku z tym nie powinno być to uznawane za dowód na faktyczną zmianę stanowiska pracy. Ponadto Sąd błędnie określił zakres pracy i możliwości technologiczne w latach 80-tych, gdyż zmuszały blacharzy do ciągłego zgrzewania blachy. Nie było tak, że na wydziale montażu już się tego nie robiło. Jak wynika z zeznań W.H. , samochody w przeważającej większości miały znaczne defekty, gdy trafiały na stanowisko odwołującego, dlatego nie było tak, że sporadycznie wykonywał pracę spawalnicze. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (wyżej in extenso) nie wykazuje, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona i dlatego nie został uwzględniony. Skarżący we wniosku nie zarzuca naruszenia prawa procesowego (także w podstawie kasacyjnej). Ma to podstawowe znaczenie z dwóch powodów. Sąd Najwyższy za wyjątkiem nieważności postępowania nie ustala stanu faktycznego w sprawie ani nie weryfikuje ustaleń stanu faktycznego. Granicę ustaleń stanu faktycznego stanowi zatem dwuinstancyjne postępowanie dowodowe przed Sądem powszechnym pierwszej i drugiej instancji. Oznacza to, że w ocenie zarzutów materialnych podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wiążą ustalenia stanu faktycznego na których oparto zaskarżony wyrok. Zasada związania ustalonym stanem faktycznym z art. 39813 § 2
4 k.p.c. ma zastosowanie na etapie przedsądu. W przeciwnym razie zachodziłby dysonans między etapem przedsądu i późniejszym rozpoznaniem podstawy kasacyjnej z ograniczeniem (związaniem ustalonym stanem faktycznym) wynikającym z tego przepisu a także z art. 3983 § 3 k.p.c. Konsekwentnie w ocenie zarzutu materialnego wiąże stan faktyczny ustalony w zaskarżonym wyroku a nie podany w treści wniosku. Podkreśla się to, gdyż rodzaj wykonywanej pracy przez skarżącego w spornym okresie był centralną kwestią w sprawie. Sąd ustalił i opisał jakie czynności wykonywał skarżący. Nie są to czynności z wykazu A, dział XIV, poz. 12, bo znaczenie mają wówczas prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowodorowym wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W sprawie nie ustalono, iżby na stanowisku zajmowanym w spornym okresie skarżący wykonywał prace przy spawaniu stale i w pełnym wymiarze. Sąd ustalił jaką pracę skarżący wykonywał. Skoro wiążą ustalenia stanu faktycznego, to nie można stwierdzić naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, a więc również, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przedmiot sprawy (decyzji) nie obejmował uprawnień innych pracowników do wcześniejszych emerytur, zatrudnionych w tym samym zakładzie. Spełnienie przesłanek prawa do emerytury ocenia się indywidulanie, a więc odrębnie w każdej sprawie. Zarzut nierównego traktowania pracowników nie stanowi (nie składa się) na przesłankę wcześniejszej emerytury. Nie wpływa więc na ocenę podstawy przedsądu. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). as
Powiązane orzeczenia
- I UK 24/16 2016-11-16Czy praca ślusarza remontowego, ślusarza-spawacza oraz ślusarza-brygadzisty w wydziale narzędziowni, polegająca na obróbce mechanicznej form odlewniczych i ich regeneracji, może zostać zakwalifikowana jako praca w szczeg…
- III UK 174/16 2017-04-20Czy praca wykonywana przez ubezpieczonego jako spawacz, ślusarz, palacz c.o. i dozorca, w tym prace porządkowe, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów dotyc…
- II UK 522/16 2017-09-07Czy pracownik może uzyskać prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, jeśli jego stanowisko pracy nie jest przypisane do konkretnego działu przemysłu w wykazach wewnętrznych pracodawcy, a j…
- II UK 327/18 2019-10-16Czy praca polegająca na obróbce elementów żeliwnych tylnych mostów do ciągników przez frezowanie i toczenie, wykonywana w ośrodku maszynowym zajmującym się naprawą maszyn, może być zakwalifikowana jako praca w szczególny…
- II UK 531/16 2017-09-12Czy pracownik zatrudniony na stanowisku ślusarza, który wykonywał również inne prace, może uzyskać prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, jeśli nie udowodnił, że praca ta była wykonywan…
Powołane przepisy
art. 32 ust. 1art. 184art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 39813 § 2art. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 4§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy