I UK 191/19

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2024-07-29

Skład orzekający: Bohdan Bieniek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony w postępowaniu kasacyjnym, gdy następcy prawni nie zgłoszą się w terminie, sąd może umorzyć postępowanie kasacyjne?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy umarza postępowanie kasacyjne, jeśli zostało ono zawieszone z powodu śmierci strony, a następcy prawni zmarłego nie zgłosili się ani nie wskazali, ani nie został ustanowiony kurator spadku. Umorzenie może nastąpić na podstawie art. 182 § 1 pkt 5 k.p.c. po upływie pięciu lat od postanowienia o zawieszeniu postępowania.
Stan faktyczny
W sprawie o prawo do emerytury, po wniesieniu skargi kasacyjnej przez ubezpieczonego G. P., Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie z powodu śmierci strony. Mimo doręczenia postanowienia o zawieszeniu pełnomocnikowi zmarłego i organowi rentowemu, następcy prawni nie zgłosili się ani nie wskazali, ani nie został ustanowiony kurator spadku. Po upływie pięciu lat od postanowienia o zawieszeniu, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne.

Pełny tekst orzeczenia

I UK 191/19 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek w sprawie z odwołania G. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Krakowie o prawo do emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 29 lipca 2024 r., w związku ze skargą kasacyjną ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt III AUa 1057/16, umarza postępowanie kasacyjne. UZASADNIENIE Postanowieniem z 24 lipca 2019 r. Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie kasacyjne na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. ze względu na śmierć strony –G. P., który wniósł skargę kasacyjną w sprawie o prawo do emerytury. Odpis postanowienia Sądu Najwyższego o zawieszeniu postępowania został doręczony pełnomocnikowi procesowemu (z urzędu) zmarłego ubezpieczonego oraz pełnomocnikowi organu rentowego. Od chwili zawieszenia postępowania kasacyjnego do Sądu Najwyższego nie wpłynął wniosek o jego podjęcie ani nie zgłosili się następcy prawni zmarłego ubezpieczonego, legitymujący się postanowieniem sądu w sprawie o stwierdzenie I UK 191/19 2 nabycia spadku lub innym dokumentem potwierdzającym dziedziczenie i wykazującym następstwo prawne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c., sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony. Zawieszenie postępowania jest obligatoryjne i następuje do czasu zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego. Zgodnie bowiem z art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności – gdy przyczyną zawieszenia była śmierć strony – z chwilą zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo z chwilą ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku. W przypadku śmierci strony na etapie postępowania kasacyjnego – poza tokiem instancji, po zaskarżeniu skargą kasacyjną prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji – zawieszeniu podlega jedynie postępowanie kasacyjne. W rozpoznawanej sprawie nie zostali wskazani następcy prawni zmarłego ubezpieczonego ani nie zgłosili się sami do Sądu Najwyższego, wykazując, że są następcami prawnymi zmarłego. Sąd Najwyższy nie został również powiadomiony o ustanowieniu kuratora spadku. Istniały w związku z tym podstawy do umorzenia postępowania kasacyjnego na podstawie art. 182 § 1 pkt 5 k.p.c., zgodnie z którym sąd umarza postępowanie zawieszone z powodu śmierci strony po upływie pięciu lat od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny. Umorzenie postępowania z przyczyn wskazanych w art. 182 § 1 k.p.c. może nastąpić – w przypadku śmierci strony – także w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, w szczególności w postępowaniu kasacyjnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego: z 26 października 2007 r., IV CKN 1276/00, LEX nr 1482422; z 16 listopada 2022 r., I UK 347/17, LEX nr 3521790). [SOP] [ms] I UK 191/19 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 174 § 1 pkt 1 KPCart. 180 § 1 pkt 1 KPCart. 182 § 1 pkt 5 KPCart. 182 § 1 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 5§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy