I UK 188/16
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2017-03-02
Skład orzekający: Beata Gudowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie w trakcie obowiązków służbowych przez pracownika zadań, które nie są uznawane za pracę w szczególnych warunkach, ale są powiązane z zadaniami głównymi objętymi tym znamieniem, powoduje pozbawienie całości takiego okresu pracy charakteru pracy w szczególnych warunkach, i jaka proporcja zadań niestanowiących pracy w szczególnych warunkach jest dopuszczalna dla przyjęcia wykonywania pracy w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że postawione zagadnienie prawne dotyczące zaliczania prac wykonywanych równocześnie w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika, nawiązuje do ustaleń faktycznych i wykracza poza ustalone w sprawie fakty. W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zakaz konfrontowania oceny dowodów oraz związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi.Stan faktyczny
Ubezpieczony M. B. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do emerytury na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach. Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację ZUS, zmieniając wyrok Sądu Okręgowego i oddalając odwołanie. Sąd drugiej instancji uznał, że zatrudnienie ubezpieczonego w szczególnych warunkach trwało tylko 4 lata, 10 miesięcy i 29 dni, odmawiając uznania za taką pracę zatrudnienia na stanowiskach mechanika samochodowego i ślusarza samochodowego, gdyż nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prac wymienionych w odpowiednim rozporządzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 188/16 POSTANOWIENIE Dnia 2 marca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z odwołania M. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C. o prawo do emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 marca 2017 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2016 r. Sąd Apelacyjny w (…), III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, uwzględniwszy apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w C., zmienił wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 20 kwietnia 2015 r. i oddalił odwołanie M. B. od decyzji organu rentowego w przedmiocie odmowy ustalenia jego prawa do emerytury na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 887). Sąd drugiej instancji uwzględnił niesporny 25-letni okres ubezpieczenia przypadający przed dniem 1 stycznia 1999 r., lecz zatrudnienie w szczególnych warunkach uwzględnił tylko w wymiarze 4 lat, 10 miesięcy i 29 dni. Na podstawie własnej oceny dowodów z dokumentów i zeznań świadków odmówił uznania za wykonywanie tego rodzaju pracy zatrudnienia ubezpieczonego w H. […] w K. oraz
2 pracy w Przedsiębiorstwie […] w K., gdyż jako zatrudniony na stanowiskach mechanika samochodowego - ślusarza samochodowego i pojazdów bezszynowych, a także jako ślusarz samochodowy, a następnie mistrz warsztatu samochodowego nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prac wymienionych w wykazie A, dziale XIV, poz. 16 lub 24 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Skarga kasacyjna ubezpieczonego, zawierająca wniosek o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, została oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego – art. 184 w związku z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez błędną wykładnię "prowadzącą do uznania, że wykonywanie w trakcie dziennego schematu pracy pracownika również czynności ubocznych nie stanowiących jako takie sobie pracy w szczególnych warunkach, a niezbędnych dla prawidłowego toku pracy obejmującego w zasadniczej części zadania pracownicze objęte szczególnymi warunkami pracy pozbawia cały okres zatrudnienia znamienia szczególnych warunków pracy stanowiących podstawę do uzyskania świadczeń emerytalnych w szczególnym trybie". Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów postępowania – art. 246 w związku z art. 233 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, wymagającego odpowiedzi na pytanie, "czy w świetle art. 184 w związku z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach wykonywanie w trakcie obowiązków służbowych przez pracownika również zadań, które nie są uznawane za pracę w szczególnych warunkach, a są powiązane ze względu na metodykę pracy z zadaniami głównymi objętymi tym znamieniem, powoduje natychmiastowo pozbawienie całości takiego okresu pracy charakteru pracy w szczególnych warunkach i ewentualnie jaka proporcja zadań niestanowiących pracy w szczególnych warunkach jest dopuszczalna dla przyjęcia wykonywania pracy w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach". Wskazując natomiast na potrzebę wykładni art. 246 w związku z art. 233 § 1 k.p.c., "wywołującego rozbieżności w orzecznictwie sądów",
3 przedstawił pytanie,"czy dowód z zeznań świadka może stanowić samoistny dowód na okoliczność wykonywania pracy w szczególnych warunkach, czy też niedopuszczalne jest przeprowadzenie takiego dowodu przeciwko dowodowi z dokumentów w postaci dokumentacji przebiegu zatrudnienia?". Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Zagadnienie prawne, którego potrzeba rozstrzygnięcia stanowi przyczynę wniesienia skargi kasacyjnej, powinno być skonkretyzowane jako istotny problem o znaczeniu dla rozwoju prawa lub precedens dla podobnych spraw, co wymaga odwołania się w sposób generalny i abstrakcyjny do wątpliwości dotyczących rozumienia określonego przepisu (normy) lub zespołu przepisów (norm), albo szerzej i bardziej ogólnie - wątpliwości co do analizowanej instytucji prawnej. Jego przedstawienie powinno zatem przybrać postać porównywalną z formułowaniem zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, o którym stanowi art. 390 § 1 k.p.c. i nie może sprowadzać się do wątpliwości dotyczących prawidłowości rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy ani potrzeby wykładni i stosowania prawa w konkretnym stanie faktycznym (por. ostatnio wydane postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2016 r., II PK 340/15, niepublikowane, z dnia 15 września 2015 r., III SK 4/15, niepublikowane i z dnia 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16, niepublikowane). Postawione przez skarżącego pytanie o zaliczanie jako pracy w warunkach szczególnych, prac wykonywanych równocześnie w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika, nawiązuje jednak do ustaleń faktycznych, wykraczając poza ustalone w sprawie fakty. Stawiając to pytanie, skarżący odwołał się więc do niedopuszczalnego w postępowaniu kasacyjnym zarzutu dotyczącego ustaleń i oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.).
4 Ze względu na obowiązujący w postępowaniu kasacyjnym zakaz konfrontowania oceny dowodów oraz związanie Sądu Najwyższego ustalonymi w sprawie faktami (art. 39813 § 2 in fine k.p.c.) nie jest także możliwe udzielenie odpowiedzi na powstałe in casu wątpliwości skarżącego w związku ze stosowaniem przed sądami powszechnymi art. 233 § 1 k.p.c. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 k.p.c.). l.n
Powiązane orzeczenia
- I USK 474/23 2024-12-04Czy pracownik, który w ramach pełnego wymiaru czasu pracy u jednego pracodawcy wykonywał różne rodzaje prac, w tym prace w szczególnych warunkach oraz prace niezaliczane do takich warunków, może zaliczyć okres pracy do z…
- III UK 281/18 2019-05-23Czy praca mechanika naprawiającego pojazdy zarówno w kanałach remontowych, jak i na poziomie ulicy, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach, jeśli nie jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w war…
- II UK 491/17 2018-12-11Czy praca na stanowisku samodzielnego referenta technicznego i zaopatrzenia w dziale głównego mechanika w przywięziennym zakładzie pracy, polegająca na nadzorze nad pracami wykonywanymi przez skazanych lub dozorze techni…
- I UK 237/16 2017-03-29Czy pracownik, który w ramach świadczonej pracy na stanowisku niepodlegającemu kwalifikacji jako praca w szczególnych warunkach, rzeczywiście wykonywał u tego pracodawcy pracę kwalifikowaną jako pracę w szczególnych waru…
- II USK 244/21 2021-06-17Czy praca traktorzysty wykonującego prace polowe może być zakwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach uprawniająca do wcześniejszej emerytury, jeśli przepisy dotyczące kwalifikacji takiej pracy budzą wątpliwości…
Powołane przepisy
art. 184art. 32art. 246art. 233 § 1 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 390 § 1 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2art. 3989 KPC§ 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy